Black Friday: Οι παγίδες με τα «αντίστροφα χρονόμετρα» και οι 12 οδηγίες της Αρχής Προστασίας Καταναλωτή

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι προετοιμασίες των καταναλωτών και των εμπορικών επιχειρήσεων ενόψει της περιόδου της Black Friday, με την αγορά να κατακλύζεται ήδη από προσφορές και εκπτωτικές καμπάνιες. Ωστόσο, η ένταση των προωθητικών ενεργειών συνοδεύεται συχνά από τεχνικές αθέμιτης πίεσης και παραπλανητικές πρακτικές.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ) εξέδωσε αναλυτικό οδηγό με 12 κρίσιμες συμβουλές, καλώντας τους πολίτες να παραμείνουν ψύχραιμοι και υποψιασμένοι απέναντι σε «τεχνητές ευκαιρίες».

«Παγίδες» με αντίστροφη μέτρηση και πλασματικές εκπτώσεις

Κεντρικό σημείο της παρέμβασης της Αρχής αποτελεί η προειδοποίηση για τα ψηφιακά χρονόμετρα και τα μηνύματα τύπου «τελευταία τεμάχια», τα οποία έχουν σχεδιαστεί για να δημιουργούν ψευδή αίσθηση κατεπείγοντος και να οδηγούν σε βιαστικές αποφάσεις. Όπως υπογραμμίζεται, εάν ένα χρονόμετρο μηδενίζει και αρχίζει ξανά, ο καταναλωτής έχει κάθε λόγο να κάνει ένα βήμα πίσω και να επανεξετάσει την αγορά.

Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ορθό υπολογισμό των εκπτώσεων. Βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, ως τιμή αναφοράς πρέπει να ορίζεται η χαμηλότερη τιμή στην οποία διέθετε το προϊόν το συγκεκριμένο κατάστημα κατά τις προηγούμενες 30 ημέρες. Η επίκληση της «προτεινόμενης τιμής λιανικής» του κατασκευαστή συχνά αλλοιώνει το πραγματικό μέγεθος της μείωσης, παραπλανώντας το κοινό ως προς το πραγματικό όφελος.

Ο οδηγός των 12 βημάτων για ασφαλείς αγορές

Η εποπτική Αρχή συνοψίζει τα απαραίτητα μέτρα προστασίας σε 12 βασικούς κανόνες, καλύπτοντας όλο το εύρος της αγοραστικής εμπειρίας:

1. Προγραμματισμός: Καταγραφή των πραγματικών αναγκών και καθορισμός ανώτατου προϋπολογισμού πριν την αναζήτηση προσφορών.
2. Έλεγχος προηγούμενης τιμής: Επαλήθευση της χαμηλότερης τιμής του προϊόντος των τελευταίων 30 ημερών.
3. Σύγκριση ταυτόσημων προϊόντων: Έλεγχος κωδικών μοντέλου, τεχνικών χαρακτηριστικών και διευκρίνιση εάν πρόκειται για καινούργιο ή ανακατασκευασμένο προϊόν.
4. Αποφυγή βιασύνης: Αντίσταση στα τεχνάσματα περιορισμένου χρόνου ή αποθέματος.
5. Ταυτότητα πωλητή: Εξακρίβωση της επωνυμίας, της έδρας και των στοιχείων επικοινωνίας, ιδιαίτερα σε προσφορές μέσω Instagram, Facebook ή TikTok.
6. Απευθείας πρόσβαση: Πληκτρολόγηση της διεύθυνσης του καταστήματος στον browser και αποφυγή συνδέσμων σε ύποπτα μηνύματα SMS ή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.
7. Έλεγχος τελικής τιμής: Προσοχή στα μεταφορικά και σε προεπιλεγμένες χρεώσεις για ασφάλιση ή πρόσθετες υπηρεσίες στο καλάθι.
8. Πραγματικό κόστος δόσεων: Υπολογισμός του συνολικού ποσού αποπληρωμής σε προγράμματα δόσεων, συμπεριλαμβανομένων τόκων και λοιπών εξόδων.
9. Ασφάλεια πληρωμών: Προστασία κωδικών μιας χρήσης (OTP). Επιφυλακτικότητα εάν ένα άγνωστο κατάστημα ζητά αποκλειστικά τραπεζικό έμβασμα.
10. Όροι αποστολής και επιστροφής: Ενημέρωση για το ποιος επιβαρύνεται με τα έξοδα επιστροφής, ειδικά εάν το κατάστημα εδρεύει στο εξωτερικό.
11. Δικαίωμα υπαναχώρησης: Διάκριση της απλής αλλαγής γνώμης (14 ημέρες για ηλεκτρονικές αγορές) από την περίπτωση ελαττωματικού προϊόντος, όπου η εγγύηση ισχύει στο ακέραιο.
12. Τεκμηρίωση συναλλαγής: Διατήρηση αποδείξεων, επιβεβαιώσεων παραγγελίας και στιγμιότυπων οθόνης (screenshots) της προσφοράς.

Αυστηρή σύσταση προς το λιανεμπόριο

Η ΑΑΕΑ&ΠΚ καθιστά σαφές προς όλες τις εμπορικές επιχειρήσεις ότι οι έλεγχοι στην ψηφιακή αγορά είναι συνεχείς και αυστηροί. Οι εικονικές εκπτώσεις, η αδιαφάνεια στις τελικές χρεώσεις και η τεχνητή δημιουργία πίεσης στους καταναλωτές συνιστούν παραβάσεις που επισύρουν σημαντικές κυρώσεις.