Σάλος στον εκδοτικό κόσμο: Εκδοτικός οίκος διέκοψε τη συνεργασία με βραβευμένο συγγραφέα λόγω τεχνητής νοημοσύνης

Τριγμούς στον διεθνή λογοτεχνικό χώρο προκαλεί η απόφαση του καναδικού εκδοτικού οίκου Les Éditions du Boréal να διακόψει οριστικά τη συνεργασία του με τον βραβευμένο συγγραφέα Τέλισον Ορελιέν. Αιτία στάθηκαν τα ευρήματα ανεξάρτητης έρευνας, τα οποία, σύμφωνα με τον εκδότη, αποδεικνύουν τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης κατά τη συγγραφή του πολυσυζητημένου μυθιστορήματός του «C’était ça ou mourir».

Το έργο του 38χρονου συγγραφέα με καταγωγή από την Αϊτή, το οποίο πραγματεύεται το ζήτημα της μετανάστευσης, είχε ήδη αποσπάσει λογοτεχνικές διακρίσεις και βρισκόταν σε τροχιά μετάφρασης σε περισσότερες από είκοσι χώρες. Ωστόσο, η απόφαση του εκδοτικού οίκου ανατρέπει πλήρως τα δεδομένα, καθώς ανακοινώθηκε ότι παγώνει κάθε μελλοντική επανεκτύπωση του βιβλίου και αποκλείεται η έκδοση άλλων τίτλων του δημιουργού.

Τα ψηφιακά ίχνη στα προσχέδια και το εκδοτικό «διαζύγιο»

Η υπόθεση ξεκίνησε τον περασμένο Σεπτέμβριο, όταν χρήστης στην πλατφόρμα X κατήγγειλε ότι το μεγαλύτερο τμήμα του μυθιστορήματος είχε παραχθεί από αλγορίθμους. Παρότι η Boréal στήριξε αρχικά τον Ορελιέν, η πίεση οδήγησε στη συγκέντρωση των διαδοχικών προσχεδίων του βιβλίου και στην ανάθεση τεχνικής εξέτασης σε εξωτερικό συνεργάτη.

Η πραγματογνωμοσύνη εντόπισε ίχνη αναγνωριστικών τεχνητής νοημοσύνης στα μεταδεδομένα ορισμένων ψηφιακών εγγράφων. Κατά τον εκδοτικό οίκο, τα στοιχεία αυτά διέψευσαν κατηγορηματικά τις προηγούμενες διαβεβαιώσεις του συγγραφέα περί πλήρους απουσίας σχετικών εργαλείων. Παρότι ο εκδότης αναγνώρισε ότι δεν μπορεί να υπολογιστεί με απόλυτη ακρίβεια η έκταση του κειμένου που ενδέχεται να παρήχθη από λογισμικό, έκρινε πως η παραβίαση της εμπιστοσύνης ήταν ανεπανόρθωτη.

Η γραμμή άμυνας και ο αποκλεισμός από το βραβείο Goncourt

Από την πλευρά του, ο Τέλισον Ορελιέν απορρίπτει κατηγορηματικά ότι το έργο του γράφτηκε από μηχανές. Σε δηλώσεις του στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) και στη γαλλική εφημερίδα Libération, υποστήριξε ότι αξιοποίησε την τεχνητή νοημοσύνη αποκλειστικά ως υποστηρικτικό εργαλείο για ιστορική τεκμηρίωση και αναζήτηση ιδιωματισμών. Υπογράμμισε, μάλιστα, ότι καμία πρόταση ή δομικό στοιχείο της πλοκής δεν αποτελεί προϊόν αλγορίθμου, σημειώνοντας πως το πρώτο χειρόγραφο άνω των 300 σελίδων είχε ολοκληρωθεί ήδη από το 2019, πολύ πριν από την έλευση του ChatGPT.

Ωστόσο, οι κραδασμοί είχαν ήδη εκδηλωθεί σε ανώτατο θεσμικό επίπεδο. Το «C’était ça ou mourir» αποκλείστηκε από τη διαδικασία επιλογής του ιστορικού γαλλικού βραβείου Goncourt, όταν το εργαλείο ανίχνευσης Pangram εκτίμησε πιθανότητα 100% για παρουσία κειμένου παραγόμενου από AI. Παρότι τέτοιες αυτοματοποιημένες αναλύσεις δεν συνιστούν αδιάσειστη δικαστική απόδειξη, η εξέλιξη αυτή επισφράγισε μια πρωτοφανή ρήξη, ανοίγοντας παράλληλα μια μεγάλη συζήτηση για τα όρια της τεχνολογίας στη σύγχρονη λογοτεχνική δημιουργία.