Γιατί το φαγητό αργά το βράδυ απειλεί την υγεία του ήπατος: Τι αποκαλύπτει νέα μελέτη

Η συνήθεια να καταναλώνουμε το τελευταίο γεύμα της ημέρας αργά το βράδυ ή λίγο πριν από τον ύπνο δεν επιβαρύνει μόνο το σωματικό βάρος, αλλά ενδέχεται να έχει σοβαρές συνέπειες για τη συνολική μεταβολική υγεία. Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη ερευνητών από το Πανεπιστήμιο Υγείας και Επιστημών του Όρεγκον (OHSU), ο χρονικός προγραμματισμός των γευμάτων σχετίζεται άμεσα με την εμφάνιση ηπατικών παθήσεων, αποδεικνύοντας ότι το «πότε» τρώμε είναι εξίσου κρίσιμο με το «τι» τρώμε.

Αυξημένος κίνδυνος για λιπώδη νόσο και κίρρωση

Η έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Clinical Gastroenterology and Hepatology, βασίστηκε στην ανάλυση δεδομένων από τρεις μεγάλες αμερικανικές μελέτες με τη συμμετοχή σχεδόν 200.000 ενηλίκων. Οι επιστήμονες εξέτασαν τις διατροφικές συνήθειες και τον τρόπο ζωής των συμμετεχόντων σε βάθος χρόνου.

Τα ευρήματα κατέδειξαν ότι τα άτομα που συνήθιζαν να τρώνε μετά το δείπνο ή αφού είχαν ήδη ξαπλώσει στο κρεβάτι, αντιμετώπιζαν κατά 20% έως 30% μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν ηπατική νόσο σε σύγκριση με όσους απέφευγαν τα νυχτερινά γεύματα. Συγκεκριμένα, οι παθήσεις που καταγράφηκαν περιλαμβάνουν τη στεατωτική ηπατική νόσο (γνωστή και ως μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος), καθώς και την κίρρωση, μια μη αναστρέψιμη κατάσταση προχωρημένης ίνωσης του οργάνου. Σημειώνεται ότι το λιπώδες ήπαρ αποτελεί μία «σιωπηλή επιδημία», επηρεάζοντας έως και το 30% του ενήλικου πληθυσμού στις δυτικές χώρες.

Ο ρόλος των κιρκάδιων ρυθμών και του μεταβολισμού

Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και ηπατολόγος στο OHSU, Ρόμπερτ Βιλετσάνσκι, επισημαίνει ότι ο περιορισμός της πρόσληψης θερμίδων αρκετές ώρες πριν από την κατάκλιση μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά για το ήπαρ. Ο βασικός μηχανισμός πίσω από αυτή τη συσχέτιση εντοπίζεται στη λειτουργία των κιρκάδιων ρυθμών, δηλαδή του εσωτερικού βιολογικού ρολογιού του ανθρώπινου οργανισμού.

Το ήπαρ διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στον μεταβολισμό, ρυθμίζοντας τα επίπεδα γλυκόζης, τη διαχείριση της ενέργειας και την επεξεργασία των λιπιδίων. Όπως εξηγεί ο συν-συγγραφέας της μελέτης και ειδικός στη φυσιολογία του ύπνου, Άντριου ΜακΧιλ, όταν ένα άτομο καταναλώνει τροφή τη στιγμή που το σώμα προετοιμάζεται βιολογικά για ανάπαυση, η μεταβολική απόδοση μειώνεται σημαντικά. Η διαταραχή αυτή ενισχύει μακροπρόθεσμα την αντίσταση στην ινσουλίνη, τον διαβήτη και τη συσσώρευση λίπους στα ηπατικά κύτταρα.

Περαιτέρω έρευνα και πρακτικές συστάσεις

Παρά τα ανησυχητικά ευρήματα, οι ειδικοί σπεύδουν να διευκρινίσουν ότι η μελέτη ήταν παρατηρητική, βασισμένη εν μέρει σε αναφορές των ίδιων των συμμετεχόντων, γεγονός που σημαίνει ότι καταγράφει συσχέτιση και όχι άμεση αιτιώδη σχέση. Για την επικύρωση των αποτελεσμάτων, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη νέα κλινική δοκιμή στο OHSU, με στόχο να εξεταστεί εάν η μετατόπιση των γευμάτων σε νωρίτερες ώρες μπορεί να οδηγήσει σε αναστροφή των βλαβών σε ασθενείς με λιπώδες ήπαρ.

Ωστόσο, η υιοθέτηση ενός σταθερού προγράμματος διατροφής με το τελευταίο γεύμα να ολοκληρώνεται τουλάχιστον δύο έως τρεις ώρες πριν από τον ύπνο, αποτελεί μια ασφαλή και αποτελεσματική στρατηγική όχι μόνο για την προστασία του ήπατος, αλλά και για τη συνολική μεταβολική ευεξία.