Προστασία οφειλετών: Οι δύο νέες παρεμβάσεις για Εξωδικαστικό Μηχανισμό και 120 δόσεις σε Εφορία-ΕΦΚΑ

Σημαντική ανάσα σε χιλιάδες δανειολήπτες και οφειλέτες προς το Δημόσιο και τον τραπεζικό τομέα φέρνουν δύο κεντρικές παρεμβάσεις που ενσωματώθηκαν στο πρόσφατο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για το ιδιωτικό χρέος. Το νέο πλαίσιο εστιάζει στην ουσιαστική ελάφρυνση των βαρών, θέτοντας παράλληλα αυστηρότερους κανόνες εποπτείας στην αγορά των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).

Εξωδικαστικός Μηχανισμός: Σταθερό επιτόκιο 3% και πρόστιμα-μαμούθ στους servicers

Η πρώτη βασική παρέμβαση αφορά την καθιέρωση σταθερού επιτοκίου 3% για τις ρυθμίσεις που επιτυγχάνονται μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, μέτρο που θα τεθεί σε ισχύ για καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026. Η ρύθμιση απευθύνεται τόσο στους ευάλωτους όσο και στους γενικότερα επιλέξιμους δανειολήπτες, προσφέροντας προβλεψιμότητα και σημαντικό οικονομικό όφελος. Ενδεικτικά, για ένα δάνειο ύψους 100.000 ευρώ με ορίζοντα αποπληρωμής τα 20 έτη, το συνολικό κέρδος υπολογίζεται σε περίπου 20.200 ευρώ για ενυπόθηκη απαίτηση και ξεπερνά τις 28.600 ευρώ εάν δεν υπάρχει εξασφάλιση, συγκριτικά με τα παλαιότερα επιτόκια που ξεπερνούσαν το 5%.

Παράλληλα, η περίμετρος του μηχανισμού διευρύνεται, καθώς το κατώτατο όριο ένταξης μειώθηκε στα 5.000 ευρώ. Οι ενδιαφερόμενοι διατηρούν το δικαίωμα αποπληρωμής σε έως 240 δόσεις προς το Δημόσιο και έως 420 δόσεις προς τράπεζες και funds, με δυνατότητα μερικής διαγραφής οφειλών εφόσον πληρούνται συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Ταυτόχρονα, ενισχύεται ριζικά το πλέγμα προστασίας έναντι αθέμιτων πρακτικών, καθώς το ανώτατο όριο διοικητικών προστίμων της Τράπεζας της Ελλάδος προς τους servicers για παραβάσεις εκτινάσσεται από τις 500.000 ευρώ στα 5 εκατομμύρια ευρώ.

Ρύθμιση 120 δόσεων: «Ανάσα» δεκαετίας για οφειλές προς Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία

Η δεύτερη κρίσιμη τομή αφορά την ενεργοποίηση της νέας ψηφιακής πλατφόρμας της ΑΑΔΕ, η οποία επιτρέπει τη διευθέτηση παλαιών οφειλών προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ σε έως 120 μηνιαίες δόσεις, έναντι των 72 που ίσχυαν μέχρι πρότινος. Η δυνατότητα αυτή επιτρέπει την εξόφληση σε βάθος δεκαετίας με ελάχιστη μηνιαία καταβολή τα 30 ευρώ, απευθυνόμενη σε περισσότερα από ένα εκατομμύριο νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Στο νέο σχήμα μπορούν να ενταχθούν βεβαιωμένα χρέη που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, υπό την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονταν ήδη σε άλλη ενεργή ρύθμιση στα τέλη Σεπτεμβρίου 2026. Ωστόσο, παρέχεται η επιλογή μετάπτωσης στις 120 δόσεις σε όσους τηρούν ήδη τη ρύθμιση των 72 δόσεων. Οι αιτήσεις μπορούν να υποβάλλονται έως τα τέλη Ιουνίου 2027.

Προϋποθέσεις ένταξης και ευεργετήματα

Για την ένταξη και διατήρηση του ευνοϊκού καθεστώτος, οι φορολογούμενοι πρέπει να πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια: να έχουν τακτοποιήσει τυχόν νέες οφειλές που δημιουργήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2025, να έχουν υποβάλει όλες τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας και να μην έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για αδικήματα φοροδιαφυγής ή λαθρεμπορίας. Η συνεπής εξυπηρέτηση του πλάνου εξασφαλίζει τη χορήγηση φορολογικής ενημερότητας, την αναστολή των αναγκαστικών μέτρων είσπραξης και ποινικών διώξεων, καθώς και τη σταδιακή αποδέσμευση μελλοντικών τραπεζικών απαιτήσεων από κατασχέσεις εις χείρας τρίτων.