Τομ Μπάρακ για ελληνοτουρκικά: «Είναι γελοίο να τσακώνονται – Ας έχουν δύο ενεργειακούς διαδρόμους»

Τη δική του, εξαιρετικά απλοποιημένη οπτική για την επίλυση των χρόνιων εντάσεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας παρουσίασε ο Τομ Μπάρακ, εστιάζοντας πρωτίστως στο πεδίο της ενέργειας. Σε πρόσφατες δηλώσεις του, ο αξιωματούχος των Ηνωμένων Πολιτειών χαρακτήρισε «γελοία» την αδιάκοπη αντιπαράθεση ανάμεσα στην Αθήνα και την Άγκυρα, προτείνοντας ένα μοντέλο αμοιβαίας συνεργασίας μέσω της ανάπτυξης παράλληλων ενεργειακών διαδρόμων στην περιοχή.

Η «πραγματιστική» προσέγγιση της Ουάσιγκτον στα ενεργειακά

Σύμφωνα με τον Τομ Μπάρακ, η πολυετής αντιπαράθεση των δύο γειτονικών κρατών λειτουργεί ως τροχοπέδη για την περιφερειακή ανάπτυξη και τη σταθερότητα. Η βασική του θέση συμπυκνώνεται στην ιδέα ότι οι δύο χώρες θα έπρεπε να παραμερίσουν τις ιστορικές διαφορές τους και να ευθυγραμμιστούν σε έναν κοινό ενεργειακό σχεδιασμό.

«Η Ελλάδα και η Τουρκία τσακώνονται διαρκώς, κάτι που είναι γελοίο. Το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να συντονιστούν μεταξύ τους και να πουν: “Εξαιρετικά, θα έχουμε δύο ενεργειακούς διαδρόμους και θα βοηθάμε η μία την άλλη”», υπογράμμισε χαρακτηριστικά στην τοποθέτησή του.

Το γεωπολιτικό πλαίσιο της Ανατολικής Μεσογείου

Η δήλωση του Αμερικανού διπλωμάτη εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της Ουάσιγκτον για την Ανατολική Μεσόγειο, η οποία αποσκοπεί στη διασφάλιση της ομαλής ροής φυσικού αερίου και πράσινης ενέργειας προς την Ευρώπη, μειώνοντας την εξάρτηση της ηπείρου από ρωσικούς πόρους. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η αποφυγή συγκρούσεων μεταξύ συμμάχων του NATO αποτελεί πάγια προτεραιότητα, με τις ενεργειακές υποδομές να θεωρούνται δυνητικοί καταλύτες συνεργασίας και όχι πεδία τριβής.

Ωστόσο, αναλυτές επισημαίνουν ότι τέτοιες δηλώσεις, αν και αποτυπώνουν μια αμερικανική τάση για γρήγορες συναλλακτικές λύσεις, συχνά παραβλέπουν τη βαθιά πολυπλοκότητα των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Ζητήματα όπως η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών, η υφαλοκρηπίδα και ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά υπό το πρίσμα της οικονομικής ωφελιμότητας.

Η πραγματικότητα των σχέσεων Αθήνας και Άγκυρας

Ενώ η Αθήνα παραμένει προσηλωμένη στην ανάδειξη της Ελλάδας σε αξιόπιστο ενεργειακό κόμβο για την κεντρική και νοτιοανατολική Ευρώπη μέσω διεθνών διασυνδέσεων, η Άγκυρα διεκδικεί τον δικό της αναβαθμισμένο ρόλο, συχνά αμφισβητώντας κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Παρά τη σχετική νηνεμία και τον ανοιχτό δίαυλο διαλόγου των τελευταίων μηνών, η πρόταση για απλή συνύπαρξη «δύο διαδρόμων» προσκρούει στις δομικές διαφωνίες των δύο πλευρών όσον αφορά τη χάραξη των γραμμών διέλευσης στην περιοχή.