Αγορά ακινήτου: Τι σπίτι αγοράζουν 100.000 ευρώ σε Ελλάδα και Ευρώπη – Οι μεγάλες ανισότητες

Η ραγδαία άνοδος των τιμών στην ευρωπαϊκή κτηματαγορά έχει αλλάξει ριζικά τα δεδομένα για τους υποψήφιους αγοραστές. Ένα κεφάλαιο της τάξης των 100.000 ευρώ, το οποίο στο παρελθόν εξασφάλιζε ένα αξιοπρεπές διαμέρισμα σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, σήμερα μετά βίας επαρκεί για ελάχιστα τετραγωνικά μέτρα ή ακόμη και για μία απλή θέση στάθμευσης. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Global Property Guide, η «ψαλίδα» μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων αγορών μικραίνει, καθώς οι τιμές στις πρώτες σταθεροποιούνται σε ιστορικά υψηλά, ενώ στις δεύτερες καταγράφουν ισχυρό ράλι.

Από το πάρκινγκ της Ζυρίχης στα 10 τ.μ. του Παρισιού

Στην κορυφή των πιο απλησίαστων αγορών της Ευρώπης βρίσκεται η Ελβετία. Στη Ζυρίχη, με τη μέση τιμή πώλησης να αγγίζει τα 18.500 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, το ποσό των 100.000 ευρώ αντιστοιχεί σε μόλις 5 τ.μ., ενώ στη Γενεύη (17.105 ευρώ/τ.μ.) καλύπτει περίπου 6 τ.μ. Όπως παρατηρούν οι αναλυτές, στις πόλεις αυτές το συγκεκριμένο ποσό ισοδυναμεί πλέον με το κόστος μιας θέσης στάθμευσης.

Παρόμοια είναι η εικόνα σε μητροπόλεις όπως το Λουξεμβούργο (10.471 ευρώ/τ.μ.) και το Παρίσι (9.630 ευρώ/τ.μ.), όπου ο αγοραστής δεν μπορεί να αποκτήσει περισσότερα από 10 τ.μ. Ακόμη και στον ευρωπαϊκό Νότο, η κατάσταση δυσχεραίνει: στη Λισσαβώνα τα 100.000 ευρώ εξασφαλίζουν 16 τ.μ. (6.247 ευρώ/τ.μ.) και στη Μαδρίτη 17 τ.μ. (5.755 ευρώ/τ.μ.). Αντίστοιχα, στην Ανατολική Ευρώπη σημειώνονται αλματώδεις αυξήσεις τη διετία, με αποτέλεσμα στη Βαρσοβία να αγοράζονται μόλις 24 τ.μ., στη Βουδαπέστη 28 τ.μ. και στο Βουκουρέστι 43 τ.μ.

Η πραγματικότητα στην Αθήνα και οι ενδοχώριες αποκλίσεις

Στην ελληνική πρωτεύουσα, τα 100.000 ευρώ αρκούν σήμερα για μια μικρή γκαρσονιέρα περίπου 40 τ.μ. στο κέντρο, όπου η μέση τιμή διαμορφώνεται στις 2.500 ευρώ/τ.μ. Παρότι για τα εγχώρια εισοδήματα το κόστος κρίνεται δυσανάλογα υψηλό –ειδικά σε σύγκριση με την παλαιότητα των διαθέσιμων κατοικιών–, για τους ξένους επενδυτές η Αθήνα παραμένει ελκυστική επιλογή σε σύγκριση με άλλες πρωτεύουσες. Η αύξηση στην Αθήνα την τελευταία τριετία, ενισχυμένη και από κρατικά προγράμματα όπως το «Σπίτι μου», ανέρχεται στο 18%.

Παράλληλα, τεράστιες αποκλίσεις καταγράφονται στο εσωτερικό της χώρας: ενώ στα νότια προάστια της Αττικής το ίδιο κεφάλαιο αντιστοιχεί σε μόλις 23,4 τ.μ., στην περιφέρεια, όπως για παράδειγμα στην Καστοριά, καλύπτει την αγορά ακινήτου 173 τ.μ. Παρόμοιες γεωγραφικές διαφορές εντοπίζονται και στην υπόλοιπη Ευρώπη, όπως στην Ιταλία, όπου τα 100.000 ευρώ αντιστοιχούν σε 18 τ.μ. στο Μιλάνο αλλά σε 75 τ.μ. στην Κατάνια.

Το δομικό έλλειμμα προσφοράς και η έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος

Σύμφωνα με την έκθεση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), η συνεχής ανοδική πίεση στις τιμές οφείλεται κυρίως στο οξύ έλλειμμα προσφοράς έναντι της υπερβάλλουσας ζήτησης. Το επενδυτικό ενδιαφέρον από το εξωτερικό παραμένει ισχυρότατο, με τις καθαρές άμεσες ξένες επενδύσεις σε ακίνητα να ανέρχονται κατά μέσο όρο σε 1,6 δισ. ευρώ ετησίως την περίοδο 2018-2025, έναντι μόλις 170 εκατ. ευρώ την προηγούμενη δεκαετία.

Την ίδια ώρα, η εγχώρια ζήτηση τροφοδοτείται από κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες, όπως η αστικοποίηση και η ραγδαία αύξηση των μονοπρόσωπων νοικοκυριών, την ώρα που το οικιστικό απόθεμα δεν ανανεώνεται με επαρκείς ρυθμούς, συντηρώντας το ράλι τιμών στην αγορά ακινήτων.