Ηλεκτρονικές αποδείξεις: Πέναλτι φόρου 22% για όσους δεν καλύψουν το 30% – Πώς να αποφύγετε την επιβάρυνση

Σε έναν διαρκή αγώνα δρόμου βρίσκονται χιλιάδες φορολογούμενοι προκειμένου να αποφύγουν το βαρύ «πέναλτι» φόρου 22%, το οποίο επιβάλλεται σε όσους δεν καταφέρουν να καλύψουν το απαιτούμενο 30% του ετήσιου εισοδήματός τους μέσω ηλεκτρονικών πληρωμών. Καθώς οι προθεσμίες πλησιάζουν στην εκπνοή τους, ο έλεγχος των ηλεκτρονικών συναλλαγών καθίσταται αναγκαίος, ώστε να αποτραπεί η έκδοση επιβαρυντικών εκκαθαριστικών σημειωμάτων από την ΑΑΔΕ.

Εκτόξευση των προστίμων και το καθεστώς των ελεύθερων επαγγελματιών

Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος: το 2024 ο συνολικός πρόσθετος φόρος που καταβλήθηκε λόγω ελλείμματος ηλεκτρονικών αποδείξεων ανήλθε σε 87,21 εκατομμύρια ευρώ, καταγράφοντας άλμα σχεδόν 60% σε σύγκριση με τα 55,48 εκατομμύρια ευρώ του 2023.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους. Η εφαρμογή του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, σε συνδυασμό με τις σχετικές προσαυξήσεις, αυξάνει σημαντικά τη βάση υπολογισμού και κατ’ επέκταση το ύψος των απαιτούμενων ηλεκτρονικών δαπανών. Έτσι, πολλοί επαγγελματίες κινδυνεύουν να βρεθούν απροετοίμαστοι απέναντι στο πρόσθετο φορολογικό κόστος.

Πώς υπολογίζεται το πέναλτι – Παραδείγματα και ανώτατα όρια

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, μισθωτοί, συνταξιούχοι, αγρότες και ιδιοκτήτες με εισοδήματα από ενοίκια οφείλουν να πραγματοποιούν δαπάνες ίσες με το 30% του εισοδήματός τους με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες ή μέσω e-banking. Το ανώτατο όριο των απαιτούμενων δαπανών διαμορφώνεται στις 20.000 ευρώ.

Σε περίπτωση που το ποσό δεν καλυφθεί, ο φόρος 22% επιβάλλεται στη διαφορά. Για παράδειγμα, φορολογούμενος με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ οφείλει να πραγματοποιήσει ηλεκτρονικές αγορές ύψους 6.000 ευρώ. Εάν συγκεντρώσει 5.000 ευρώ, θα πληρώσει έξτρα φόρο 22% επί του ελλείμματος των 1.000 ευρώ, δηλαδή 220 ευρώ. Αντίστοιχα, για εισόδημα 15.000 ευρώ με απαιτούμενες δαπάνες 4.500 ευρώ, έλλειμμα 700 ευρώ συνεπάγεται πρόσθετη επιβάρυνση 154 ευρώ.

Ποιες δαπάνες μετρούν, οι εξαιρέσεις και η μεταφορά ποσών

Στο «καλάθι» των αποδεκτών συναλλαγών περιλαμβάνονται σχεδόν όλα τα καθημερινά έξοδα: αγορές τροφίμων, ένδυσης, ηλεκτρικών συσκευών, υπηρεσίες επισκευών, πληρωμές λογαριασμών ΔΕΚΟ, κοινόχρηστα, δίδακτρα, καθώς και ιατρικές δαπάνες και ασφάλιστρα. Αντιθέτως, δεν προσμετρώνται τα ενοίκια, οι δόσεις δανείων, οι πληρωμές φόρων, καθώς και οι αγορές περιουσιακών στοιχείων (ακίνητα, αυτοκίνητα).

Υπάρχουν, ωστόσο, ειδικές προβλέψεις: για όσους δαπανούν άνω του 60% του εισοδήματός τους σε φόρο εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, δάνεια και ενοίκια, το υποχρεωτικό όριο μειώνεται στο 20%, ενώ για φορολογούμενους με κατασχεμένους λογαριασμούς το πλαφόν ορίζεται στα 5.000 ευρώ. Επιπλέον, στα ζευγάρια που υποβάλλουν κοινή δήλωση, τυχόν πλεόνασμα αποδείξεων του ενός συζύγου μπορεί να μεταφερθεί για να καλύψει το έλλειμμα του άλλου.

Από την υποχρέωση συλλογής ηλεκτρονικών αποδείξεων εξαιρούνται πλήρως οι πολίτες 70 ετών και άνω, οι μόνιμοι κάτοικοι οικισμών με πληθυσμό έως 500 κατοίκους ή μη τουριστικών νησιών έως 3.100 κατοίκους, καθώς και όσοι υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία.