Γεωργία και κτηνοτροφία: Σε μέγγενη οι παραγωγοί με εκτίναξη του κόστους και πτώση τιμών

Σε μια ιδιαίτερα ασφυκτική συνθήκη εισέρχεται ο πρωτογενής τομέας στη χώρα, καθώς η διαρκής διεύρυνση της απόκλισης ανάμεσα στο κόστος παραγωγής και τις τιμές που εισπράττουν οι παραγωγοί απειλεί τη βιωσιμότητα χιλιάδων εκμεταλλεύσεων. Τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) αποτυπώνουν με σαφήνεια το φαινόμενο της «ψαλίδας»: ενώ τα αγροτικά εφόδια και η ενέργεια ακριβαίνουν με ταχείς ρυθμούς, οι τιμές πώλησης των αγροτικών προϊόντων υποχωρούν, συμπιέζοντας δραματικά τα περιθώρια κέρδους σε μια περίοδο που ο πληθωρισμός εξακολουθεί να επιβαρύνει την οικονομία.

Ράλι στο κόστος εισροών με οδηγό ενέργεια και λιπάσματα

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εισροών στη Γεωργία και την Κτηνοτροφία κατέγραψε ετήσια αύξηση της τάξης του 5,9%. Η επιβάρυνση αυτή προέρχεται κυρίως από τα αναλώσιμα μέσα παραγωγής, τα οποία σημείωσαν άνοδο 7,6%, ενώ το πάγιο κεφάλαιο ενισχύθηκε κατά 1,2%.

Τη μεγαλύτερη πίεση στον προϋπολογισμό των αγροτών ασκεί ο τομέας της ενέργειας και των λιπαντικών, με το σχετικό κόστος να εκτινάσσεται κατά 17,1% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Παράλληλα, τα λιπάσματα κατέγραψαν ανατιμήσεις της τάξης του 11,0%, επιβαρύνοντας υπέρμετρα τις καλλιεργητικές φροντίδες. Σημαντική ήταν επίσης η επιβάρυνση για τον κτηνοτροφικό κλάδο, καθώς οι ζωοτροφές –που αποτελούν το βαρύτερο στοιχείο του κόστους λειτουργίας των μονάδων– σημείωσαν αύξηση κατά 3,4%.

Υποχώρηση στις τιμές εκροών και πιέσεις στη φυτική παραγωγή

Την ίδια ώρα που το κόστος παραγωγής αυξάνεται ραγδαία, οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με μειωμένες απολαβές. Ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εκροών υποχώρησε κατά 1,1% σε ετήσια βάση, εξέλιξη που αντανακλά κυρίως την κάμψη των τιμών στη φυτική παραγωγή (-1,5%).

Στο επίκεντρο των πιέσεων βρέθηκαν στρατηγικά προϊόντα της ελληνικής γης, όπως το ελαιόλαδο, οι τιμές παραγωγού του οποίου υποχώρησαν κατά 4,0%, αλλά και τα δημητριακά που κατέγραψαν πτώση 5,4%. Στον αντίποδα, η ζωική παραγωγή εμφάνισε ανοδική τροχιά με αύξηση τιμών κατά 2,5%, η οποία ωστόσο δεν φαίνεται επαρκής για να ισοσκελίσει τη συνολική επιβάρυνση από τις ανατιμήσεις των ζωοτροφών και του ρεύματος.

Η ασυμμετρία ανάμεσα στο χωράφι και το ράφι

Η ανισορροπία αυτή μεταξύ κόστους και εσόδων εξελίσσεται παράλληλα με τις επίμονες ανατιμήσεις στην τελική κατανάλωση. Παρότι ο Γενικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε κατά 5% και η κατηγορία «Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά» κατά 0,6%, η μετακύλιση των τιμών δεν ακολουθεί γραμμική πορεία.

Στα ράφια των σούπερ μάρκετ καταγράφηκαν σημαντικές αυξήσεις στο μοσχαρίσιο κρέας (+12,3%), στο αρνί και το κατσίκι (+9,7%) και στα αυγά (+6,6%). Αντιθέτως, αποκλιμάκωση σημειώθηκε στο ελαιόλαδο (-11,9%), στα φρούτα (-8%) και στο νωπό πλήρες γάλα (-4,1%). Οι αποκλίσεις αυτές καταδεικνύουν ότι οι μεταβολές στο κόστος παραγωγής δεν διαχέονται άμεσα στη λιανική, αφήνοντας τους παραγωγούς εκτεθειμένους στο υψηλό λειτουργικό κόστος και ταυτόχρονα τα νοικοκυριά αντιμέτωπα με επιλεκτική ακρίβεια.