Ντόναλντ Τραμπ: Συγκροτεί ειδική επιτροπή για τη διοικήτρια της Fed Λίζα Κουκ – Στα άκρα η σύγκρουση για την κεντρική τράπεζα

Σε μια πρωτοφανή κλιμάκωση της πίεσης προς την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ συγκρότησε επισήμως ειδική «εξεταστική επιτροπή» με στόχο τη διοικήτρια της Fed, Λίζα Κουκ. Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη συνεχιζόμενη προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου να απομακρύνει από το διοικητικό συμβούλιο της κεντρικής τράπεζας το στέλεχος που είχε διοριστεί επί προεδρίας Τζο Μπάιντεν, εγείροντας έντονες ανησυχίες για την υπονόμευση της θεσμικής ανεξαρτησίας του ιδρύματος.

Η σύνθεση της επιτροπής και οι κατηγορίες για τα στεγαστικά δάνεια

Σύμφωνα με επίσημο προεδρικό υπόμνημα που εξέδωσε ο Λευκός Οίκος, η επιτροπή συγκροτείται με αντικείμενο τη διερεύνηση καταγγελιών ότι η Λίζα Κουκ υπέβαλε ψευδείς δηλώσεις σχετικά με ένα ή περισσότερα στεγαστικά δάνεια. Το σώμα απαρτίζεται από τρία κορυφαία στελέχη της εκτελεστικής εξουσίας: τον Κέβιν Χάσετ, ανώτερο οικονομικό σύμβουλο του Ντόναλντ Τραμπ, τον Κιθ Σόντερλινγκ, προσωρινό επικεφαλής της Υπηρεσίας Κυβερνητικής Δεοντολογίας, και την Άντρεα Λούκας, πρόεδρο της Επιτροπής Ίσων Ευκαιριών Απασχόλησης.

Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει τη διεξαγωγή διά ζώσης ακρόασης στον Λευκό Οίκο στις 5 Νοεμβρίου, δύο μόλις ημέρες μετά τις ενδιάμεσες εκλογές. Παράλληλα, τα μέλη της επιτροπής εξουσιοδοτούνται να συνεργαστούν απευθείας με το υπουργείο Δικαιοσύνης και άλλες ομοσπονδιακές υπηρεσίες για τη συγκέντρωση στοιχείων.

Νομικό προηγούμενο ενός αιώνα και σφοδρές αντιδράσεις

Η πρωτοβουλία του Ρεπουμπλικανού προέδρου στερείται σύγχρονου προηγούμενου, καθώς ανάλογες εξεταστικές επιτροπές από την πλευρά της εκτελεστικής εξουσίας έχουν να εμφανιστούν σχεδόν έναν αιώνα. Ιστορικά παραδείγματα καταγράφονται το 1912, όταν ο πρόεδρος Ουίλιαμ Ταφτ διερεύνησε το Συμβούλιο Γενικών Εκτιμητών, και το 1931, επί προεδρίας Χέρμπερτ Χούβερ.

Η πρώτη απόπειρα του Ντόναλντ Τραμπ να παύσει την Κουκ είχε μπλοκαριστεί οριακά από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ τον περασμένο Ιούνιο. Το δικαστήριο είχε κρίνει ότι δεν είχε παρασχεθεί στη διοικήτρια η δέουσα νομική προστασία, υπενθυμίζοντας ότι ο καταστατικός νόμος της Fed επιτρέπει την απομάκρυνση μέλους μόνο για «βάσιμο λόγο». Με τη σύσταση της επιτροπής, ο Λευκός Οίκος επιχειρεί να καλύψει τα διαδικαστικά κενά για να επαναφέρει το αίτημα αποπομπής.

Από την πλευρά τους, οι συνήγοροι της Κουκ, Άμπε Λόουελ και Νορμ Άιζεν, αμφισβήτησαν έντονα τη νομιμότητα και την αμεροληψία της διαδικασίας, υπογραμμίζοντας πως ο πρόεδρος έχει ήδη προεξοφλήσει το αποτέλεσμα. Παρά ταύτα, σημείωσαν πως η εντολέας τους προτίθεται να παραθέσει τα πραγματικά περιστατικά ώστε να αποκαταστήσει πλήρως το όνομά της και να καταδείξει ότι δεν υπάρχει καμία νομική βάση για την απομάκρυνσή της.

Το παρασκήνιο της νομισματικής πολιτικής και των επιτοκίων

Η ένταση γύρω από το πρόσωπο της Λίζα Κουκ δεν είναι αποκομμένη από τη συνολική στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ έναντι της νομισματικής πολιτικής. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα ασκήσει δημόσια κριτική στη Fed, απαιτώντας επιθετικές μειώσεις των επιτοκίων. Πρόσφατα μάλιστα υποστήριξε ότι η στάση της κεντρικής τράπεζας καθοδηγείται από ένα «εχθρικό» διοικητικό συμβούλιο.

Οι Δημοκρατικοί στο Κογκρέσο καταδίκασαν την κίνηση, καταγγέλλοντας απροκάλυπτη εργαλειοποίηση των κρατικών μηχανισμών με στόχο τον έλεγχο της Fed. Η έκβαση της ακρόασης του Νοεμβρίου αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο τεστ για τα όρια της προεδρικής εξουσίας απέναντι στον βασικότερο οικονομικό θεσμό των ΗΠΑ.