Αγορά ηλεκτρικής ενέργειας: Το «κύκλωμα» των απλήρωτων λογαριασμών 3 δισ. ευρώ και οι επιπτώσεις στους καταναλωτές

Σε μια τεράστια «μαύρη τρύπα» που αγγίζει τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ ανέρχονται οι συνολικές οφειλές προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, δημιουργώντας σοβαρές πιέσεις στη ρευστότητα της αγοράς και επιβαρύνοντας εμμέσως τους συνεπείς καταναλωτές. Το φαινόμενο των ληξιπρόθεσμων χρεών, που γιγαντώθηκε κατά την ενεργειακή κρίση, συντηρείται τόσο από στρατηγικούς κακοπληρωτές όσο και από υφιστάμενους πελάτες με συσσωρευμένες υποχρεώσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της αγοράς για τα τέλη του 2025, το συνολικό ποσό επιμερίζεται σχεδόν ισόποσα: περίπου 1,45 δισ. ευρώ αφορά χρέη ενεργών πελατών που παραμένουν στον ίδιο προμηθευτή, ενώ 1,53 δισ. ευρώ προέρχεται από παλαιούς πελάτες. Στη δεύτερη κατηγορία εντάσσονται καταναλωτές που εκμεταλλεύτηκαν το νομικό κενό και άλλαζαν διαδοχικά παρόχους, αφήνοντας ανεξόφλητα υπόλοιπα.

Για την αντιμετώπιση του λεγόμενου «ενεργειακού τουρισμού», το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προωθεί ένα νέο πλαίσιο επισήμανσης των οφειλετών. Με βάση αυτό, έπειτα από τρεις επισημάνσεις, θα απαγορεύεται η αλλαγή παρόχου εάν προηγουμένως δεν έχει εξοφληθεί ή διακανονιστεί το χρέος.

### Ποιοι χρωστούν: Η ακτινογραφία των οφειλών

Παρά την ευρέως διαδεδομένη αντίληψη ότι τα νοικοκυριά αποτελούν τη βασική πηγή των ανεξόφλητων λογαριασμών, τα δεδομένα αποδεικνύουν το αντίθετο. Τη μεγαλύτερη μερίδα των χρεών συγκεντρώνουν οι εμπορικοί και βιομηχανικοί καταναλωτές Χαμηλής Τάσης (μικρά καταστήματα, επιχειρήσεις, αλυσίδες εστίασης) με ποσοστό 27,5%.

Τα νοικοκυριά, συμπεριλαμβανομένων των δικαιούχων του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου (ΚΟΤ), ακολουθούν με 26,1%. Στην τρίτη θέση βρίσκονται οι καταναλωτές Μέσης Τάσης (μεσαίες βιομηχανικές και εμπορικές μονάδες) με 21,3%, ενώ η κατηγορία «Άλλη Χρήση» (στην οποία υπάγονται οργανισμοί και δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης) συγκεντρώνει το 17,9%. Οι μεγάλοι βιομηχανικοί καταναλωτές Υψηλής Τάσης ευθύνονται για το 7,2% των οφειλών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μεταβολή των μεγεθών την τελευταία τριετία. Στη Μέση Τάση καταγράφηκε εκρηκτική αύξηση των χρεών κατά 254%, από 178,5 εκατ. ευρώ το 2023 σε 632,8 εκατ. ευρώ το 2025. Αντίθετα, οι οφειλές των νοικοκυριών μειώθηκαν κατά 14,5%, υποχωρώντας από τα 906,9 στα 775,6 εκατ. ευρώ.

Σε επίπεδο μέσου όρου ανά μετρητή για το 2025, το χρέος για τα νοικοκυριά διαμορφώνεται στα 381 ευρώ, ενώ για τις επιχειρήσεις Χαμηλής Τάσης ανέρχεται στα 1.230 ευρώ. Στη Μέση Τάση το μέσο χρέος εκτοξεύεται στα 108.000 ευρώ και στην Υψηλή Τάση φτάνει το 1,35 εκατ. ευρώ ανά παροχή.

### Οι αιτίες και το κόστος για τους συνεπείς

Η εκτίναξη των οφειλών έχει τις ρίζες της τόσο στην ενεργειακή κρίση του 2022 όσο και στην απόφαση 1888/2020 του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), η οποία ακύρωσε τη δυνατότητα των παρόχων να ζητούν αποκοπή ρεύματος σε παλαιούς πελάτες που είχαν μετακινηθεί σε άλλο προμηθευτή χωρίς να ρυθμίσουν τα χρέη τους.

Το τελικό κόστος αυτής της κατάστασης δεν περιορίζεται μόνο στις εταιρείες ενέργειας. Όπως επισημαίνουν στελέχη του κλάδου, οι επισφάλειες αυτές μετακυλίονται στους συνεπείς πολίτες μέσω των τιμολογίων, καθώς οι πάροχοι αναγκάζονται να ενσωματώνουν ένα επιπλέον κόστος κινδύνου μη είσπραξης, το οποίο υπολογίζεται μεταξύ 5% και 10%.