Εφάπαξ 2027: Τα νέα δεδομένα στον τρόπο υπολογισμού και τι ισχύει για τους ασφαλισμένους

Σε κρίσιμη καμπή εισέρχεται ο μηχανισμός υπολογισμού του εφάπαξ βοηθήματος για χιλιάδες εργαζομένους στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα που πλησιάζουν στην έξοδο προς τη συνταξιοδότηση. Καθώς πλησιάζουμε προς το 2027, οι στρεβλώσεις και οι διαφοροποιήσεις που προκύπτουν από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο γίνονται εντονότερες, επηρεάζοντας άμεσα το τελικό ποσό που θα εισπράξουν οι δικαιούχοι.

Ο διπλός τρόπος υπολογισμού και το ορόσημο του 2014

Το ισχύον σύστημα, το οποίο θεσμοθετήθηκε το 2014, διαχωρίζει τον ασφαλιστικό βίο των εργαζομένων σε δύο διακριτές περιόδους, δημιουργώντας ουσιαστικά συνταξιούχους «δύο ταχυτήτων». Η διάκριση αυτή καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το ύψος της παροχής ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας πριν και μετά την 1η Ιανουαρίου 2014.

Συγκεκριμένα, για τον χρόνο ασφάλισης που έχει διανυθεί έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2013, το εφάπαξ υπολογίζεται με βάση το παλαιό καθεστώς, λαμβάνοντας υπόψη τις συντάξιμες αποδοχές και τα έτη ασφάλισης της συγκεκριμένης περιόδου. Αντιθέτως, για τα έτη από την 1η Ιανουαρίου 2014 και έπειτα, εφαρμόζεται ένα σύστημα νοητής κεφαλαιοποίησης (εισφορών), όπου το ποσό εξαρτάται αποκλειστικά από τις εισφορές που έχουν καταβληθεί και την ετήσια απόδοσή τους.

Πώς επηρεάζονται οι συντάξεις όσο πλησιάζει το 2027

Η σταδιακή μετατόπιση του ασφαλιστικού βίου προς τη νέα περίοδο σημαίνει ότι για όσους συνταξιοδοτηθούν γύρω στο 2027, σχεδόν 13 χρόνια ασφάλισης θα υπολογιστούν με το σύστημα των καταβληθεισών εισφορών. Όσο μεγαλύτερο είναι το διάστημα που έχει διανυθεί μετά το 2014, τόσο περισσότερο το τελικό ποσό του εφάπαξ συμπιέζεται, καθώς η νέα μέθοδος δεν προσφέρει τις αποδόσεις του παλαιού αναπληρωματικού μοντέλου.

Το φαινόμενο αυτό δημιουργεί έντονες ανισότητες μεταξύ ασφαλισμένων με τα ίδια συνολικά χρόνια προϋπηρεσίας, αλλά με διαφορετική κατανομή αυτών πριν και μετά το 2014. Ιδιαίτερα επιβαρυμένοι εμφανίζονται όσοι εντάχθηκαν αργότερα στην αγορά εργασίας ή έχουν τη μερίδα του λέοντος της καριέρας τους στη μεταρρυθμισμένη περίοδο.

Στο μικροσκόπιο του Υπουργείου Εργασίας το ισχύον πλαίσιο

Η ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας παρακολουθεί τις επιπτώσεις του διπλού αυτού μηχανισμού, εξετάζοντας παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να εξορθολογίσουν το σύστημα χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία των ασφαλιστικών ταμείων. Βασικός στόχος παραμένει η επιτάχυνση της απονομής των εφάπαξ, η οποία έχει ήδη σημειώσει πρόοδο, αλλά και η εξάλειψη των κραυγαλέων ανισοτήτων στην τελική παροχή.

Οι ασφαλισμένοι που προγραμματίζουν τη συνταξιοδότησή τους τα επόμενα έτη καλούνται να αξιολογήσουν προσεκτικά τα δεδομένα του ασφαλιστικού τους ιστορικού, καθώς η χρονική στιγμή της εξόδου μπορεί να επιφέρει σημαντικές μεταβολές στο τελικό βοήθημα που θα λάβουν.