Πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας»: «Μάχη» για τα 500 εκατ. ευρώ – Τα κριτήρια και οι ανατροπές

Σε έναν πραγματικό «αγώνα δρόμου» εξελίσσεται η διαδικασία εξασφάλισης χρηματοδότησης για χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων μέσω του προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας», συνολικού προϋπολογισμού 500 εκατομμυρίων ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021-2027. Παρά το έντονο ενδιαφέρον, τα διαθέσιμα στοιχεία καταδεικνύουν σημαντικές ανατροπές στον αρχικό σχεδιασμό, με τον ανταγωνισμό να εντείνεται ενόψει της τελικής επιλογής των δικαιούχων.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, κατά τους προηγούμενους μήνες εκδόθηκαν περίπου 94.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας. Ωστόσο, μόλις 14.000 εξ αυτών (περίπου το 15%) αφορούν κλειστές κατοικίες, ενώ η συντριπτική πλειονότητα των 80.000 αιτήσεων αφορά ήδη κατοικούμενα σπίτια. Η εξέλιξη αυτή διαφοροποιεί τις ισορροπίες, δεδομένου ότι τα 200 εκατομμύρια ευρώ του προϋπολογισμού προορίζονται αποκλειστικά για κενά ακίνητα, τα οποία διατηρούν απόλυτη προτεραιότητα και στο υπόλοιπο σκέλος των κονδυλίων.

Προτεραιότητα στα κενά ακίνητα και κατανομή πόρων

Ο οδηγός του προγράμματος ορίζει σαφή σειρά προτεραιότητας: η πρώτη φάση χρηματοδότησης θα κατευθυνθεί αποκλειστικά σε κλειστές κατοικίες, ενώ θα ακολουθήσουν τα ιδιοκατοικούμενα ακίνητα βάσει εισοδηματικών κριτηρίων. Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει έγγαμους με ετήσιο εισόδημα έως 25.000 ευρώ (άγαμοι έως 18.000 ευρώ), με προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά τέκνο, ενώ στη δεύτερη τα όρια διευρύνονται έως τις 35.000 και 25.000 ευρώ αντίστοιχα.

Παράλληλα, έντονος προβληματισμός καταγράφεται για τον γεωγραφικό επιμερισμό των πόρων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Αττική –όπου εντοπίζεται και ο μεγαλύτερος όγκος αναξιοποίητου οικιστικού αποθέματος– η οποία, από κοινού με την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, περιορίζεται σε διαθέσιμα κεφάλαια ύψους περίπου 37,3 εκατομμυρίων ευρώ.

Τεχνικά εμπόδια και η σημασία της προετοιμασίας

Η χαμηλή εκπροσώπηση των κενών κατοικιών αποδίδεται σε σημαντικό βαθμό σε τεχνικές δυσλειτουργίες κατά τη διασταύρωση δεδομένων μεταξύ ΑΑΔΕ και ΔΕΔΔΗΕ. Όπως υπογράμμισε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) Ανατολικής Κρήτης, καταγράφηκαν αποκλεισμοί επιλέξιμων ακινήτων λόγω αδυναμίας ακριβούς αποτύπωσης της κατάστασής τους, απουσίας δυνατότητας διόρθωσης των βεβαιώσεων ή αδυναμίας ένταξης ακινήτων που αποκτήθηκαν πρόσφατα με λάθη σε προγενέστερα Ε9.

Υπό αυτό το πρίσμα, καθοριστικός παράγοντας για την επιτυχή ένταξη αποτελεί η ταχύτητα νομικής και τεχνικής τακτοποίησης. Οι ιδιοκτήτες καλούνται να διορθώσουν άμεσα τυχόν αποκλίσεις μεταξύ Κτηματολογίου και Ε9 σε συνεργασία με μηχανικούς. Αξίζει να σημειωθεί ότι το πρόγραμμα επιδοτεί με έως και 2.500 ευρώ τα έξοδα προετοιμασίας του φακέλου, ενώ προβλέπεται προκαταβολή ίση με το 50% της συνολικής ενίσχυσης.

Όροι επιλεξιμότητας και μείγμα παρεμβάσεων

Δικαίωμα συμμετοχής έχουν κατοικίες επιφάνειας έως 120 τετραγωνικών μέτρων, των οποίων η οικοδομική άδεια εκδόθηκε το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990. Σημαντικός κανόνας είναι ο υποχρεωτικός συνδυασμός εργασιών: από 20% έως 40% του προϋπολογισμού πρέπει να αφορά δαπάνες ενεργειακής αναβάθμισης, ενώ το υπόλοιπο (έως 80%) μπορεί να διατεθεί σε γενικές επισκευές, όπως ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου, αντικατάσταση δαπέδων, ηλεκτρολογικές και υδραυλικές παρεμβάσεις ή έργα προσβασιμότητας.