ΟΟΣΑ: Ψήφος εμπιστοσύνης στην ελληνική Δικαιοσύνη – Πού καταγράφει κορυφαίες επιδόσεις η χώρα

Σημαντική διεθνή αναγνώριση για τη λειτουργία και τον προσανατολισμό του δικαστικού της συστήματος λαμβάνει η Ελλάδα, σύμφωνα με τη νέα έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) με τίτλο «Justice as a Public Service: Delivering Better Outcomes». Η έκθεση αποτελεί την πρώτη συγκριτική καταγραφή του διεθνούς οργανισμού για τα ανθρωποκεντρικά συστήματα απονομής δικαιοσύνης, εξετάζοντας κατά πόσο οι πολίτες και οι επιχειρήσεις απολαμβάνουν δίκαιη μεταχείριση, έγκαιρη υποστήριξη και ουσιαστική πρόσβαση σε αποτελεσματικούς μηχανισμούς επίλυσης διαφορών.

Όπως επισημαίνεται σε κοινό δελτίο τύπου του υπουργού Επικρατείας Άκη Σκέρτσου και του υπουργείου Δικαιοσύνης, η χώρα μας σημειώνει αξιοσημείωτες επιδόσεις σε κρίσιμους δείκτες, υπερβαίνοντας σε πολλές περιπτώσεις τον μέσο όρο των ανεπτυγμένων οικονομιών του ΟΟΣΑ.

Υψηλές επιδόσεις στη δίκαιη μεταχείριση και την παροχή συμβουλών

Ένα από τα πλέον εντυπωσιακά ευρήματα της έρευνας αφορά την αντίληψη των πολιτών για τη δικαιότητα των διαδικασιών. Η Ελλάδα, μαζί με τη Λιθουανία και την Πολωνία, κατατάσσεται στις κορυφαίες θέσεις μεταξύ των κρατών-μελών του ΟΟΣΑ όσον αφορά την πεποίθηση των πολιτών ότι η διαδικασία επίλυσης του νομικού τους ζητήματος υπήρξε δίκαιη, ανεξάρτητα από το εάν η τελική έκβαση ήταν ευνοϊκή για τους ίδιους. Η διάκριση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν αναλογιστεί κανείς ότι, στη διάμεση επίδοση των χωρών του ΟΟΣΑ, το 40% των χρηστών θεωρεί πως δεν έτυχε δίκαιης μεταχείρισης.

Παράλληλα, η Ελλάδα ξεχωρίζει θετικά στην παροχή εξατομικευμένης υποστήριξης. Μαζί με το Βέλγιο και την Ολλανδία, είναι οι μόνες χώρες όπου το ποσοστό πρόσβασης σε εξατομικευμένη νομική βοήθεια ή συμβουλή υπερβαίνει το 50% για όσους τη χρειάζονται, τη στιγμή που ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ περιορίζεται στο 39%. Θετική είναι η εικόνα και στην πρόσβαση στους απαραίτητους μηχανισμούς επίλυσης διαφορών (δικαστήρια, διοικητικοί φορείς, διαμεσολάβηση), όπου η χώρα μας καταγράφει επιδόσεις αισθητά υψηλότερες από τη διεθνή διάμεση τιμή του 42%.

Ανθρωποκεντρικός σχεδιασμός, ψηφιοποίηση και κοινωνική προστασία

Η έκθεση του ΟΟΣΑ κατατάσσει την Ελλάδα στις 14 από τις 27 χώρες που έχουν θεσμοθετήσει επίσημα τη δέσμευσή τους για μια ανθρωποκεντρική Δικαιοσύνη, ενσωματώνοντας σχετικές δράσεις στον ετήσιο στρατηγικό προγραμματισμό του αρμόδιου υπουργείου. Ειδική μνεία γίνεται σε πρωτοβουλίες που απαντούν στις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες, όπως οι εθνικές στρατηγικές κατά του ρατσισμού και των εγκλημάτων μίσους, με τη συντονισμένη εκπαίδευση δικαστικών και αστυνομικών αρχών.

Ιδιαίτερη αναφορά επιφυλάσσεται επίσης για το έργο «Just Closer», το οποίο αναδεικνύεται ως διεθνές παράδειγμα καλής πρακτικής. Μέσω της συμμετοχής νέων («Youth Leaders»), καταγράφηκαν οι πραγματικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ανήλικοι κατά την επαφή τους με το ποινικό σύστημα, οδηγώντας στη θέσπιση εξειδικευμένων οδηγών και ειδικών διαδικασιών για την προστασία των παιδιών. Τέλος, αναγνωρίζεται η δυναμική του ψηφιακού μετασχηματισμού της ελληνικής Δικαιοσύνης, ο οποίος υλοποιείται συντεταγμένα στο πλαίσιο της ευρύτερης ψηφιακής μετάβασης της δημόσιας διοίκησης.

Τα επόμενα βήματα και τα περιθώρια βελτίωσης

Παρά τα ενθαρρυντικά δεδομένα, ο διεθνής οργανισμός υπογραμμίζει πως υπάρχουν ακόμη προκλήσεις. Η έκθεση διαπιστώνει περιθώρια για ουσιαστικότερη εμπλοκή του δικαστικού σώματος και των μη κρατικών φορέων στον στρατηγικό σχεδιασμό των μεταρρυθμίσεων, ένα ζήτημα που παρατηρείται και σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες, όπως η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Τα θετικά αποτελέσματα προσφέρουν ισχυρή βάση για τη συνέχιση των αλλαγών, με κύριο στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας, την απλούστευση των διαδικασιών και την περαιτέρω ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς.