Προϋπολογισμός ΕΕ: Πιέζει για συμφωνία ο Μακρόν, περικοπές ζητά ο Μερτς ενόψει του κρίσιμου 2027

Σε πεδίο έντονων διαβουλεύσεων και διπλωματικής τριβής εξελίσσονται οι συζητήσεις στις Βρυξέλλες για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028-2034. Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκονται το Παρίσι και το Βερολίνο, με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να πιέζει για άμεση ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων εντός του 2026 και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς να υψώνει τείχος, ζητώντας ουσιαστικές περικοπές στις δαπάνες.

Ο εκλογικός «πυρετός» του 2027 επιταχύνει τις πιέσεις Μακρόν

Κατά τη διάρκεια της πρόσφατης συνόδου κορυφής, ο Εμανουέλ Μακρόν έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου προς τους ομολόγους του, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ δεν έχει την πολυτέλεια του χρόνου. Ο Γάλλος πρόεδρος επισήμανε πως τυχόν μετάθεση των αποφάσεων για το 2027 θα περιπλέξει δραματικά τις διαπραγματεύσεις, καθώς το συγκεκριμένο έτος χαρακτηρίζεται από ένα ιδιαίτερα βαρύ εκλογικό ημερολόγιο.

Κομβικό σημείο ανησυχίας αποτελούν οι προεδρικές εκλογές στη Γαλλία την άνοιξη του 2027. Μια πιθανή άνοδος της Μαρίν Λεπέν στην εξουσία θεωρείται από πολλούς παράγοντας εμπλοκής, καθώς η ηγέτιδα της γαλλικής ακροδεξιάς έχει ήδη δεσμευθεί να μειώσει τη συνεισφορά της χώρας στα κοινοτικά ταμεία και καλεί ανοιχτά να μην υπάρξει συμφωνία πριν από τις γαλλικές κάλπες. Παράλληλα, εκλογικές αναμετρήσεις το 2027 αναμένονται επίσης στην Ελλάδα, την Ιταλία, την Πολωνία, τη Σλοβακία και τη Φινλανδία, διαμορφώνοντας ένα πολιτικά ρευστό περιβάλλον σε όλη την ήπειρο.

Η γραμμή λιτότητας του Βερολίνου και το μέτωπο των καθαρών πληρωτών

Στον αντίποδα, η Γερμανία φαίνεται απρόθυμη να συναινέσει σε έναν διευρυμένο προϋπολογισμό χωρίς προηγούμενες αναπροσαρμογές. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς κατέστησε σαφές ότι η τρέχουσα πρόταση για το επταετές πλαίσιο περιλαμβάνει υπερβολικές δαπάνες και απαίτησε περαιτέρω περικοπές. Ο Γερμανός ηγέτης εξέφρασε έντονες αμφιβολίες για το κατά πόσον είναι εφικτό να υπάρξει κοινός τόπος πριν από τα τέλη του 2026, επιμένοντας στη δημοσιονομική πειθαρχία.

Η παραδοσιακή διάσταση μεταξύ των χωρών που αποτελούν καθαρούς χρηματοδότες της Ένωσης και εκείνων που είναι καθαροί αποδέκτες κοινοτικών πόρων έρχεται ξανά στην επιφάνεια. Καθώς η έγκριση του επταετούς προϋπολογισμού απαιτεί ομοφωνία μεταξύ των «27», κάθε κράτος-μέλος διατηρεί ουσιαστικά δικαίωμα αρνησικυρίας, μετατρέποντας τις συνομιλίες σε έναν εξαιρετικά δύσκολο συμβιβασμό.

Έκτακτη σύνοδος τον Νοέμβριο για την αποφυγή αδιεξόδου

Αναγνωρίζοντας τη σοβαρότητα του διακυβεύματος, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν να επανέλθουν στο ζήτημα σε έκτακτη σύνοδο κορυφής στα τέλη Νοεμβρίου. Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι εάν δεν υπάρξει πρόοδος άμεσα, η Ένωση κινδυνεύει να εισέλθει στο 2028 χωρίς εγκεκριμένο προϋπολογισμό, γεγονός που θα παγώσει κρίσιμα προγράμματα χρηματοδότησης, αγροτικών ενισχύσεων και επενδύσεων.