Αύξηση αποθεμάτων μετρητών στην Ευρώπη λόγω φόβων για κρίσεις και κυβερνοεπιθέσεις

Παρά την αλματώδη άνοδο των ψηφιακών και ανέπαφων πληρωμών σε ολόκληρη την Ευρώπη, τα φυσικά μετρητά γνωρίζουν μια απροσδόκητη επιστροφή. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), το συνολικό απόθεμα χαρτονομισμάτων σε κυκλοφορία συνεχίζει να αυξάνεται σταθερά, δημιουργώντας ένα ενδιαφέρον οικονομικό παράδοξο.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, επεσήμανε πρόσφατα ότι, παρότι οι καθημερινές συναλλαγές πραγματοποιούνται όλο και συχνότερα ηλεκτρονικά, το συνολικό απόθεμα μετρητών ενισχύεται. Ειδικότερα, τα στοιχεία δείχνουν ότι τα χαρτονομίσματα αυξήθηκαν σημαντικά, φτάνοντας τα 1,6 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026, από περίπου 1 δισ. ευρώ το 2016. Παράλληλα, περισσότερα από 31 εκατομμύρια χαρτονομίσματα βρίσκονται πλέον σε κυκλοφορία, σε σύγκριση με 24 εκατομμύρια λίγο πριν από την πανδημία, το 2019, με τα χαρτονομίσματα των 50 και 100 ευρώ να παραμένουν τα δημοφιλέστερα.

Η αυξητική αυτή τάση συνδέεται άμεσα με την αυксиμένη ανησυχία των πολιτών απέναντι σε σύγχρονες απειλές. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι πόλεμοι, οι καταστροφές από πυρκαγιές, καθώς και ο φόβος γύρω από πιθανές κυβερνοεπιθέσεις που θα μπορούσαν να παραλύσουν τα ψηφιακά συστήματα πληρωμών, ωθούν τους Ευρωπαίους να κρατούν χρήματα στο σπίτι.

Ως αποτέλεσμα, κυβερνήσεις και αρχές σε χώρες όπως η Αυστρία, η Φινλανδία, η Γερμανία, η Σουηδία και η Ολλανδία έχουν ήδη προχωρήσει σε συστάσεις προς τα νοικοκυριά. Συγκεκριμένα, προτείνουν τη διατήρηση ενός ποσού μεταξύ 70 και 100 ευρώ σε μετρητά ανά νοικοκυριό, το οποίο θεωρείται επαρκές για την κάλυψη βασικών αναγκών επί 72 ώρες σε περίπτωση διακοπής των ηλεκτρονικών υπηρεσιών.

Η ΕΚΤ χαρακτηρίζει τα μετρητά ως κρίσιμο πυλώνα της εθνικής προετοιμασίας για κρίσεις, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διατήρησης της προσβασιμότητάς τους. Ο Φίλιπ Λέιν τόνισε την αναγκρότητα θέσπισης νομοθεσίας που θα διασφαλίζει τη λειτουργία των δικτύων ΑΤΜ σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, υπενθυμίζοντας ότι τα μετρητά παραμένουν απαραίτητα για ηλικιωμένους και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλουν στην εκπαίδευση των παιδιών στον οικονομικό αλφαβητισμό.