Ελαιόλαδο: Βουτιά της τιμής παραγωγού στα 3,5 ευρώ το κιλό – Τα αιτήματα των αγροτών

Σε κατάσταση έντονης αβεβαιότητας και βαθιάς ανησυχίας βρίσκονται οι Έλληνες ελαιοπαραγωγοί, καθώς η φετινή πλούσια συγκομιδή συνοδεύτηκε από μια απότομη και δραματική πτώση στις τιμές παραγωγού.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της αγοράς, η τιμή εκκίνησης για το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο κατρακύλησε σε ορισμένες περιοχές ακόμη και στα 3,5 ευρώ το κιλό, σηματοδοτώντας μια κάθετη μείωση της τάξης του 26,3% στα αγροτικά έσοδα σε σύγκριση με την προηγούμενη καλλιεργητική περίοδο.

Από το ιστορικό ράλι στην απότομη προσγείωση

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα δεδομένα των προηγούμενων ετών, όταν η εκτεταμένη ξηρασία στη νότια Ευρώπη και η κατακόρυφη μείωση της ισπανικής παραγωγής είχαν εκτοξεύσει την τιμή του «πράσινου χρυσού» σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ξεπερνώντας τα 9 ευρώ το κιλό στη χονδρική. Φέτος, ωστόσο, η αποκατάσταση των βροχοπτώσεων και η επακόλουθη υπερπαραγωγή στη λεκάνη της Μεσογείου δημιούργησαν συνθήκες υπερπροσφοράς.

Παράλληλα, η περσινή εκτίναξη των τιμών στο ράφι είχε οδηγήσει σε σημαντική συρρίκνωση της εγχώριας αλλά και της διεθνούς κατανάλωσης, καθώς τα νοικοκυριά στράφηκαν σε φθηνότερα σπορέλαια. Η ζήτηση δεν έχει ακόμη ανακάμψει στους ρυθμούς που ανέμεναν οι αναλυτές, με αποτέλεσμα οι έμποροι και οι βιομηχανίες τυποποίησης να πιέζουν ασφυκτικά τις τιμές στο χωράφι προς τα κάτω.

Τα τρία άμεσα μέτρα που διεκδικούν οι παραγωγοί

Μπροστά στον κίνδυνο οικονομικής κατάρρευσης, οι αγροτικοί σύλλογοι και οι ελαιοκομικοί συνεταιρισμοί σε ολόκληρη τη χώρα κλιμακώνουν τις αντιδράσεις τους. Με το κόστος παραγωγής να παραμένει σε δυσθεώρητα επίπεδα –λόγω της ενέργειας, των καυσίμων, των λιπασμάτων και της έλλειψης εργατών γης–, οι παραγωγοί επισημαίνουν ότι τα 3,5 ευρώ δεν καλύπτουν ούτε τα βασικά έξοδα καλλιέργειας και συγκομιδής.

Στο πλαίσιο αυτό, οι εκπρόσωποι του κλάδου έχουν καταθέσει δέσμη συγκεκριμένων αιτημάτων προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αλλά και τα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα:

• Διασφάλιση ελάχιστης εγγυημένης τιμής: Θέσπιση μηχανισμών προστασίας που θα αποτρέπουν την πώληση του προϊόντος κάτω από το πραγματικό κόστος παραγωγής.
• Ενεργοποίηση της αποθεματοποίησης: Εφαρμογή του μέτρου της ιδιωτικής αποθεματοποίησης με ενωσιακή χρηματοδότηση, ώστε να αποσυρθούν προσωρινά ποσότητες από την αγορά και να ανακοπεί η κατηφόρα των τιμών.
• Επιβολή δασμών και έλεγχοι στις εισαγωγές: Αυστηροποίηση των ελέγχων και επιβολή δασμών στις αθρόες εισαγωγές ελαιολάδου από τρίτες χώρες (όπως η Τυνησία και η Τουρκία), οι οποίες εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά με χαμηλότερο κόστος και αμφίβολα ποιοτικά κριτήρια, νοθεύοντας τον ανταγωνισμό.

Το παράδοξο του ραφιού και η επόμενη μέρα

Την ίδια ώρα, έντονο προβληματισμό προκαλεί στους καταναλωτές το γεγονός ότι η κατακρήμνιση της τιμής παραγωγού δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί αναλογικά στις τιμές λιανικής στα σούπερ μάρκετ. Η καθυστέρηση αυτή αποδίδεται στα αποθέματα που αποκτήθηκαν σε υψηλότερες τιμές, ωστόσο η «ψαλίδα» μεταξύ χωραφιού και ραφιού διευρύνεται εκ νέου επικίνδυνα.

Εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα στήριξης, οι παραγωγοί προειδοποιούν ότι πολλοί ελαιώνες θα εγκαταλειφθούν τα επόμενα χρόνια, γεγονός που θα επιφέρει ανεπανόρθωτο πλήγμα τόσο στην αγροτική οικονομία όσο και στο ισοζύγιο των ελληνικών εξαγωγών.