Καλιφόρνια: Έρχεται φόρος 5% στους κροίσους – Το κύμα φυγής και η αντεπίθεση των δισεκατομμυριούχων

Σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι βρίσκεται η οικονομία της Καλιφόρνιας, καθώς οι πολίτες καλούνται να αποφασίσουν στις κάλπες για την επικύρωση της πολυσυζητημένης πρότασης «Proposition 40». Το εν λόγω μέτρο προβλέπει την επιβολή ενός εφάπαξ φόρου ύψους 5% επί της καθαρής περιουσίας των πολιτών που διαθέτουν τουλάχιστον 1 δισεκατομμύριο δολάρια. Η πρωτοβουλία στοχεύει στη συγκέντρωση περίπου 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων, κεφάλαια τα οποία προορίζονται για τη στήριξη του δημόσιου συστήματος υγείας της πολιτείας, εν μέσω σημαντικών περικοπών στην ομοσπονδιακή χρηματοδότηση.

Το κύμα φυγής των μεγιστάνων και οι αντιδράσεις της Silicon Valley

Η προοπτική εφαρμογής της ρύθμισης, η οποία μάλιστα φέρει αναδρομικό χαρακτήρα για όσους διέμεναν στην πολιτεία την 1η Ιανουαρίου 2026, έχει ήδη προκαλέσει ισχυρές αναταράξεις στην επιχειρηματική ελίτ. Περισσότεροι από 200 υπερ-πλούσιοι κάτοικοι επηρεάζονται άμεσα, γεγονός που έχει οδηγήσει ορισμένους από αυτούς σε άτακτη έξοδο προς πολιτείες με ευνοϊκότερο φορολογικό καθεστώς, όπως η Νεβάδα.

Μεταξύ των προσωπικοτήτων που φέρονται να εγκατέλειψαν την πολιτεία συγκαταλέγονται οι συνιδρυτές της Google, Λάρι Πέιτζ και Σεργκέι Μπριν, ο γνωστός επενδυτής Πίτερ Τιλ, ο πρώην επικεφαλής της Uber, Τράβις Κάλανικ, αλλά και ο ιδρυτής του Hankey Group, Ντον Χάνκι. Ο τελευταίος επισήμανε δημόσια πως, παρά τη μακροχρόνια προσφορά του στη δημιουργία θέσεων εργασίας, η πρωτοβουλία αυτή τον έκανε να αισθανθεί ανεπιθύμητος. Την ίδια στιγμή, ο Σεργκέι Μπριν φέρεται να έχει διαθέσει κεφάλαια άνω των 100 εκατομμυρίων δολαρίων σε πολιτικούς φορείς για να ανακόψει την επιβολή του μέτρου, ενώ ο συνιδρυτής της DoorDash, Άντι Φανγκ, έκανε λόγο για μια «ανόητη» πρόταση που καθιστά αναγκαία τη μετακόμισή του.

Ο «λογαριασμός» για τον Μαρκ Ζάκερμπεργκ και η αντίθετη άποψη

Ιδιαίτερα βαρύ αναμένεται το οικονομικό τίμημα για τον ισχυρό άνδρα της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, η καθαρή περιουσία του οποίου ξεπερνά τα 200 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι εκτιμήσεις τοποθετούν τη φορολογική του επιβάρυνση στα 12,5 δισεκατομμύρια δολάρια. Ήδη ο επικεφαλής της Meta διερευνά το ενδεχόμενο μεταφοράς της κύριας κατοικίας του εκτός της πολιτείας, ενώ το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας προχώρησε σε προσαρμογή του πακέτου μετοχών του με στόχο την εξισορρόπηση των πιθανών απωλειών.

Παρόλα αυτά, το στρατόπεδο των υπερ-πλουσίων δεν εμφανίζεται αρραγές. Ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, δήλωσε πρόθυμος να συνεισφέρει, υπογραμμίζοντας πως όσο περισσότερα κερδίζει κανείς, τόσο περισσότερους φόρους οφείλει να πληρώνει. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο επιχειρηματίας Τομ Στάγιερ, ενώ την πρωτοβουλία στηρίζει ενεργά και ο γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς.

Ο πολιτικός διχασμός και το χάσμα των ανισοτήτων

Στο πολιτικό σκηνικό, ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, εκφράζει έντονη ανησυχία ότι η επιβολή του μέτρου θα πυροδοτήσει μαζική μετανάστευση κεφαλαίων, ζημιώνοντας μακροπρόθεσμα τα φορολογικά έσοδα. Η κοινωνία της πολιτείας –που αποτελεί την τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο– παραμένει βαθιά πολωμένη. Αν και καταγράφεται η υψηλότερη συγκέντρωση δισεκατομμυριούχων, η Καλιφόρνια αντιμετωπίζει παράλληλα οξύ πρόβλημα αστέγων και έντονο άνοιγμα της ψαλίδας των εισοδημάτων, με τη δημοσκοπική μάχη να προβλέπεται αμφίρροπη μέχρι την τελευταία στιγμή.