Συντάξεις: Εξετάζεται η κατάργηση της υποχρεωτικής αποχώρησης από την εργασία

Νέες προοπτικές διαμορφώνονται στον τομέα της απασχόλησης και της κοινωνικής ασφάλισης, καθώς στο τραπέζι του δημόσιου διαλόγου βρίσκεται η κατάργηση της υποχρεωτικής συνταξιοδότησης. Η πρόταση αυτή έρχεται ως συνέχεια σχετικής σύστασης του ΟΟΣΑ προς τα κράτη-μέλη, με απώτερο στόχο την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, της γήρανσης του πληθυσμού και των αυξανόμενων ελλείψεων σε εργατικό δυναμικό.

Σύμφωνα με τις επισημάνσεις του Οργανισμού, η υποχρεωτική αποχώρηση από την εργασία μόλις ένας εργαζόμενος συμπληρώσει τα τυπικά όρια ηλικίας ή τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης ενδέχεται να συνιστά έμμεση διάκριση λόγω ηλικίας. Ο ΟΟΣΑ τονίζει ότι οι μεγαλύτεροι σε ηλικία εργαζόμενοι διαθέτουν πολύτιμη επαγγελματική εμπειρία και υψηλή παραγωγικότητα, στοιχεία κρίσιμης σημασίας για τις επιχειρήσεις. Η αναγκαστική απομάκρυνσή τους στερεί από την αγορά εργασίας έμπειρο προσωπικό, ιδιαίτερα σε κλάδους που ήδη αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό.

Η προτεινόμενη αλλαγή δεν συνδέεται με αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης ούτε επιβάλλει στους πολίτες την υποχρέωση να εργάζονται περισσότερο. Αντίθετα, βασίζεται στην αρχή της ελευθερίας επιλογής. Όσοι εργαζόμενοι έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα θα διατηρούν τη δυνατότητα να συνεχίσουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα, εφόσον το επιθυμούν και υπάρχει σχετική συμφωνία με τον εργοδότη τους. Με αυτόν τον τρόπο, οι επιχειρήσεις μπορούν να διατηρήσουν έμπειρα στελέχη, ενώ οι εργαζόμενοι παρατείνουν τον εργασιακό τους βίο χωρίς ηλικιακούς εξαναγκασμούς.

Στην Ελλάδα, το πλαίσιο της υποχρεωτικής αποχώρησης παρουσιάζει σημαντικές διαφορές μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Στον δημόσιο τομέα, οι μόνιμοι υπάλληλοι απολύονται αυτοδίκαια με τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας τους, με ελάχιστες εξαιρέσεις που αφορούν τη συμπλήρωση των ελάχιστων ετών ασφάλισης. Υπενθυμίζεται ότι τα γενικά όρια ηλικίας για πλήρη σύνταξη γήρατος στη χώρα μας παραμένουν το 67ο έτος με 15 χρόνια ασφάλισης ή το 62ο έτος με 40 χρόνια ασφάλισης.

Από την πλευρά τους, συνδικαλιστικές οργανώσεις και αναλυτές της αγοράς εργασίας διατηρούν επιφυλάξεις. Υπογραμμίζουν ότι η παραμονή των μεγαλύτερων σε ηλικία εργαζομένων δεν πρέπει να λειτουργήσει ανασταλτικά για την ένταξη των νέων στην απασχόληση. Επιπλέον, επισημαίνουν ότι η εργασία σε προχωρηφές ηλικίες δεν είναι εφικτή σε όλα τα επαγγέλματα, ιδίως σε εκείνα με υψηλή σωματική καταπόνηση. Ως εκ τούτου, τονίζεται η ανάγκη θεσμοθέτησης δικλείδων ασφαλείας και προγραμμάτων διαρκούς κατάρτισης.