Αμπάς Αραγτσί: Στο τραπέζι παραμένει η πρόταση του Ιράν προς τις ΗΠΑ για τα Στενά του Ορμούζ

Η πρόταση της Τεχεράνης προς την Ουάσινγκτον για την επαναλειτουργία και το ασφαλές άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ εντός επτά ημερών παραμένει ενεργή, όπως διαβεβαίωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί. Σε δηλώσεις του σε ιρανικά μέσα ενημέρωσης από τη Βαγδάτη, όπου συμμετέχει στη σύνοδο του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας υπογράμμισε ότι το πλαίσιο για την επίλυση της κρίσης έχει τεθεί με σαφήνεια, μεταφέροντας ουσιαστικά την ευθύνη στην πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών.

Το παρασκήνιο της πρότασης και το διπλωματικό τέλμα

Το Ιράν κατέθεσε την επίσημη πρότασή του στα μέσα Σεπτεμβρίου, αμέσως μετά την κατάρρευση μιας εύθραυστης προσωρινής εκεχειρίας στην περιοχή. Το σχέδιο προέβλεπε την εξομάλυνση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ εντός επτά ημερών, υπό την προϋπόθεση ότι θα ικανοποιούνταν επτά συγκεκριμένοι όροι που έθεσε η Τεχεράνη.

Παρότι η Ουάσινγκτον απέστειλε τις παρατηρήσεις και τα σχόλιά της επί του κειμένου, οι συνομιλίες έχουν περιέλθει σε τέλμα. Σύμφωνα με πρόσφατες δηλώσεις του επικεφαλής ασφαλείας του Ιράν, η αμερικανική απάντηση απέφυγε να τοποθετηθεί στο σύνολο των επτά όρων, γεγονός που ερμηνεύεται από την ιρανική πλευρά ως απροθυμία για ουσιαστικό συμβιβασμό. Παρ’ όλα αυτά, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαιώνει ότι εξετάζει τα σχόλια των ΗΠΑ, διατηρώντας το αρχικό κείμενο ως βάση συζήτησης.

Αμφισβήτηση των αμερικανικών προθέσεων από τη Βαγδάτη

«Η θέση μας είναι ξεκάθαρη και βασίζεται στην πρόταση των επτά ημερών που καταθέσαμε στις ΗΠΑ», δήλωσε κατηγορηματικά ο Αμπάς Αραγτσί. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών δεν δίστασε να εκφράσει τον έντονο σκεπτικισμό του σχετικά με τις πραγματικές προθέσεις της αμερικανικής ηγεσίας, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Αν υπάρχει έστω και λίγη ειλικρίνεια από την πλευρά των ΗΠΑ —κάτι που δεν διαφαίνεται—, τότε ο δρόμος για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ είναι απολύτως προφανής».

Η ρητορική αυτή αποτυπώνει το βαθύ χάσμα εμπιστοσύνης ανάμεσα στις δύο χώρες, σε μια συγκυρία όπου η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή δοκιμάζεται σκληρά και οι ισορροπίες παραμένουν εξαιρετικά επισφαλείς.

Η γεωπολιτική σημασία του περάσματος για την παγκόσμια αγορά

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τη σημαντικότερη θαλάσσια αρτηρία για τη διεθνή αγορά ενέργειας, καθώς από το στρατηγικό αυτό πέρασμα διακινείται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου. Οποιαδήποτε παρατεταμένη εμπλοκή ή απειλή για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα προκαλεί άμεσες αναταράξεις στις διεθνείς τιμές του αργού και αυξάνει τον κίνδυνο μιας ευρύτερης περιφερειακής ανάφλεξης.

Με την πρότασή του να παραμένει στο τραπέζι, το Ιράν επιχειρεί να διατηρήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων στο διπλωματικό πεδίο, πιέζοντας τη διεθνή κοινότητα και τις ΗΠΑ να αναλάβουν δράση προτού η στασιμότητα οδηγήσει σε νέα, ανεξέλεγκτη κλιμάκωση στον Περσικό Κόλπο.