Ιλάι Ζουζόφσκι: Η ντροπή για την πατρίδα, η κουίρ ταυτότητα και το μυθιστόρημα «Καλή τύχη»

Σε μια εποχή όπου οι γεωπολιτικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή δοκιμάζουν τις ανθρώπινες σχέσεις και ταυτότητες, ο Ισραηλινός συγγραφέας και σκηνοθέτης Ιλάι Ζουζόφσκι καταθέτει μια βαθιά ειλικρινή και σύνθετη ματιά για την καταγωγή του. Ζώντας επί σειρά ετών μακριά από τη χώρα του, ο δημιουργός έρχεται αντιμέτωπος τόσο με το βάρος της εθνικής του ταυτότητας στη Δύση όσο και με τα αδιέξοδα της ίδιας της ισραηλινής κοινωνίας, με αφορμή την κυκλοφορία του μυθιστορήματός του «Καλή τύχη» (εκδόσεις Gutenberg, σε μετάφραση Άκη Παπαντώνη).

«Καλή τύχη»: Ενηλικίωση υπό τη σκιά του πολέμου

Το βιβλίο «Καλή τύχη» (Mazeltov) συνιστά ένα ιδιαίτερο κουίρ μυθιστόρημα ενηλικίωσης, το οποίο εξελίσσεται με φόντο την ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση στη Γάζα το 2009. Στο επίκεντρο της αφήγησης βρίσκεται ο 13χρονος Άνταμ Βάιτσμαν και η παραδοσιακή τελετή μπαρ μίτσβα, η οποία σηματοδοτεί το πέρασμα στην εφηβεία και ταυτόχρονα τη σταδιακή συνειδητοποίηση της σεξουαλικότητάς του. Το έργο αναπτύχθηκε παράλληλα με την ομώνυμη ταινία του Ζουζόφσκι, λειτουργώντας σε έναν γόνιμο διάλογο μεταξύ κινηματογράφου και λογοτεχνίας, όπου οι εμπειρίες των νεαρών ηθοποιών τροφοδότησαν και αναδιαμόρφωσαν το λογοτεχνικό κείμενο.

Όπως επισημαίνει ο συγγραφέας, η διαδικασία της αποκάλυψης της σεξουαλικής ταυτότητας δεν αποτελεί μια στιγμιαία πράξη, αλλά μια διαρκή υπαρξιακή διαδρομή που διατρέχει ολόκληρη τη ζωή. Μέσα από ένα πολυφωνικό πρίσμα και μια δυσλειτουργική οικογένεια, το έργο αποτυπώνει την αγωνία της νεότητας σε ένα περιβάλλον όπου η απειλή της βίας παραμένει διαρκής.

Ιλάι Ζουζόφσκι: Η ντροπή για την πατρίδα, η κουίρ ταυτότητα και το μυθιστόρημα «Καλή τύχη»

Η αντίφαση της υπερ-αρρενωπότητας και της στρατιωτικοποίησης

Παρά τη διεθνή φήμη του Τελ Αβίβ ως μιας ανοιχτής, φιλελεύθερης μητρόπολης για την LGBTQ+ κοινότητα, ο Ιλάι Ζουζόφσκι δεν διστάζει να υπογραμμίσει τις υπόγειες εντάσεις. Κάτω από τη λαμπερή επιφάνεια, η ισραηλινή καθημερινότητα καθορίζεται από μια έντονα στρατιωτικοποιημένη κουλτούρα υπερ-αρρενωπότητας, όπου συνυπάρχουν ισχυρά ρεύματα ομοφοβίας και μισογυνισμού.

Έχοντας υπηρετήσει ο ίδιος ως στρατιωτικός συντάκτης κατά τον πόλεμο του 2014, περιγράφει έναν μηχανισμό που απορροφά ολόκληρο τον κοινωνικό ιστό, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια επιλογής στις νέες γενιές. Η υποχρεωτική στράτευση, ακόμα και αν ενσωματώνει ποικίλες κοινωνικές ομάδες, καταλήγει να αναπαράγει ένα βαθιά συντηρητικό και τραυματικό μοντέλο συνύπαρξης.

Μια άλυτη σχέση οδύνης, ντροπής και ελπίδας

Για τον Ζουζόφσκι, η έννοια της πατρίδας συνδέεται πλέον άρρηκτα με την ντροπή για τις πολιτικές επιλογές της ηγεσίας του Μπέντζαμιν Νετανιάχου και τη στρατιωτική καταστροφή στη Γάζα. Αν και κατανοεί την απόρριψη που βιώνει ο ίδιος προσωπικά στο εξωτερικό λόγω της εθνικότητάς του, θεωρεί πως ο αποκλεισμός των κριτικών φωνών δεν προάγει τον απαραίτητο εκδημοκρατισμό.

Παράλληλα, στηλιτεύει τη λογοκρισία στο εσωτερικό της χώρας, φέρνοντας ως παράδειγμα το ντοκιμαντέρ «NAZA» της σκηνοθέτιδας Ρέιτσελ Σορ, το οποίο αρνήθηκαν να προβάλουν οι ισραηλινές κινηματογραφικές αίθουσες. Παρότι πλέον γράφει σε άλλη γλώσσα και διαμένει μόνιμα εκτός συνόρων, ομολογεί πως ο δεσμός του με τον τόπο παραμένει μια ανοιχτή πληγή: ένας σύνθετος συνδυασμός απογοήτευσης για την εξουσία και συγκρατημένης πίστης στους ανθρώπους και στις δημοκρατικές δυνάμεις της περιοχής.

ThePostPolitics Newsroom
ThePostPolitics Newsroom