Ερυθρά Θάλασσα: Πώς οι ναυτιλιακές εταιρείες εξασφαλίζουν ασφαλή διέλευση στέλνοντας email στους Χούθι

Μία πρωτοφανής και σχεδόν σουρεαλιστική πραγματικότητα έχει διαμορφωθεί τους τελευταίους μήνες στις θαλάσσιες οδούς της Μέσης Ανατολής. Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν αντάρτες Χούθι της Υεμένης έχουν επιβάλει έναν ιδιότυπο, de facto έλεγχο στη διεθνή ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα, αναγκάζοντας ναυτιλιακές εταιρείες και πλοιάρχους να ζητούν επίσημη άδεια διέλευσης μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Ο ρόλος του HOCC και ο ναυτικός έλεγχος των ανταρτών

Στις αρχές του 2024, οι Χούθι προχώρησαν στη συγκρότηση ενός διοικητικού μηχανισμού με την ονομασία Humanitarian Operations Coordination Center (HOCC). Στόχος του συγκεκριμένου φορέα είναι η διαχείριση των αιτημάτων που υποβάλλουν οι εμπορικοί στόλοι, καθώς και η επιβολή των μονομερών κυρώσεων και ναυτικών αποκλεισμών που εξαγγέλλει η οργάνωση.

Αν και αρχικά το καθεστώς στόχευσης αφορούσε αποκλειστικά πλοία που συνδέονταν με το Ισραήλ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι εξελίξεις κλιμακώθηκαν ραγδαία. Μετά την επιβολή εμπάργκο σε σαουδαραβικά λιμάνια, ακόμη και διαχειρίστριες εταιρείες χωρίς καμία προφανή σύνδεση με τα εμπλεκόμενα κράτη επιλέγουν πλέον να απευθύνονται γραπτώς στους αντάρτες, αναζητώντας ρητές εγγυήσεις ασφαλείας πριν τα πλοία τους εισέλθουν στο επικίνδυνο Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.

Τι περιλαμβάνουν τα emails και ποιους όρους θέτουν οι Χούθι

Σύμφωνα με ηλεκτρονική αλληλογραφία που αποκάλυψε η Wall Street Journal, οι πλοίαρχοι αποστέλλουν εξαιρετικά λεπτομερείς αιτήσεις. Σε αυτές δηλώνουν ρητά την ταυτότητα του πληρώματος, την ιδιοκτησία του πλοίου και την πλήρη απουσία σχέσεων με το Ισραήλ, τη Βρετανία ή τις ΗΠΑ. Παράλληλα, κοινοποιούν ακριβείς γεωγραφικές συντεταγμένες και τις εκτιμώμενες ώρες άφιξης σε κρίσιμα σημεία διέλευσης, όπως το Αλ Μούχα και το Μπαλφέ Πόιντ, διαβεβαιώνοντας παράλληλα για τη συμμόρφωσή τους με τους διεθνείς κανονισμούς ναυσιπλοΐας (COLREGs).

Οι Χούθι συνήθως ανταποκρίνονται εντός 24 ωρών, παρέχοντας άδεια διέλευσης επταήμερης ισχύος. Στις απαντήσεις τους, ωστόσο, επιβάλλουν αυστηρούς επιχειρησιακούς όρους: συνεχή λειτουργία του συστήματος εντοπισμού AIS και του διαύλου επικοινωνίας VHF 16, υποχρεωτική πλεύση εντός της διεθνούς ναυτιλιακής διαδρομής, αποφυγή προσέγγισης πολεμικών σκαφών ή πλοίων με απενεργοποιημένους πομπούς, καθώς και άμεση αναφορά οποιασδήποτε ύποπτης δραστηριότητας.

Μια εύθραυστη ισορροπία στο διεθνές εμπόριο

Χαρακτηριστική υπήρξε η περίπτωση του κινεζικής διαχείρισης πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων Zhong Cheng Chang Ling. Αφού έλαβε την έγκριση του HOCC, το πλοίο τροποποίησε τα δημόσια δεδομένα του συστήματος AIS αναγράφοντας ότι διαθέτει «ένοπλη φρουρά επί του σκάφους», ώστε να αποτρέψει τυχόν επιθέσεις ή απόπειρες πειρατείας, ολοκληρώνοντας επιτυχώς τη διαδρομή του.

Η de facto νομιμοποίηση αυτής της επικοινωνίας καταδεικνύει την πρωτοφανή διάβρωση της ασφάλειας των θαλάσσιων συγκοινωνιών. Προκειμένου να αποφύγουν τον πολυδάπανο περίπλου της Αφρικής μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, πολλές ναυτιλιακές επιχειρήσεις αποδέχονται, αναγκαστικά, τους όρους μιας μη κρατικής ένοπλης οργάνωσης, εγκαινιάζοντας μια νέα και εξαιρετικά αβέβαιη εποχή για το παγκόσμιο εμπόριο.