Αστρονόμοι ανακάλυψαν το πρώτο «πράσινο άστρο»: Ένα κοσμικό απολίθωμα που καταβροχθίζει πλανήτες

Ένα από τα πιο ασυνήθιστα και εντυπωσιακά ουράνια φαινόμενα κατέγραψαν πρόσφατα οι αστρονόμοι, εντοπίζοντας για πρώτη φορά ένα άστρο με ξεκάθαρη πρασινωπή απόχρωση. Ο λόγος για τον λευκό νάνο WD J1330+6435, ένα αστρικό υπόλειμμα που βρίσκεται σε απόσταση περίπου 300 ετών φωτός από τη Γη. Το συγκεκριμένο ουράνιο σώμα έχει ήδη χαρακτηριστεί από την επιστημονική κοινότητα ως ένα «κοσμικό ζόμπι», καθώς επιβιώνει μετά τον «θάνατό» του καταναλώνοντας τα βραχώδη υπολείμματα πλανητών που άλλοτε κινούνταν σε τροχιά γύρω του.

Η ανακάλυψη, η οποία δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση RAS Techniques and Instruments, προκαλεί ιδιαίτερη αίσθηση καθώς καταρρίπτει μια θεμελιώδη αντίληψη της αστροφυσικής. Μέχρι σήμερα, εθεωρείτο ότι τα άστρα δεν μπορούν να εμφανιστούν πράσινα στο ανθρώπινο μάτι, εξαιτίας των φυσικών νόμων της θερμικής ακτινοβολίας μέλανος σώματος, οι οποίοι περιορίζουν τις αστρικές αποχρώσεις στο φάσμα του μπλε, του λευκού, του κίτρινου, του πορτοκαλί και του κόκκινου.

Ο χημικός μηχανισμός πίσω από την πράσινη λάμψη

Οι λευκοί νάνοι αποτελούν τους εξαιρετικά πυκνούς πυρήνες άστρων που έχουν εξαντλήσει τα θερμοπυρηνικά τους καύσιμα και έχουν αποβάλει τα εξωτερικά τους στρώματα – μια μοίρα που περιμένει και τον δικό μας Ήλιο σε μερικά δισεκατομμύρια χρόνια. Στην περίπτωση του WD J1330+6435, η ιδιαιτερότητα έγκειται στη χημική σύνθεση της ατμόσφαιράς του, η οποία έχει «μολυνθεί» από τα υπολείμματα διαλυμένων πλανητικών σωμάτων.

Το άστρο φαίνεται πως έλκει και απορροφά βαρέα στοιχεία, όπως ασβέστιο, λίθιο και κυρίως τεράστιες ποσότητες νατρίου. Υπό τις συνθήκες ακραίας πίεσης και πυκνότητας της ατμόσφαιρας του λευκού νάνου, τα άτομα νατρίου συμπεριφέρονται με ασυνήθιστο τρόπο: αντί να απορροφούν μόνο ένα στενό εύρος του πορτοκαλί φωτός, απορροφούν ευρύτερες ζώνες του κόκκινου και του κίτρινου φάσματος. Το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι η διαφυγή ενός φωτός που κυριαρχείται από μια μοναδική πρασινοκίτρινη απόχρωση.

Ένα απρόσμενα πολύχρωμο σύμπαν στα νεκροταφεία των άστρων

Η μελέτη αυτή δεν περιορίστηκε μόνο στον WD J1330+6435. Οι ερευνητές ανέλυσαν τα φάσματα συνολικά 151 λευκών νάνων, αξιοποιώντας υπολογιστικά μοντέλα όρασης για να διαπιστώσουν πώς θα γίνονταν αντιληπτά αυτά τα αντικείμενα από το ανθρώπινο μάτι. Τα ευρήματα έδειξαν ότι τα αστρικά απομεινάρια παρουσιάζουν μια απροσδόκητη χρωματική ποικιλία, με αποχρώσεις όπως το ροζ, το ιώδες και το κυανό.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο λευκός νάνος WD J1011+2845, σε απόσταση 48 ετών φωτός, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως ένα από τα πιο κόκκινα άστρα που έχουν καταγραφεί, παίρνοντας μια απόχρωση παρόμοια με εκείνη του σολομού, λόγω της μεταφοράς άνθρακα στα εξωτερικά στρώματά του. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, περίπου ένας στους 30 λευκούς νάνους ενδέχεται να διαθέτει μη αναμενόμενο χρώμα, επιβεβαιώνοντας πως τα τελικά στάδια της αστρικής εξέλιξης κρύβουν πολύ πιο πολύπλοκες και δυναμικές διεργασίες από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί.