Γιατί θεωρείται αναπόφευκτη η υποβάθμιση της Γαλλίας από τη Moody’s: Το εκρηκτικό κοκτέιλ χρέους και ακυβερνησίας

Μπροστά σε μια σχεδόν προδιαγεγραμμένη πιστωτική υποβάθμιση βρίσκεται η Γαλλία, καθώς ο οίκος αξιολόγησης Moody’s ετοιμάζεται να ανακοινώσει την ετυμηγορία του για το αξιόχρεο της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωζώνης. Με τα δημόσια οικονομικά της χώρας να βρίσκονται σε βαθύ κόκκινο, το δημόσιο χρέος να αγγίζει το 119% του ΑΕΠ και το πολιτικό σκηνικό να παραμένει εξαιρετικά κατακερματισμένο, οι πιθανότητες αποφυγής ενός νέου υποβιβασμού θεωρούνται πλέον ελάχιστες.

Το ασφυκτικό δημόσιο χρέος και η εκτίναξη του κόστους δανεισμού

Η δημοσιονομική πίεση στο Παρίσι εντείνεται ραγδαία. Η απόδοση του γαλλικού 10ετούς ομολόγου ξεπέρασε πρόσφατα το ψυχολογικό όριο του 5%, καταγράφοντας επίπεδα που η χώρα είχε να δει σχεδόν 25 χρόνια. Το άνοιγμα της ψαλίδας (spread) σε σχέση με το γερμανικό ομόλογο αναφοράς έχει διευρυνθεί σε επίπεδα που παραπέμπουν στην κρίση χρέους της Ευρωζώνης το 2011, με τη Γαλλία να δανείζεται πλέον με υψηλότερο κόστος ακόμα και από χώρες όπως η Ιταλία ή η Ελλάδα.

Ο Γάλλος υπουργός Οικονομίας, Ρολάν Λεσκύρ, έχει δεσμευτεί για αποκλιμάκωση του ελλείμματος στο 5% έως το 2027, από 5,4% που εκτιμάται για φέτος, μέσω αυστηρών περικοπών δαπανών και φορολογικών επιβαρύνσεων. Ωστόσο, το μέγεθος του χρέους καθιστά το εγχείρημα τιτάνιο: μόνο οι τόκοι εξυπηρέτησης του χρέους αναμένεται να ξεπεράσουν τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ τον επόμενο χρόνο, ποσό υψηλότερο από τους ετήσιους προϋπολογισμούς για την Άμυνα ή την Παιδεία (εξαιρουμένων των συντάξεων).

Πολιτικός κατακερματισμός και κοινωνική αστάθεια

Πέρα από τους ψυχρούς αριθμούς, ο καθοριστικός παράγοντας που ωθεί τη Moody’s στην απόφαση υποβάθμισης είναι η πολιτική παράλυση. Μετά τις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές, η γαλλική Εθνοσυνέλευση είναι βαθιά διχασμένη χωρίς λειτουργική πλειοψηφία. Η υιοθέτηση των απαραίτητων προϋπολογισμών λιτότητας συναντά σθεναρές αντιδράσεις, ενώ οι κοινωνικές αναταραχές και οι απεργιακές κινητοποιήσεις στους δρόμους περιορίζουν τα περιθώρια πολιτικών ελιγμών της κυβέρνησης.

Σε πρόσφατη ανάλυσή της, η Moody’s επισήμανε πως ανεξαρτήτως της σύνθεσης της εκτελεστικής εξουσίας, η εφαρμογή μιας πολυετούς δημοσιονομικής προσαρμογής παραμένει αβέβαιη ενόψει και των προεδρικών εκλογών του 2027. Οικονομικοί αναλυτές, όπως ο Ερίκ Ντορ από τη Σχολή Διοίκησης IESEG, τονίζουν ότι εάν ο οίκος δεν προχωρήσει σε υποβάθμιση, θα διακινδυνεύσει την ίδια του την αξιοπιστία.

Η σύγκλιση των οίκων και η επόμενη μέρα στις αγορές

Επί του παρόντος, η Moody’s διατηρεί τη Γαλλία στη βαθμίδα «Aa3» με αρνητική προοπτική —βαθμολογία υψηλότερη από εκείνη των Standard & Poor’s και Fitch, οι οποίες έχουν ήδη τοποθετήσει το γαλλικό χρέος στο «A+». Μια υποβάθμιση κατά μία βαθμίδα, στο «A1», θα ευθυγραμμίσει τη Moody’s με τους υπόλοιπους οίκους.

Παρότι οι αγορές ομολόγων έχουν σε μεγάλο βαθμό προεξοφλήσει αυτή την κίνηση, το σήμα που εκπέμπεται παραμένει ανησυχητικό. Το ασφάλιστρο κινδύνου που απαιτούν οι επενδυτές αυξάνεται, καθιστώντας τον νέο δανεισμό ακριβότερο. Παρά τις πιέσεις, το γαλλικό χρέος εξακολουθεί να διατηρεί υψηλή ρευστότητα, καθώς παραμένει ελκυστικό για θεσμικούς επενδυτές, αποτρέποντας επί του παρόντος έναν γενικευμένο συστημικό πανικό.