Αγορά καφέ: Αντέχει στις πιέσεις αλλά αλλάζουν οι συνήθειες των καταναλωτών

Ιδιαίτερη ανθεκτικότητα συνεχίζει να επιδεικνύει η ελληνική αγορά καφέ, παρά το σύνθετο και απαιτητικό οικονομικό περιβάλλον. Οι συνεχείς ανατιμήσεις στις διεθνείς τιμές των πρώτων υλών, το αυξημένο κόστος μεταφορών, αλλά και οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στις παγκόσμιες σοδιές συνθέτουν ένα δύσκολο σκηνικό. Παρόλα αυτά, ο καφές παραμένει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των Ελλήνων, οι οποίοι ωστόσο αναπροσαρμόζουν τις αγοραστικές τους συνήθειες.

Από την έξοδο στο σπίτι: Η νέα καταναλωτική πραγματικότητα

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ελληνικής Ένωσης Καφέ (ΕΕΚ), Αναστάσιο Γιάγκογλου, ο κλάδος βιώνει έναν ουσιαστικό μετασχηματισμό. Υπό την πίεση του κόστους διαβίωσης, οι καταναλωτές περιορίζουν τις εξόδους τους, με τα στοιχεία της NielsenIQ να δείχνουν ότι το 45,7% σκοπεύει να επισκέπτεται λιγότερο συχνά καφετέριες, ενώ σχεδόν δύο στους τρεις μειώνουν τις εξόδους για φαγητό.

Την ίδια στιγμή, η κατανάλωση εντός σπιτιού ενισχύεται σημαντικά. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στον espresso, στις κάψουλες και σε οικιακές συσκευές που προσφέρουν εμπειρία εφάμιλλη μιας καφετέριας. Η αγορά μεταβαίνει σταδιακά από το παραδοσιακό μοντέλο σε ένα διαφοροποιημένο οικοσύστημα προϊόντων και τρόπων παρασκευής, διατηρώντας ταυτόχρονα υψηλή τη συνολική της αξία.

Ισχυρή άνοδος στο οργανωμένο λιανεμπόριο

Η στροφή στην οικιακή κατανάλωση αποτυπώνεται καθαρά στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο 1ο Πανελλαδικό Συμπόσιο Καφέ, σχεδόν έξι στους δέκα καταναλωτές αγόρασαν συσκευασμένο καφέ ή τσάι στην τελευταία τους επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ, ενώ για το 22,6% η κατηγορία αποτελεί βασικό λόγο επίσκεψης στο κατάστημα.

Σε επίπεδο τζίρου, ο καφές καταγράφει αύξηση της τάξης του 10,1% στο οργανωμένο λιανεμπόριο, ξεπερνώντας κατά πολύ τον μέσο ρυθμό ανάπτυξης των ταχέως κινούμενων καταναλωτικών αγαθών (FMCG), ο οποίος διαμορφώνεται στο 5,5%. Παράλληλα, στους χώρους φιλοξενίας ο καφές παραμένει κυρίαρχη επιλογή, συγκεντρώνοντας το 57,9% των προτιμήσεων στα ροφήματα.

Το βάρος του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και οι πιέσεις στον κλάδο

Παρά τη δυναμική ζήτηση, οι επιχειρήσεις του κλάδου βρίσκονται αντιμέτωπες με έντονες πιέσεις στα λειτουργικά τους έξοδα, λόγω της ανόδου στο κόστος ενέργειας, των ενοικίων και της μισθοδοσίας. Κομβικό σημείο προβληματισμού παραμένει ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) που επιβλήθηκε το 2017.

Όπως επισημαίνει ο κ. Γιάγκογλου, ο ΕΦΚ επιβαρύνει την τελική τιμή για τον καταναλωτή, ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις και τροφοδοτεί το λαθρεμπόριο και την παράνομη διακίνηση. Πάγιο αίτημα της Ελληνικής Ένωσης Καφέ αποτελεί η κατάργηση ή η μείωση του φόρου, ακολουθώντας το παράδειγμα χωρών όπως η Δανία, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και ο υγιής ανταγωνισμός στην αγορά.