Μαρία Φραγκουδάκη: «Χωρίς μπλε δεν υπάρχει πράσινο» – Μια εικαστική αφύπνιση για τον πλανήτη

Με μια σειρά από δυναμικές προτροπές και μια σαφή οικολογική διάσταση, η εικαστικός Μαρία Φραγκουδάκη παρουσιάζει τη νέα της ατομική έκθεση στη Roma Gallery της Αθήνας. Υπό τον τίτλο «Εσύ – Θυμήσου με. Χωρίς μπλε δεν υπάρχει πράσινο. Γη – στάσου ελεύθερη. Έμπνευσε. Φρόντισε», η καλλιτέχνις επιχειρεί να παραδώσει τη φωνή στον ίδιο τον πλανήτη, διατυπώνοντας ένα κατεπείγον αίτημα για δράση απέναντι στην κλιματική κρίση και την υποβάθμιση του περιβάλλοντος.

Η γεωμετρία της Γης και η οικολογική ισορροπία

Σε επιμέλεια της Άλιας Τσαγκάρη, η έκθεση αναπτύσσεται σε δύο αλληλένδετες ενότητες, έχοντας ως βασικό σημείο αναφοράς την έννοια του κύκλου. Ως το πρωταρχικό σχήμα της ανθρώπινης αντίληψης και της ίδιας της Γης, ο κύκλος λειτουργεί στα έργα της Φραγκουδάκη ως σύμβολο εύθραυστης ισορροπίας και αλληλεξάρτησης. Η έρευνα της δημιουργού εμπλουτίστηκε καθοριστικά από ιστορικές και σύγχρονες δορυφορικές απεικονίσεις, από τις ιστορικές αποστολές Apollo μέχρι το πρόγραμμα Artemis II της NASA, οι οποίες αποκάλυψαν το μεγαλείο του «Γαλάζιου Πλανήτη» στο απόλυτο σκοτάδι του Διαστήματος.

Στο επίκεντρο της χρωματικής παλέτας δεσπόζει το μπλε, το οποίο συνομιλεί ισότιμα με το πράσινο. Η σύλληψη αυτή αντλεί έμπνευση από τη διάσημη παρακαταθήκη της διακεκριμένης θαλάσσιας βιολόγου Σίλβια Ερλ: «Χωρίς νερό δεν υπάρχει ζωή, χωρίς μπλε δεν υπάρχει πράσινο». Στην πρώτη ενότητα, η ζωγράφος επιστρέφει μετά από χρόνια στη χρήση λαδιών, ενώ παράλληλα πειραματίζεται για πρώτη φορά με ξηρή χρωστική σε σκόνη, θρυμματισμένο γύψο και γυαλί συλλεγμένο από παραλία της Λέρου, προσδίδοντας στην επιφάνεια του καμβά μια γήινη, ανάγλυφη υφή πετρώματος.

Το κάλεσμα για φροντίδα και η επιρροή του Kintsugi

Η δεύτερη ενότητα της έκθεσης δομείται σαν ένα κατακερματισμένο γράμμα που απευθύνεται άμεσα στον επισκέπτη. Μέσα από αποσπασματικές φράσεις και ρηματικές προστακτικές, όπως «Remember Me», «Stand Free» και «Inspire», η καλλιτέχνις προσκαλεί το κοινό να συνθέσει νοητά το μήνυμα καθώς περιηγείται στον χώρο. Η πορεία κορυφώνεται με τη λέξη «Care» (Φρόντισε), η οποία λειτουργεί ως το τελικό καταστάλαγμα της εμπειρίας.

Η έννοια της επαναφοράς και της αποκατάστασης συνδέεται άμεσα με την παραδοσιακή ιαπωνική τεχνική kintsugi, κατά την οποία οι ρωγμές δεν αποκρύπτονται αλλά τονίζονται με χρυσό. Ενσωματώνοντας για πρώτη φορά τον χρυσό στο εικαστικό της λεξιλόγιο, η Μαρία Φραγκουδάκη μετατρέπει τα τραύματα της φύσης σε σημεία προβληματισμού και ευθύνης, υπογραμμίζοντας ότι η αναγέννηση απαιτεί ενεργό συμμετοχή και συλλογική συνείδηση.

Η έκθεση φιλοξενείται στη Roma Gallery (Ρώμα 5, Αθήνα) και αποτελεί μια πρόσκληση για αναστοχασμό πάνω στη σχέση μας με το φυσικό περιβάλλον, υπενθυμίζοντας πως η διαφύλαξη του «μπλε» είναι η μόνη προϋπόθεση για τη διατήρηση του «πράσινου».