6ο Thessaloniki Metropolitan Summit: Στο επίκεντρο η γεωπολιτική ενότητα, η ενέργεια και ο Κάθετος Διάδρομος

Οι κρίσιμες γεωπολιτικές εξελίξεις, η ανάγκη για βαθύτερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και η διαμόρφωση ενός νέου ενεργειακού χάρτη στη Νοτιοανατολική Ευρώπη βρέθηκαν στο επίκεντρο των εργασιών του 6ου Thessaloniki Metropolitan Summit. Το συνέδριο, το οποίο διοργανώθηκε από τον Economist σε συνεργασία με το powergame.gr στο Συνεδριακό Κέντρο «Ιωάννης Βελλίδης», έφερε τον τίτλο «Leading up to 2030: Connectivity and growth for South-east Europe», συγκεντρώνοντας κορυφαίους πολιτικούς, ακαδημαϊκούς και εκπροσώπους της αγοράς.

Γεωπολιτικές ανακατατάξεις και το αίτημα για ευρωπαϊκή ενοποίηση

Την έναρξη του συνεδρίου σηματοδότησε ο διάλογος μεταξύ του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και προέδρου του Eurogroup, Κυριάκου Πιερρακάκη, και του καθηγητή Παγκόσμιας Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, Πίτερ Φράνκοπαν. Ο κ. Φράνκοπαν υπογράμμισε ότι η Ευρώπη, η Ασία και η Αφρική συνιστούν ουσιαστικά μια ενιαία γεωγραφία, εστιάζοντας στις πιέσεις του διεθνούς ανταγωνισμού και την επιθετική εμπορική πολιτική της Κίνας.

Από την πλευρά του, ο κ. Πιερρακάκης έστειλε σαφές μήνυμα για την ανάγκη ενότητας: «Στο σημερινό γεωπολιτικό τοπίο δεν έχουμε την πολυτέλεια να είμαστε 27, πρέπει να είμαστε ένα». Ο υπουργός έθεσε ως άμεσες προτεραιότητες την ενοποίηση των κεφαλαιαγορών, την τραπεζική ένωση, την κοινή ενεργειακή πολιτική και μια συνεκτική τεχνολογική στρατηγική, σημειώνοντας πως η Ευρώπη οφείλει να καλύψει το χαμένο έδαφος υιοθετώντας τις κατευθύνσεις της έκθεσης Ντράγκι.

Στο γεωπολιτικό σκέλος, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, Σλόμο Μπεν Αμί, αναφέρθηκε στη μεταβολή της ισχύος των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή και στη σημασία της τριμερούς συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Παράλληλα, ο πρώην υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Τουρκίας, Εγκεμέν Μπαγίς, υποστήριξε ότι το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος μπορούν να αποτελέσουν πεδία συνεργασίας, ενώ ο Ίαν Λέσερ, εκτελεστικός διευθυντής του German Marshall Fund of the US, εκτίμησε ότι η Συμμαχία οδεύει προς ένα «πιο ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ» χωρίς αποχώρηση των ΗΠΑ.

Ο Κάθετος Διάδρομος και ο ρόλος της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου

Η ενότητα της ενέργειας συγκέντρωσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, με την ανάδειξη στρατηγικών έργων υποδομής. Η υπουργός Ενέργειας και Ορυκτών Πόρων της Βόρειας Μακεδονίας, Σάνια Μποζινόβσκα, ανακοίνωσε την επίσημη ένταξη της χώρας της στον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου. Πρόκειται για έναν αγωγό μήκους 123 χιλιομέτρων (εκ των οποίων 68 χλμ. επί εδάφους Βόρειας Μακεδονίας), ο οποίος διασυνδέεται απευθείας με τις υποδομές LNG σε Ρεβυθούσα και Αλεξανδρούπολη και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2027, τερματίζοντας μονοπωλιακές εξαρτήσεις δεκαετιών.

Από την πλευρά της, η υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, Ίβα Πέτροβα, σημείωσε ότι τα έργα στη χώρα της ολοκληρώνονται έως το τέλος του 2026, διπλασιάζοντας τη δυναμικότητα εξαγωγών προς τη Ρουμανία. Τη δέσμευση των ΗΠΑ στην περιοχή επιβεβαίωσε ο ειδικός απεσταλμένος του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας, Τζόσουα Βολτζ. Η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ, Μαρία Σφερρούτσα, προέβλεψε αύξηση της δραστηριότητας της διαδρομής κατά 166% το 2026 σε σχέση με το 2025, ενώ ο υφυπουργός Υποδομών της Ουκρανίας, Αρτέμ Ριμπτσένκο, τόνισε τα αμοιβαία οφέλη της συνεργασίας με τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Επενδύσεις ύψους 1 δισ. ευρώ στα δίκτυα διανομής

Σημαντικές ανακοινώσεις έγιναν και στο πεδίο των υποδομών διανομής. Ο διευθύνων σύμβουλος της Enaon και επικεφαλής διεθνών δραστηριοτήτων της Italgas, Τζιανφράνκο Αμορόζο, παρουσίασε ένα εκτεταμένο επενδυτικό πρόγραμμα ύψους περίπου 1 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2032. Το πλάνο προβλέπει την επέκταση του δικτύου διανομής από τα 9.300 στα 11.400 χιλιόμετρα και την αύξηση των συνδέσεων σε περισσότερες από ένα εκατομμύριο, ενισχύοντας καθοριστικά την ενεργειακή αποδοτικότητα και τη διείσδυση καθαρότερων μορφών ενέργειας.