Κτηνοτροφία σε κρίση: Δύο χρόνια και πάνω από 500.000 ζώα χαμένα λόγω ευλογιάς

Δύο ολόκληρα χρόνια μετά την εμφάνιση του πρώτου κρούσματος, η ευλογιά των αιγοπροβάτων εξακολουθεί να αποτελεί μια ανοιχτή και πολυδιάστατη πληγή για την ελληνική κτηνοτροφία. Οι μέχρι τώρα επιζωοτίες έχουν αφήσει πίσω τους βαρύτατο αποτύπωμα, με περισσότερα από 565.000 ζώα να έχουν θανατωθεί, ενώ η συνολική οικονομική ζημιά για τον πρωτογενή τομέα εκτιμάται ότι προσεγγίζει τα 600 εκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας.

Στην πίεση από την ευλογιά ήρθε να προστεθεί και ο αφθώδης πυρετός, ο οποίος εντοπίστηκε στη Λέσβο, αυξάνοντας περαιτέρω τις απώλειες. Οι πληγείσες εκτροφές χάνουν όχι μόνο το ζωικό τους κεφάλαιο αλλά και την παραγωγή τους, χωρίς να υπάρχει η δυνατότητα άμεσης επανασύστασης. Παράλληλα, οι περιορισμένες κρατικές αποζημιώσεις δεν αρκούν για να καλύψουν το σύνολο των απωλειών, ενώ το κόστος επιβαρύνεται από τα αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, τις απαγορεύσεις μετακινήσεων και την αυξημένη ανάγκη αγοράς ζωοτροφών.

Απέναντι σε αυτή την κρίση, η κυβέρνηση επιχειρεί να θωρακίσει τον κλάδο, επεκτείνοντας τα προληπτικά μέτρα βιοασφάλειας και στις 13 περιφέρειες της χώρας. Ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Θανάσης Καββαδάς, ζήτησε την άμεση τοποθέτηση υποδομών απολύμανσης, συνοδευόμενη από αύξηση των κονδυλίων κατά 12,5 εκατ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, εξετάζεται η μετάβαση στο λεγόμενο «big testing» από το φθινόπωρο, με ευρεία επέκταση των διαγνωστικών ελέγχων και στις «καθαρές» περιοχές, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού πλαισίου EU VET.

Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα των υγειονομικών μέτρων προσκρούει διαχρονικά σε ένα δομικό πρόβλημα: την απουσία μιας ενιαίας, αξιόπιστης και συνεχώς επικαιροποιημένης εικόνας για το ζωικό κεφάλαιο της χώρας. Οι διαφορετικές βάσεις δεδομένων δημιουργούν αποκλίσεις, καθιστώντας δυσχερή την ιχνηλασιμότητα.

Για την αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού, το υπουργείο προωθεί την ηλεκτρονική σήμανση των αιγοπροβάτων με ενδοστομαχικούς βώλους, ώστε τα στοιχεία να διασταυρώνονται και να «κλειδώνουν» με το ΟΣΔΕ. Το μέτρο θα εφαρμοστεί πιλοτικά εντός του 2026 σε μεγάλες εκμεταλλεύσεις άνω των 900 ζώων, με στόχο την καθολική του εφαρμογή από το 2027, αποτελώντας το κλειδί για τον περιορισμό των αποκλίσεων και την αποτελεσματικότερη θωράκιση της κτηνοτροφίας.