Χρόνιος πόνος: Μάστιγα για 150 εκατομμύρια πολίτες στην Ευρώπη – Η πραγματικότητα για τα 60 Ιατρεία στην Ελλάδα

Μια «αθέατη επιδημία» με σοβαρές συνέπειες για την υγεία, την κοινωνία και την οικονομία αναδεικνύει η φετινή Ευρωπαϊκή Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τον Πόνο, η οποία τιμάται στις 21 Οκτωβρίου. Σύμφωνα με τα νεότερα δεδομένα της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Πόνου (EFIC), περίπου ένας στους πέντε ενήλικες στην Ευρώπη —δηλαδή σχεδόν 150 εκατομμύρια πολίτες— ζει υπό το καθεστώς συνεχούς, εξουθενωτικού χρόνιου πόνου.

Η κατάσταση αυτή δεν πλήττει μόνο τη σωματική και ψυχική ευεξία των πασχόντων, αλλά ανατρέπει ριζικά την επαγγελματική και κοινωνική τους ζωή, προκαλώντας παράλληλα αλυσιδωτές επιπτώσεις στα εθνικά συστήματα περίθαλψης και παραγωγής.

Το δυσβάσταχτο οικονομικό κόστος: Έως 10% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ

Το κεντρικό μήνυμα της φετινής εκστρατείας, «Το αθέατο κόστος του πόνου», εστιάζει στις ευρείες κοινωνικοοικονομικές διαστάσεις του προβλήματος. Οι εκτιμήσεις της EFIC δείχνουν ότι το συνολικό άμεσο και έμμεσο κόστος που προκαλεί ο χρόνιος πόνος ανέρχεται από 3% έως και 10% του ΑΕΠ ετησίως στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο ποσό αυτό συνυπολογίζονται όχι μόνο οι άμεσες ιατροφαρμακευτικές δαπάνες και οι νοσηλείες, αλλά κυρίως οι έμμεσες απώλειες: οι συχνές απουσίες από την εργασία, η μειωμένη αποδοτικότητα των εργαζομένων, καθώς και το αυξανόμενο κύμα πρόωρων συνταξιοδοτήσεων λόγω αναπηρίας. Ο χρόνιος πόνος παύει πλέον να θεωρείται απλό σύμπτωμα μιας άλλης πάθησης και αντιμετωπίζεται ως μια αυτόνομη, πολυπαραγοντική νόσος με τεράστιο κοινωνικό αποτύπωμα.

Η ελληνική πραγματικότητα: 60 Ιατρεία Πόνου ζητούν θεσμική κατοχύρωση

Στην Ελλάδα, η Ελληνική Εταιρεία Αλγολογίας (ΕΕΑ) καταγράφει περίπου 60 Ιατρεία και Μονάδες Πόνου σε λειτουργία σε ολόκληρη την επικράτεια. Παρά την πολύτιμη συνεισφορά τους στη διαχείριση ασθενών με ανίατες ή μακροχρόνιες επώδυνες καταστάσεις, οι δομές αυτές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια στην καθημερινή τους λειτουργία.

Πάγιο και επιτακτικό αίτημα της ΕΕΑ παραμένει η επίσημη θεσμοθέτηση και ένταξη των Ιατρείων Πόνου στα οργανογράμματα των δημόσιων νοσοκομείων. Μια τέτοια οργανωτική κατοχύρωση κρίνεται αναγκαία ώστε να εξασφαλιστεί η μόνιμη και επαρκής στελέχωσή τους με εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, καθώς και η απρόσκοπτη χρηματοδότηση του απαραίτητου εξοπλισμού.

Ανάγκη για ολιστική και διεπιστημονική αντιμετώπιση

Τόσο η ευρωπαϊκή όσο και η ελληνική επιστημονική κοινότητα υπογραμμίζουν ότι η θεραπευτική προσέγγιση δεν μπορεί να περιορίζεται στην παροδική καταστολή των συμπτωμάτων μέσω αναλγητικών. Αντιθέτως, απαιτείται η έγκαιρη διάγνωση, η οργανωμένη πρόσβαση των ασθενών σε εξειδικευμένες υπηρεσίες και η συνεργασία πολλαπλών ειδικοτήτων —όπως αναισθησιολόγων, ορθοπαιδικών, φυσικοθεραπευτών και ψυχολόγων.

Η αναβάθμιση των υποδομών και η διευκόλυνση της πρόσβασης των ασθενών στη σύγχρονη αλγολογία αποτελούν επένδυση με άμεσο αντίκτυπο: λιγότερη επιβάρυνση στα νοσοκομεία, ταχύτερη επανένταξη των πασχόντων στην παραγωγική διαδικασία και, πρωτίστως, ουσιαστική ανακούφιση για εκατομμύρια ανθρώπους που παλεύουν καθημερινά με τον πόνο.