ΕΕ: Σχέδιο για φυτοφάρμακα απειλεί με τεράστιες ανατιμήσεις σε καφέ και εσπεριδοειδή

Σοβαρές ανησυχίες προκαλεί στις διεθνείς αγορές το νέο σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αυστηροποίηση των ορίων υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στα εισαγόμενα αγροτικά προϊόντα. Σύμφωνα με ανάλυση του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) που φέρνει στο φως το Politico, η ενδεχόμενη απαγόρευση ακόμη και ελάχιστων ιχνών από τις πλέον επικίνδυνες ουσίες —οι οποίες έχουν ήδη απαγορευτεί εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης— ενδέχεται να πυροδοτήσει κατακόρυφη αύξηση στις τιμές βασικών προϊόντων, όπως ο καφές και τα εσπεριδοειδή.

Στο δυσμενέστερο σενάριο που εξέτασε το JRC, όπου οι παραγωγοί τρίτων χωρών αδυνατούν να προσαρμοστούν στους νέους κανόνες, η τιμή του καφέ θα μπορούσε να εκτοξευθεί έως και κατά 332%, ενώ τα εσπεριδοειδή αντιμετωπίζουν κίνδυνο ανατιμήσεων της τάξης του 82%. Παράλληλα, οι συνολικές αγροτικές εισαγωγές στην ευρωπαϊκή αγορά εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να μειωθούν έως και κατά 41%, επηρεάζοντας παράλληλα τους κτηνοτρόφους λόγω του αυξημένου κόστους στις ζωοτροφές. Ακόμη και σε πιο μετριοπαθή σενάρια, οι καταναλωτές αναμένεται να δουν αυξήσεις στα ράφια των σούπερ μάρκετ, ενώ η εγχώρια ευρωπαϊκή παραγωγή θα λάβει ισχυρή ώθηση.

Το ζήτημα φέρνει τις Βρυξέλλες αντιμέτωπες με μια δύσκολη πολιτική εξίσωση. Από τη μία πλευρά, οι Ευρωπαίοι αγρότες αξιώνουν ισότερους όρους ανταγωνισμού, υποστηρίζοντας ότι είναι άδικο να υφίστανται αυστηρούς περιορισμούς στη χρήση φυτοφαρμάκων την ώρα που η αγορά κατακλύζεται από εισαγόμενα προϊόντα που καλλιεργούνται με απαγορευμένες εντός ΕΕ ουσίες. Το μέτρο σχεδιάστηκε εν μέρει ως απάντηση στις έντονες αγροτικές διαμαρτυρίες, λειτουργώντας ως μια μορφή «ρητρών-καθρεφτών» (mirror clauses).

Από την άλλη, παραγωγοί από χώρες εκτός ΕΕ —όπως το Μαρόκο, η Νότια Αφρική, ο Καναδάς, η Βραζιλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες— κάνουν λόγο για αθέμιτα εμπορικά εμπόδια που παραβιάζουν τους κανόνες του διεθνούς εμπορίου. Όπως επισημαίνουν εκπρόσωποι του αγροτικού κλάδου από τρίτες χώρες, οι προτεινόμενοι περιορισμοί αγνοούν τις διαφορετικές κλιματικές συνθήκες και τις ανάγκες φυτοπροστασίας που υπάρχουν παγκοσμίως, απειλώντας χιλιάδες θέσεις εργασίας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαβεβαιώνει ότι στόχος της είναι η προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος, αποτρέποντας την επανεισαγωγή επικίνδυνων ουσιών μέσω της πίσω πόρτας του εμπορίου. Ωστόσο, η διαμάχη γύρω από τα τεχνικά όρια μηδενικών υπολειμμάτων αναδεικνύει την εύθραυστη ισορροπία μεταξύ της βιώσιμης γεωργίας και της προσιτής πρόσβασης των πολιτών σε ασφαλή τρόφιμα.