ΙΟΒΕ: Προειδοποίηση για την οικονομία – Πολιτική αστάθεια, μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στο επίκεντρο

Το ΙΟΒΕ διατηρεί θετικές προβλέψεις για την ανάπτυξη, αλλά προειδοποιεί ότι η πολιτική σταθερότητα, η δημοσιονομική πειθαρχία και η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων θα κρίνουν την πορεία της ελληνικής οικονομίας μετά το Ταμείο Ανάκαμψης.

Μήνυμα ότι η θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη εκπέμπει το ΙΟΒΕ μέσα από την τριμηνιαία έκθεσή του, εστιάζοντας περισσότερο στους κινδύνους που θα μπορούσαν να ανακόψουν την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας παρά στις ίδιες τις προβλέψεις για την ανάπτυξη. Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκονται η πολιτική σταθερότητα, η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, η δημοσιονομική πειθαρχία και η διατήρηση των επενδύσεων μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Οι επισημάνσεις του προέδρου του ΙΟΒΕ, Γιάννη Ρέτσου, και του γενικού διευθυντή του Ιδρύματος, Νίκου Βέττα, διαμορφώνουν ένα πλαίσιο προβληματισμού για την επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας, σε μια περίοδο όπου η χώρα εισέρχεται σταδιακά σε προεκλογικό κύκλο, ενώ παράλληλα καλείται να διατηρήσει τη μεταρρυθμιστική της δυναμική.

Το μήνυμα του ΙΟΒΕ για πολιτική σταθερότητα και μεταρρυθμίσεις

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον παράγοντα της πολιτικής σταθερότητας, τον οποίο το ΙΟΒΕ θεωρεί καθοριστικό για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία.

Ο πρόεδρος του Ιδρύματος, Γιάννης Ρέτσος, προειδοποίησε ότι η παρατεταμένη προεκλογική περίοδος αποτελεί τον σημαντικότερο κίνδυνο για το επόμενο δωδεκάμηνο, επισημαίνοντας ότι η αβεβαιότητα δεν ευνοεί ούτε τις επιχειρήσεις ούτε τις επενδύσεις.

Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο Νίκος Βέττας, ο οποίος υπογράμμισε ότι οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης δεν αποτελούν μια αυτόματη εξέλιξη, αλλά προϋποθέτουν σταθερό πολιτικό περιβάλλον, αξιόπιστη δημοσιονομική πολιτική και συνέχιση των μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

Καμπανάκι για δημοσιονομική χαλάρωση

Το ΙΟΒΕ εξέφρασε παράλληλα προβληματισμό για τον κίνδυνο δημοσιονομικής χαλάρωσης ενόψει της προεκλογικής περιόδου.

Παρότι τα δημόσια έσοδα εξακολουθούν να υπεραποδίδουν, ο Νίκος Βέττας επισήμανε ότι οι δημόσιες δαπάνες αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό, υπογραμμίζοντας πως οποιαδήποτε πρόσθετη δημοσιονομική επέκταση θα πρέπει να κατευθύνεται σε στοχευμένες παρεμβάσεις που ενισχύουν την ανάπτυξη και όχι σε βραχυπρόθεσμες παροχές.

Όπως ανέφερε, οι προεκλογικές περίοδοι συνοδεύονται παραδοσιακά από μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ωστόσο προειδοποίησε ότι η ποιότητα των δαπανών θα αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για τη μελλοντική πορεία της οικονομίας.

Το δυσμενές σενάριο για την ελληνική οικονομία

Ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ περιέγραψε και το ενδεχόμενο ενός αρνητικού σεναρίου, επισημαίνοντας ότι εξωτερικές κρίσεις από μόνες τους δεν αρκούν για να εκτροχιάσουν την ελληνική οικονομία.

Όπως εξήγησε, ο πραγματικός κίνδυνος θα προέκυπτε εάν πιθανές διεθνείς γεωπολιτικές ή οικονομικές αναταράξεις συνδυάζονταν με δημοσιονομική χαλάρωση και εγκατάλειψη των μεταρρυθμιστικών πρωτοβουλιών στο εσωτερικό της χώρας.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, σύμφωνα με την εκτίμησή του, η Ελλάδα θα μπορούσε να χάσει σημαντικό μέρος της επενδυτικής δυναμικής που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια.

Θετικές προβλέψεις, αλλά με διαρθρωτικές προκλήσεις

Παρά τις προειδοποιήσεις, το βασικό σενάριο του ΙΟΒΕ παραμένει θετικό.

Το Ίδρυμα προβλέπει ανάπτυξη 1,8% για το 2026 και 2% για το 2027, εκτιμώντας ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να κινείται με υψηλότερους ρυθμούς από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Βασικοί μοχλοί ανάπτυξης αναμένεται να παραμείνουν οι επενδύσεις και η ιδιωτική κατανάλωση, ενώ η αποκλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής οικονομίας θα μπορούσαν να δώσουν πρόσθετη ώθηση στις ελληνικές εξαγωγές.

Την ίδια στιγμή, όμως, το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές διαρθρωτικές αδυναμίες, όπως ο υψηλότερος πληθωρισμός σε σχέση με την Ευρωζώνη, το διευρυμένο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και η χαμηλότερη παραγωγικότητα.

Η επόμενη μεγάλη πρόκληση μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Σύμφωνα με την έκθεση, η μεγαλύτερη πρόκληση για την ελληνική οικονομία αφορά την περίοδο μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Το ΙΟΒΕ υπογραμμίζει ότι η διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης θα εξαρτηθεί από την αύξηση της παραγωγικότητας, την ενίσχυση της καινοτομίας και τη διεύρυνση των επενδύσεων στην Έρευνα και Ανάπτυξη.

Παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, οι επιχειρηματικές δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη παραμένουν αισθητά χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα της χώρας να επιταχύνει τη σύγκλιση με τις πιο ανεπτυγμένες οικονομίες.

Το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι η αξιοποίηση της διεθνούς τεχνολογίας μπορεί να διατηρήσει την οικονομία σε τροχιά ανάπτυξης, ωστόσο η ουσιαστική αναβάθμιση του παραγωγικού μοντέλου απαιτεί ισχυρότερους μηχανισμούς καινοτομίας, μεγαλύτερη σύνδεση της έρευνας με την παραγωγή και σταθερό επενδυτικό περιβάλλον τα επόμενα χρόνια.