Συντάξεις: Προς νέο ιστορικό ρεκόρ οι αιτήσεις – Πώς ο e-ΕΦΚΑ συγκρατεί τις εκκρεμότητες

Δύο διαμετρικά αντίθετες τάσεις συνθέτουν το σημερινό τοπίο στο ασφαλιστικό σύστημα της χώρας. Από τη μία πλευρά, καταγράφεται ένα πρωτοφανές κύμα εξόδου προς τη συνταξιοδότηση, με τις νέες αιτήσεις να κινούνται με ρυθμούς που απειλούν να καταρρίψουν κάθε προηγούμενο ρεκόρ. Από την άλλη, ο e-ΕΦΚΑ καταφέρνει να περιορίζει σταθερά τις ληξιπρόθεσμες εκκρεμότητες, οι οποίες έσπασαν προς τα κάτω το κρίσιμο «ψυχολογικό όριο» των 12.000 φακέλων.

Το κύμα φυγής και το νέο καθεστώς για τους συνταξιούχους

Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «Άτλας», κατά το πρώτο επτάμηνο του έτους υποβλήθηκαν 129.614 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης. Πρόκειται για την υψηλότερη επίδοση από το 2019 και μετά, ξεπερνώντας τόσο το αντίστοιχο διάστημα του 2022 όσο και την περσινή περίοδο. Οι αρμόδιες υπηρεσίες εκτιμούν ότι μέχρι το τέλος του έτους ο αριθμός θα ξεπεράσει τις 210.000, απειλώντας ευθέως το ιστορικό ρεκόρ των 212.151 αιτήσεων που είχε καταγραφεί το 2021.

Η μαζική αυτή έξοδος αποδίδεται σε δύο κυρίως παραμέτρους. Πρώτον, στη συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών ασφάλισης (35 έως 40 έτη) από χιλιάδες ασφαλισμένους που εισήλθαν στην αγορά εργασίας τις δεκαετίες του 1980 και 1990. Δεύτερον, στην εδραίωση του νέου πλαισίου για την απασχόληση των συνταξιούχων. Η κατάργηση του πέναλτι του 30% στη σύνταξη και η αντικατάστασή του από έναν μη ανταποδοτικό πόρο 10% επί του εισοδήματος από εργασία έχει λειτουργήσει ως ισχυρό δέλεαρ. Ήδη περισσότεροι από 308.000 συνταξιούχοι επιλέγουν να συνεχίσουν να εργάζονται νόμιμα, συνδυάζοντας αποδοχές και σύνταξη.

Ιστορικό χαμηλό για τις εκκρεμείς κύριες συντάξεις

Παρά την ασφυκτική πίεση που δέχεται ο ασφαλιστικός φορέας από τον όγκο των εισερχόμενων αιτημάτων, οι ληξιπρόθεσμες εκκρεμείς αιτήσεις κύριας σύνταξης (εκείνες που καθυστερούν πέραν των 90 ημερών) υποχώρησαν τον Ιούλιο στις 11.755. Η επίδοση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν συγκριθεί με το 2020, όταν το σύστημα βρισκόταν στα όρια της κατάρρευσης με περισσότερες από 144.000 αιτήσεις σε εκκρεμότητα, καταγράφοντας μείωση της τάξης του 91,9% μέσα σε μία εξαετία.

Από το σύνολο των ληξιπρόθεσμων αιτήσεων, σχεδόν το 70% αφορά συντάξεις γήρατος, ενώ το πρώην ΙΚΑ συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο όγκο με 5.104 υποθέσεις (43,4%), ακολουθούμενο από τον ΟΑΕΕ (2.213), το ΕΤΑΑ (1.497) και τον ΟΓΑ (1.437). Αντίθετα, μηδενικές είναι οι εκκρεμότητες στο ΝΑΤ. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι στα μεγέθη αυτά δεν περιλαμβάνονται οι σύνθετες διεθνείς συντάξεις, ούτε οι περιπτώσεις με ανεξόφλητες οφειλές ή ελλιπή δικαιολογητικά.

Θετικό ισοζύγιο και ψηφιακή ενοποίηση

Το κρίσιμο στοιχείο για τη σταθερότητα του συστήματος είναι ότι το ισοζύγιο ροών παραμένει θετικό. Στο επτάμηνο εκδόθηκαν 139.066 νέες συντάξεις, αριθμός που υπερβαίνει τις νέες αιτήσεις κατά σχεδόν 9.500 αποφάσεις. Η αποκλιμάκωση αυτή επιτεύχθηκε χάρη στην αυτοματοποίηση των διαδικασιών, ωστόσο η πλήρης διαλειτουργικότητα αποτελεί το μεγάλο στοίχημα. Ο e-ΕΦΚΑ προχωρά στην ενοποίηση των κατακερματισμένων πληροφοριακών συστημάτων των πρώην ταμείων σε ένα ενιαίο, σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον, με στόχο την οριστική εξάλειψη των καθυστερήσεων.