Λίνα Μενδώνη: Η Ελλάδα κόμβος και «γέφυρα» συνεργασίας για τις ενάλιες αρχαιότητες στη Μεσόγειο

Στρατηγικό ρόλο στην προστασία και ανάδειξη της υποθαλάσσιας πολιτιστικής κληρονομιάς στη λεκάνη της Μεσογείου διεκδικεί η Ελλάδα, μέσα από την ανάπτυξη διεθνών συνεργειών και τη σύσταση εξειδικευμένων δικτύων. Στο επίκεντρο των πρωτοβουλιών αυτών βρίσκεται η πρόσφατη συνάντηση που είχε στη Νέα Υόρκη η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, με τη γενική διευθύντρια του Διεθνούς Κέντρου για τη Μελέτη της Συντήρησης και της Αποκατάστασης της Πολιτιστικής Περιουσίας (ICCROM), Αρούνα Γκουζλάρ.

Δημιουργία Μεσογειακού Δικτύου και Hub Ενάλιων Αρχαιοτήτων στην Ελλάδα

Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, τέθηκαν οι βάσεις για τη στενότερη συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού με το ICCROM, με απτό στόχο την υπογραφή σχετικού Μνημονίου Συνεργασίας (MoU). Η συμφωνία αυτή προβλέπει τη συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου μεσογειακού δικτύου υπό την αιγίδα του διεθνούς οργανισμού, το οποίο θα επικεντρώνεται αποκλειστικά στη μελέτη, διατήρηση και διαχείριση των ενάλιων αρχαιοτήτων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προοπτική δημιουργίας ενός περιφερειακού μεσογειακού κόμβου (hub) στην Ελλάδα. Ο εν λόγω κόμβος σχεδιάζεται να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς για την επιστημονική έρευνα, την εξειδικευμένη κατάρτιση και τη μεταφορά τεχνογνωσίας, ενισχύοντας ουσιαστικά τη δικτύωση και την ανταλλαγή καλών πρακτικών μεταξύ των παράκτιων κρατών.

Κλιματική κρίση και τεχνητή νοημοσύνη στην υπηρεσία του πολιτισμού

Η ατζέντα των επαφών περιέλαβε επίσης τις σύγχρονες απειλές που δέχεται η πολιτιστική κληρονομιά, με έμφαση στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στα υποθαλάσσια και παράκτια οικοσυστήματα. Παράλληλα, εξετάστηκαν οι ευκαιρίες που προσφέρει η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας και η αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης στη συντήρηση και τεκμηρίωση αρχαιολογικών ευρημάτων.

Όπως επεσήμανε η Λίνα Μενδώνη, «η διεθνής συνεργασία είναι καθοριστική για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς απέναντι στις νέες προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και των τεχνολογικών εξελίξεων. Η Μεσόγειος, ως κοινός ιστορικός και πολιτιστικός χώρος, μπορεί να αποτελέσει πεδίο ουσιαστικών συνεργειών, ιδιαίτερα για την προστασία των ενάλιων αρχαιοτήτων». Η υπουργός υπογράμμισε ότι η χώρα μας, χάρη στον τεράστιο πλούτο του ενάλιου αποθέματός της, δύναται να λειτουργήσει ως γέφυρα ενότητας και συνεργασίας στην περιοχή.

Διεθνής αναγνώριση της ελληνικής τεχνογνωσίας

Από την πλευρά της, η γενική διευθύντρια του ICCROM, Αρούνα Γκουζλάρ, εξήρε την ελληνική εμπειρία στον τομέα της υποβρύχιας αρχαιολογίας και συντήρησης. Τόνισε πως η Ελλάδα διαθέτει μοναδική τεχνογνωσία, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η κοινή αυτή πρωτοβουλία θα φέρει πιο κοντά τους λαούς της Μεσογείου, θέτοντας παράλληλα νέα, υψηλά πρότυπα για τη διάσωση της κοινής τους κληρονομιάς.