Στεγαστική κρίση: «Παγωμένο» στα γρανάζια της γραφειοκρατίας το 75% των δημοτικών ακινήτων

Την ώρα που η ελληνική κοινωνία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια οξύτατη στεγαστική κρίση και οι πολίτες δίνουν καθημερινό αγώνα για την εξεύρεση προσιτής κατοικίας, η Τοπική Αυτοδιοίκηση βρίσκεται μπροστά σε ένα ιδιότυπο παράδοξο. Ένα τεράστιο απόθεμα δημοτικής ακίνητης περιουσίας παραμένει αναξιοποίητο και «εγκλωβισμένο» σε δαιδαλώδεις διοικητικές διαδικασίες, στερώντας από την αγορά χιλιάδες δυνητικές λύσεις στέγασης.

Η ακτινογραφία του προβλήματος και τα «αόρατα» ακίνητα

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της BluPeak Estate Analytics, η βασική αιτία του προβλήματος δεν εντοπίζεται αποκλειστικά στην έλλειψη χρηματοδοτικών πόρων, αλλά πρωτίστως στην απουσία σαφούς και επικαιροποιημένης εικόνας για το περιουσιολόγιο των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης. Το έλλειμμα αυτό καθιστά την άμεση εκμετάλλευση των ακινήτων πρακτικά αδύνατη.

Τα ευρήματα της ψηφιακής χαρτογράφησης αποτυπώνουν με ακρίβεια το μέγεθος της χαμένης ευκαιρίας. Ειδικότερα, από κάθε 100 ακίνητα που ανήκουν σε δήμους, μόλις το 25% είναι νομικά και τεχνικά έτοιμο για άμεση αξιοποίηση. Αντίθετα, για το υπόλοιπο 75% επικρατεί αβεβαιότητα, καθώς οι δήμοι στερούνται κρίσιμων στοιχείων.

Αναλυτικότερα, το 40% του συνολικού αποθέματος χρήζει περαιτέρω τεχνικής, νομικής ή διοικητικής ωρίμανσης πριν βγει στην αγορά, ενώ το 35% παρουσιάζει σοβαρές εκκρεμότητες και ελλιπή τεκμηρίωση. Εκκρεμότητες στο Κτηματολόγιο, ασαφές ιδιοκτησιακό καθεστώς και πολεοδομικές υπερβάσεις μετατρέπουν τα κτίρια αυτά σε «αόρατα» περιουσιακά στοιχεία, τα οποία απαιτούν χρονοβόρες και κοστοβόρες διαδικασίες για να απεγκλωβιστούν.

Η χαμένη ευκαιρία για την κοινωνική κατοικία και τα ενοίκια

Όπως επισημαίνει η μελέτη «Στεγαστική κρίση και δήμοι», το διακύβευμα για τους 332 δήμους της χώρας ξεπερνά τα όρια μιας απλής γραφειοκρατικής καταγραφής ή ψηφιοποίησης εγγράφων. Η ορθή χαρτογράφηση και διαχείριση του κτιριακού αποθέματος συνδέεται άμεσα με τη δυνατότητα άσκησης στοχευμένης κοινωνικής πολιτικής.

Η αποκατάσταση και επαναχρησιμοποίηση των κλειστών δημοτικών κτιρίων θα μπορούσε να τροφοδοτήσει προγράμματα κοινωνικής στέγασης, να καλύψει τις στεγαστικές ανάγκες εργαζομένων κρίσιμων δημόσιων υπηρεσιών στην περιφέρεια (όπως υγειονομικοί και εκπαιδευτικοί), αλλά και να προσελκύσει νέες επενδύσεις σε τοπικό επίπεδο. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι εάν οι δήμοι κατόρθωναν να ενεργοποιήσουν έστω και το 30% των κενών χώρων που διαθέτουν, η άμεση αύξηση της προσφοράς θα μπορούσε να αποκλιμακώσει ουσιαστικά τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές των ενοικίων.