«Κόκκινα» δάνεια: Πλειστηριασμοί με διαδικασίες-εξπρές και χωρίς διαταγή πληρωμής – Όλες οι αλλαγές

Ραγδαίες ανατροπές στη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου εισάγει ένα νέο πλαίσιο για τις διμερείς ρυθμίσεις οφειλών, το οποίο αφενός επιταχύνει τις κατασχέσεις και τους πλειστηριασμούς σε περιπτώσεις αθέτησης συμφωνιών, αφετέρου θεσπίζει ασφαλιστικές δικλίδες και δικαιώματα για τους συνεπείς δανειολήπτες.

Εκτελεστός τίτλος οι διμερείς ρυθμίσεις: Τι αλλάζει για τους οφειλέτες

Η κομβικότερη τομή του νομοσχεδίου εστιάζεται στο άρθρο 231, το οποίο ορίζει ότι οι συμβάσεις διμερούς ρύθμισης αποκτούν πλέον άμεση ισχύ εκτελεστού τίτλου. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως, εφόσον ένας δανειολήπτης υπογράψει συμφωνία ρύθμισης με πιστωτικό ίδρυμα ή servicer και στη συνέχεια παύσει να την εξυπηρετεί, ο πιστωτής αποκτά το δικαίωμα να προχωρήσει απευθείας σε κατάσχεση και πλειστηριασμό των περιουσιακών στοιχείων, χωρίς να προηγηθεί η έκδοση διαταγής πληρωμής.

Η συγκεκριμένη διαδικασία εναρμονίζει τις διμερείς συμφωνίες με όσα ήδη ισχύουν στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό. Ωστόσο, νομικοί κύκλοι εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για τις επιπτώσεις του μέτρου, καθώς η κατάργηση του σταδίου της διαταγής πληρωμής περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα δικαστικής άμυνας των δανειοληπτών, οι οποίοι χάνουν το βασικό ένδικο μέσο της ανακοπής κατά της διαταγής.

Χρονικά περιθώρια, πλαφόν προκαταβολών και προστασία πρώτης κατοικίας

Στον αντίποδα των αυστηρότερων μέτρων εκτέλεσης, το οικονομικό επιτελείο ενσωματώνει ρυθμίσεις που αποσκοπούν στη διαφάνεια και την προστασία των δανειοληπτών από καταχρηστικές πρακτικές:

• Σφιχτά χρονοδιαγράμματα: Η διαδικασία διαπραγμάτευσης και διμερούς ρύθμισης δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι μήνες. Παράλληλα, οι πιστωτές δεσμεύονται να απαντούν επισήμως εντός τριών μηνών από την κατάθεση του αιτήματος, παρέχοντας είτε τεκμηριωμένη και βιώσιμη πρόταση ρύθμισης είτε αιτιολογημένη απόρριψη.
• Πάγωμα τόκων: Σε περίπτωση υπαίτιας καθυστέρησης εκ μέρους του πιστωτή πέραν του τριμήνου, ενεργοποιείται αυτόματη αναστολή του εκτοκισμού και της κεφαλαιοποίησης των τόκων.
• Ασπίδα στην κύρια κατοικία: Καθ’ όλη τη διάρκεια αξιολόγησης του αιτήματος ρύθμισης, η κύρια κατοικία του οφειλέτη καλύπτεται από απόλυτη προστασία έναντι μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης.
• Όριο στις προκαταβολές: Θεσπίζεται ανώτατο όριο 15% επί του ρυθμιζόμενου κεφαλαίου για τις προκαταβολές που μπορούν να αξιώσουν οι πιστωτές, με πρόβλεψη περαιτέρω διευκολύνσεων για περιπτώσεις αποδεδειγμένων κοινωνικών ή υγειονομικών προβλημάτων.

Ψηφιακή πλατφόρμα και έλεγχος από την Τράπεζα της Ελλάδος

Η υποβολή και η διαχείριση των αιτήσεων θα πραγματοποιούνται μέσω ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας, η πρόσβαση στην οποία θα είναι απολύτως δωρεάν για τους πολίτες, διασφαλίζοντας την ταχεία και αδιάβλητη επεξεργασία των φακέλων.

Την εποπτεία και τον ελεγκτικό ρόλο αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου η Τράπεζα της Ελλάδος. Η κεντρική τράπεζα θα παρακολουθεί τη συμμόρφωση τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) με τα νέα χρονοδιαγράμματα και όρους, διαθέτοντας τη θεσμική ισχύ επιβολής αυστηρών διοικητικών και χρηματικών κυρώσεων σε περίπτωση παραβάσεων.