Ισπανία: Δικαστική απόφαση-ανατροπή για κληρονομιά 60 εκατ. ευρώ – Εκτός επτά εγγόνια, απόλυτη δικαίωση για τον γιο

Μια πολυετής και σκληρή ενδοοικογενειακή δικαστική διαμάχη για μια αμύθητη περιουσία που αγγίζει τα 60 εκατομμύρια ευρώ έφτασε στο τέλος της, επιφυλάσσοντας μια οδυνηρή έκπληξη για επτά εγγόνια. Το Εφετείο της Βαρκελώνης απέρριψε οριστικά τις οικονομικές τους διεκδικήσεις, επικυρώνοντας τη διαθήκη που καθιστά μοναδικό γενικό κληρονόμο τον γιο της εκλιπούσας και αφήνοντας τους υπόλοιπους απογόνους χωρίς ούτε ένα ευρώ.

Το χρονικό της υπόθεσης και η αμύθητη περιουσία

Η υπόθεση άρχισε να εκτυλίσσεται τον Φεβρουάριο του 2019, μετά τον θάνατο της μητέρας της οικογένειας, Αντέλα. Η εκλιπούσα, μητέρα τεσσάρων παιδιών, είχε συντάξει διαθήκη με την οποία κληροδοτούσε τη συντριπτική πλειονότητα της περιουσίας της στον έναν από τους γιους της, τον Νταρίο. Η συνολική καθαρή αξία της κληρονομιάς αποτιμήθηκε επισήμως στα 59.996.905,80 ευρώ, περιλαμβάνοντας σημαντικές εταιρικές συμμετοχές, μεγάλες εκτάσεις γης και ακίνητα υψηλής αξίας στην Παμπλόνα.

Στην πορεία, δύο από τις κόρες της Αντέλα αποποιήθηκαν τα κληρονομικά τους δικαιώματα. Η κίνηση αυτή ώθησε τα επτά παιδιά τους –εγγόνια της θανούσας– να προσφύγουν στα δικαστήρια, διεκδικώντας το μερίδιο που θεωρούσαν ότι τους αναλογούσε. Σε πρώτο βαθμό, το δικαστήριο του Γκρανολιέρς είχε δικαιώσει εν μέρει τα εγγόνια, επιδικάζοντας ποσά νόμιμης μοίρας που ξεπερνούσαν τα 3,2 εκατομμύρια ευρώ, καθώς και επιπλέον αξιώσεις μέσω του ρωμαϊκού νομικού θεσμού της «τέταρτης φααλκιδίας».

Η νομική σύγκρουση: Καταλανικό δίκαιο εναντίον Ναβάρας

Η τελική ανατροπή της υπόθεσης κρίθηκε σε ένα εξαιρετικά τεχνικό νομικό ζήτημα: στο ποιο περιφερειακό αστικό δίκαιο υπαγόταν η Αντέλα κατά τη στιγμή του θανάτου της. Το κεντρικό ερώτημα ενώπιον του Εφετείου της Βαρκελώνης ήταν αν ίσχυε το καταλανικό δίκαιο, το οποίο κατοχυρώνει αυστηρά δικαιώματα νόμιμης μοίρας με υποχρεωτική οικονομική απόδοση στους απογόνους, ή το ειδικό αστικό δίκαιο της Ναβάρας.

Κλειδί για την έκβαση της δίκης στάθηκε ένα επίσημο έγγραφο από τον Απρίλιο του 1980. Τότε, η εκλιπούσα είχε δηλώσει στο Ληξιαρχείο της Παμπλόνας τη βούλησή της να αποκτήσει την αστική ιδιότητα της Ναβάρας, έχοντας προηγουμένως τεκμηριώσει διετή διαμονή στην περιοχή. Παρά το γεγονός ότι η πράξη αυτή καταχωρίστηκε στα αρχεία του Κάλδες ντε Μονμπούι μόλις το 2021, το δικαστήριο απεφάνθη ότι η νομική της ισχύς ανατρέχει στον χρόνο υποβολής της αρχικής δήλωσης.

Γιατί τα εγγόνια έμειναν χωρίς κληρονομιά

Η πλευρά των εγγονών ισχυρίστηκε ότι η αλλαγή της αστικής ιδιότητας έγινε προσχηματικά και με δόλο, αποκλειστικά για να καταστρατηγηθεί το καταλανικό δίκαιο και να στερηθούν τα νόμιμα δικαιώματά τους. Ωστόσο, οι εφέτες απέρριψαν τον ισχυρισμό, τονίζοντας ότι δεν προσκομίστηκαν επαρκείς αποδείξεις δόλιας πρόθεσης, ενώ αντιθέτως επιβεβαιώθηκε η πραγματική κατοικία της μητέρας στην Παμπλόνα.

Η εφαρμογή του δικαίου της Ναβάρας αποδείχθηκε καταλυτική. Στο συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο, η έννοια της νόμιμης μοίρας διατηρεί αμιγώς συμβολικό και τυπικό χαρακτήρα, χωρίς να γεννά αξίωση για υποχρεωτική οικονομική συμμετοχή των συγγενών στα περιουσιακά στοιχεία της κληρονομιάς. Επιπλέον, αποκλείστηκε η δυνατότητα επίκλησης της «τέταρτης φααλκιδίας». Με την οριστική αυτή απόφαση, ο Νταρίο δικαιώθηκε πλήρως, αναλαμβάνοντας το σύνολο της περιουσίας των 60 εκατομμυρίων ευρώ.