Τουρισμός: Αγκάθι οι 80.000 κενές θέσεις εργασίας – Οι αιτίες της φυγής και η εποχικότητα

Ενώ ο ελληνικός τουρισμός συνεχίζει να καταγράφει υψηλές επιδόσεις σε αφίξεις και έσοδα, η «βαριά βιομηχανία» της χώρας βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα χρόνιο και εντεινόμενο δομικό πρόβλημα: την οξεία έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία των παραγόντων της αγοράς, οι κενές θέσεις εργασίας στον τουρισμό και τον επισιτισμό αγγίζουν πλέον τις 80.000, δημιουργώντας ασφυκτικές πιέσεις στη λειτουργία ξενοδοχειακών μονάδων και επιχειρήσεων εστίασης σε ολόκληρη τη χώρα.

Το κύμα αποχώρησης από τον κλάδο της φιλοξενίας

Το φαινόμενο της μαζικής αποχώρησης εργαζομένων από τον τουριστικό τομέα δεν αποτελεί παροδική συγκυρία, αλλά μια τάση που παγιώνεται μετά την πανδημία. Χιλιάδες εξειδικευμένοι επαγγελματίες, όπως μάγειρες, σερβιτόροι, ρεσεψιονίστ και καμαριέρες, στρέφονται πλέον σε άλλους κλάδους της οικονομίας που προσφέρουν σταθερότερο περιβάλλον ή επιλέγουν να αναζητήσουν εργασία στο εξωτερικό.

Κύρια αιτία αυτής της τάσης είναι η δυσαναλογία μεταξύ των απαιτήσεων και των απολαβών. Τα εξαντλητικά ωράρια, η εντατικοποίηση της δουλειάς κατά την περίοδο αιχμής και τα σοβαρά προβλήματα διαμονής που καταγράφονται σε δημοφιλείς νησιωτικούς προορισμούς —όπου τα καταλύματα για το προσωπικό είναι συχνά ανεπαρκή ή ανύπαρκτα— οδηγούν πολλούς εργαζόμενους στην οριστική εγκατάλειψη του κλάδου.

Η παγίδα της εποχικότητας και η χειμερινή επισφάλεια

Ένας από τους πλέον κρίσιμους παράγοντες που αποθαρρύνουν την απασχόληση στον τουρισμό είναι η εποχικότητα. Η εργασία για 4 έως 6 μήνες τον χρόνο δεν επαρκεί πλέον για την επιβίωση των εργαζομένων, καθώς το εισόδημα που εξασφαλίζουν κατά τη θερινή σεζόν εξανεμίζεται από το υψηλό κόστος ζωής και τον πληθωρισμό.

Το πρόβλημα οξύνεται δραματικά κατά τους χειμερινούς μήνες. Το ισχύον πλαίσιο για το εποχικό επίδομα ανεργίας θεωρείται από τους εκπροσώπους των εργαζομένων ανεπαρκές, αφήνοντας πολλούς χωρίς κανένα εισόδημα για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Η αδυναμία διασφάλισης αξιοπρεπούς διαβίωσης καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους καθιστά τον τουρισμό μη ελκυστική επιλογή, ιδίως για τους νέους που αναζητούν μακροπρόθεσμη επαγγελματική προοπτική.

Οι επιπτώσεις στο τουριστικό προϊόν και οι αναγκαίες παρεμβάσεις

Το έλλειμμα των 80.000 εργαζομένων δεν αποτελεί μόνο επιχειρησιακό πονοκέφαλο για τους εργοδότες, αλλά υπονομεύει άμεσα την ποιότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος. Οι ελλείψεις προσωπικού οδηγούν αναπόφευκτα σε υποβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο τη διεθνή φήμη και την ανταγωνιστικότητα της χώρας.

Φορείς της αγοράς και εκπρόσωποι των εργαζομένων τονίζουν ότι απαιτούνται άμεσες και ριζικές παρεμβάσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η βελτίωση των συνθηκών εργασίας και των αμοιβών, η χρονική επέκταση του επιδόματος ανεργίας τους χειμερινούς μήνες, καθώς και ουσιαστικά κίνητρα για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, ώστε η απασχόληση να αποκτήσει πιο σταθερά χαρακτηριστικά.