Πορτογαλία: Ο θερμότερος Σεπτέμβριος στην ιστορία των μετεωρολογικών καταγραφών

Ένα ανησυχητικό κλιματικό ορόσημο κατέγραψε η Πορτογαλία, καθώς ο φετινός Σεπτέμβριος αναδείχθηκε επίσημα ο θερμότερος στην ιστορία της χώρας από το 1931, έτος κατά το οποίο ξεκίνησαν οι συστηματικές μετεωρολογικές μετρήσεις. Οι ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες και η παρατεταμένη απουσία βροχοπτώσεων διαμόρφωσαν συνθήκες πρωτοφανούς θερμικής καταπόνησης στο ηπειρωτικό τμήμα της επικράτειας, επιβεβαιώνοντας τις εκτιμήσεις των επιστημόνων για τη ραγδαία μεταβολή των εποχικών μοτίβων στη νότια Ευρώπη.

Ιστορικό ρεκόρ από το 1931 και διαδοχικά κύματα καύσωνα

Σύμφωνα με επίσημο δελτίο Τύπου του πορτογαλικού Ινστιτούτου Θάλασσας και Ατμόσφαιρας (IPMA), ο πρώτος μήνας του φθινοπώρου χαρακτηρίστηκε ως «εξαιρετικά θερμός και ξηρός». Κατά τη διάρκειά του, η ηπειρωτική Πορτογαλία επλήγη από δύο διαδοχικά και έντονα κύματα ζέστης, τα οποία διατήρησαν τον υδράργυρο σε επίπεδα προχωρημένου καλοκαιριού για παρατεταμένο χρονικό διάστημα.

Τα μετεωρολογικά δεδομένα αποτυπώνουν με ακρίβεια το μέγεθος του φαινομένου. Η μέση θερμοκρασία του αέρα διαμορφώθηκε στους 23,41 βαθμούς Κελσίου, σημειώνοντας σημαντική θετική απόκλιση κατά 2,91°C σε σχέση με τη μέση τιμή της περιόδου αναφοράς 1991-2020. Η συγκεκριμένη τιμή καθιστά τον φετινό Σεπτέμβριο τον πλέον θερμό των τελευταίων 93 ετών, ξεπερνώντας κάθε προηγούμενο ιστορικό προηγούμενο.

Πρωτοφανείς μέγιστες θερμοκρασίες και ακραία ξηρασία

Εξίσου εντυπωσιακά, αλλά και ανησυχητικά, είναι τα στοιχεία αναφορικά με τις μέγιστες ημερήσιες θερμοκρασίες. Όπως διευκρίνισε η πορτογαλική μετεωρολογική υπηρεσία, η μέση μέγιστη θερμοκρασία του αέρα ανήλθε στους 31,03 βαθμούς Κελσίου. Πρόκειται για απόκλιση περίπου 4,21 βαθμών Κελσίου πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, τιμή που αποτελεί επίσης την υψηλότερη που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορική σειρά της χώρας.

Ο συνδυασμός των ασυνήθιστα υψηλών θερμοκρασιών με τη σοβαρή έλλειψη βροχοπτώσεων επιδείνωσε τις συνθήκες ξηρασίας στην ενδοχώρα. Το γεγονός αυτό επέτεινε τον κίνδυνο εκδήλωσης δασικών πυρκαγιών και αύξησε την πίεση στα υδατικά αποθέματα και στον αγροτικό τομέα, ο οποίος ήδη δοκιμάζεται από τις κλιματικές μεταβολές των τελευταίων ετών.

Η κλιματική κρίση δοκιμάζει την Ιβηρική Χερσόνησο

Η εξέλιξη αυτή στην Πορτογαλία δεν συνιστά μεμονωμένο τοπικό φαινόμενο, αλλά εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της κλιματικής αποσταθεροποίησης που παρατηρείται σε ολόκληρη τη Γηραιά Ήπειρο. Πρόσφατες επιστημονικές καταγραφές αποκαλύπτουν ότι περισσότερο από το 52% της Ευρώπης βίωσε πολύ ισχυρή θερμική καταπόνηση κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Η Ιβηρική Χερσόνησος συγκαταλέγεται σταθερά στα «θερμά σημεία» (hotspots) της ευρωπαϊκής ηπείρου. Η επιμήκυνση των καλοκαιρινών συνθηκών βαθιά μέσα στο φθινόπωρο υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη για άμεση ενίσχυση των μηχανισμών πρόληψης, προσαρμογής και διαχείρισης κρίσεων απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα.