Θεσσαλονίκη: Το εμβληματικό Αλκαζάρ άνοιξε ξανά τις πύλες του – Νέα εποχή για το ιστορικό τοπόσημο

Έπειτα από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες πίσω από τις σκαλωσιές, ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά και ιστορικά φορτισμένα τοπόσημα της Θεσσαλονίκης αποκαλύπτεται ξανά στους πολίτες και τους επισκέπτες της. Το τέμενος Χαμζά Μπέη, ευρέως γνωστό ως Αλκαζάρ, ολοκλήρωσε τον πολυετή κύκλο αποκατάστασής του και άνοιξε επίσημα τις πύλες του, επανεντασσόμενο δυναμικά στον σύγχρονο αστικό και πολιτιστικό ιστό της πόλης.

Αρχιτεκτονική μοναδικότητα και πολυτάραχη ιστορία

Το κτιριακό συγκρότημα θεμελιώθηκε την περίοδο 1467-1468 από τη Χαφσά, κόρη του Οθωμανού στρατιωτικού διοικητή Χαμζά Μπέη. Κατά τον 16ο αιώνα υπέστη σημαντικές επεκτάσεις, αποκτώντας περιστύλιο, μιναρέ και μια επιβλητική τρίπλευρη στοά. Αυτή η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική διάταξη διαμόρφωσε ένα τετράπλευρο αίθριο, στοιχείο που καθιστά το μνημείο μοναδικό δείγμα οθωμανικής αρχιτεκτονικής σε ολόκληρη τη βαλκανική χερσόνησο.

Στη νεότερη εποχή, το κτίριο ταυτίστηκε απόλυτα με τη συλλογική μνήμη των κατοίκων της συμπρωτεύουσας. Για πολλές δεκαετίες, το εσωτερικό αίθριο φιλοξενούσε τον ομώνυμο ιστορικό κινηματογράφο, αποτελώντας σημείο αναφοράς για την καθημερινότητα και την ψυχαγωγία της περιοχής, προτού ξεκινήσουν οι εκτεταμένες εργασίες συντήρησης και ανάδειξης που το κράτησαν προσωρινά μακριά από τη δημόσια ζωή.

Κέντρο πολιτισμού στη σύγχρονη Θεσσαλονίκη

Το πλήρως αναστηλωμένο μνημείο ξεκινά μια νέα διαδρομή ως ενεργός πόλος πολιτισμού. Την ευθύνη της διαχείρισης και του καλλιτεχνικού προγραμματισμού έχουν αναλάβει από κοινού η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης και ο Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης (MOMus). Με την ευκαιρία της επαναλειτουργίας του, στους χώρους του παρουσιάζεται η έκθεση φωτογραφίας του Θεσσαλονικιού δημιουργού Πιτ Μαρίφογλου (Παναγιώτη Μαρίφογλου), υπό τον τίτλο «Θεσσαλονίκη: Το αποτύπωμα της μετάβασης (1960-1980)», η οποία αποτυπώνει με διεισδυτικό βλέμμα δύο κρίσιμες δεκαετίες αστικού μετασχηματισμού.

Όπως επεσήμανε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, η απόδοση του ιστορικού κτιρίου στο κοινό αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου στρατηγικού σχεδίου αναβάθμισης του αστικού περιβάλλοντος. Το πρόγραμμα αυτό περιλαμβάνει έργα όπως η ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων, ο νέος φωτισμός των βυζαντινών τειχών και του Λευκού Πύργου, καθώς και η επανάχρηση του ιστορικού συγκροτήματος του πρώην εργοστασίου ΦΙΞ.

Ωράριο λειτουργίας και πρόσβαση κοινού

Το ανακαινισμένο μνημείο υποδέχεται το κοινό καθημερινά, εκτός Δευτέρας, από τις 10:00 έως τις 18:00. Κατά τις πρώτες δύο εβδομάδες λειτουργίας του η είσοδος είναι ελεύθερη για όλους, ενώ στη συνέχεια θα θεσπιστεί ένα συμβολικό αντίτιμο, δίνοντας τη δυνατότητα σε κατοίκους και ταξιδιώτες να περιηγηθούν σε ένα αναγεννημένο μνημείο παγκόσμιας ακτινοβολίας.