Παρέμβαση HALC σε Μάρκο Ρούμπιο: Να απορρίψουν δημόσια οι ΗΠΑ το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο

Την άμεση και ξεκάθαρη δημόσια απόρριψη του τουρκολιβυκού μνημονίου από την Ουάσιγκτον ζητά το Συμβούλιο Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC) με επιστολή του προς τον Αμερικανό αξιωματούχο Μάρκο Ρούμπιο. Η οργάνωση καλεί τις Ηνωμένες Πολιτείες να καταστήσουν σαφές ότι η εν λόγω συμφωνία στερείται νομικής βάσης και δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα εις βάρος τρίτων χωρών, υπογραμμίζοντας παράλληλα τους κινδύνους που ελλοχεύουν για τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η πρωτοβουλία του HALC εκδηλώνεται στον απόηχο της επικύρωσης του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στις 20 Οκτωβρίου, μια εξέλιξη που επανέφερε στο προσκήνιο τις αυθαίρετες θαλάσσιες διεκδικήσεις της Άγκυρας και της Τρίπολης, προκαλώντας την άμεση αντίδραση της διεθνούς κοινότητας.

Το χάσμα ανάμεσα στη στάση της ΕΕ και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ

Στην επιστολή του, το HALC αντιπαραβάλλει την αποφασιστική στάση των Βρυξελλών με τη διαχρονική επιφυλακτικότητα της αμερικανικής διπλωματίας. Υπενθυμίζεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, με ομόφωνη απόφαση και των 27 κρατών-μελών, επανέλαβε πρόσφατα ότι το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, αντίκειται στο Δίκαιο της Θάλασσας και παραμένει νομικά άκυρο. Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται σταθερά τόσο η Αίγυπτος όσο και το Ισραήλ.

Αντίθετα, η πρόσφατη τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ περιορίστηκε σε γενικόλογες παροτρύνσεις για διμερή διάλογο και διαπραγματεύσεις «καλής πίστης» ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία ως νατοϊκούς συμμάχους. Το HALC προειδοποιεί ότι η αποφυγή μιας σαφούς νομικής αποκήρυξης —όπως είχε συμβεί το 2019 όταν η συμφωνία χαρακτηρίστηκε «αντιπαραγωγική και προκλητική»— κινδυνεύει να εκληφθεί από την τουρκική πλευρά ως σιωπηρή αποδοχή τετελεσμένων.

Στο στόχαστρο τα αμερικανικά ενεργειακά συμφέροντα στην Κρήτη

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στις επιπτώσεις που έχουν οι τουρκολιβυκοί σχεδιασμοί για τους αμερικανικούς ενεργειακούς κολοσσούς. Η Chevron συμμετέχει με ποσοστό 70% σε συμβάσεις έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε τέσσερα θαλάσσια οικόπεδα, μεταξύ των οποίων τα «Νότια Κρήτη 1» και «Νότια Κρήτη 2». Στις συγκεκριμένες περιοχές, η Τρίπολη έχει προβάλει ενστάσεις, ενώ το τουρκικό υπουργείο Άμυνας ισχυρίζεται ανυπόστατα ότι επικαλύπτουν τη ζώνη του παράνομου συμφώνου.

Την ίδια στιγμή, η ExxonMobil διατηρεί ρόλο διαχειρίστριας σε δύο υπεράκτια οικόπεδα δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης, όπου πραγματοποιούνται σεισμικές έρευνες από το 2022. Το HALC υπογραμμίζει πως η αμφισβήτηση των ελληνικών θαλάσσιων ζωνών δυναμιτίζει την ευρωπαϊκή στρατηγική ενεργειακής απεξάρτησης από τη Μόσχα και δημιουργεί καθεστώς επικίνδυνης αβεβαιότητας για τις πολυδάπανες αμερικανικές επενδύσεις μεγάλου βάθους.

Η ασφάλεια της Σούδας και το αίτημα για κοινή γραμμή

Πέρα από την ενέργεια, η οργάνωση αναδεικνύει τις συνέπειες για την περιφερειακή ασφάλεια, εστιάζοντας στην κομβική σημασία της αμερικανικής ναυτικής βάσης στον Κόλπο της Σούδας. Οι προσπάθειες αποσταθεροποίησης της θαλάσσιας δικαιοδοσίας γύρω από την Κρήτη υπονομεύουν άμεσα το περιβάλλον ασφαλείας μιας εκ των κρισιμότερων στρατιωτικών υποδομών των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ.

Καταλήγοντας, το HALC ζητά από τον Μάρκο Ρούμπιο να αναλάβει ηγετικό ρόλο ώστε να αναγνωριστούν πλήρως τα νόμιμα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, περιλαμβανομένου του δικαιώματος των νησιών σε θαλάσσιες ζώνες. Παράλληλα, απευθύνει έκκληση για στενό συντονισμό της Ουάσιγκτον με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τονίζοντας ότι δεν πρέπει να επιτραπεί στην Τουρκία και τη Λιβύη να επιβάλουν παράνομα τετελεσμένα εις βάρος ενός πιστού συμμάχου και των αμερικανικών στρατηγικών συμφερόντων.