ΤτΕ: Ανάπτυξη 1,9% το 2027 αλλά αυξάνονται τα «κόκκινα» δάνεια – Πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Σε ένα περιβάλλον αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας και παρατεταμένων πληθωριστικών πιέσεων, η ελληνική οικονομία καλείται να διατηρήσει τον αναπτυξιακό της βηματισμό προς το 1,9% έως το 2027. Ωστόσο, η νέα έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για κρίσιμες εγχώριες ισορροπίες. Στο επίκεντρο του προβληματισμού τίθενται η αναζωπύρωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, η επιβάρυνση του οικογενειακού προϋπολογισμού από την ακρίβεια και η διεύρυνση του κόστους δανεισμού για τις επιχειρήσεις.

Ανησυχητική άνοδος στα κόκκινα δάνεια των νοικοκυριών

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αναστροφή της πτωτικής τάσης στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (NPLs), τα οποία κατέγραψαν αύξηση 9,3% τον Ιούνιο, φτάνοντας τα 6,2 δισεκατομμύρια ευρώ, με τον δείκτη να ανέρχεται στο 3,4%. Κατά το πρώτο εξάμηνο, οι νέες εισροές προβληματικών οφειλών διαμορφώθηκαν σε 1,7 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας σημαντικά τις ανακτήσεις ύψους 388 εκατ. ευρώ.

Η επιδείνωση υπήρξε εντονότερη στις χορηγήσεις προς νοικοκυριά, όπου τα αθέτητα δάνεια αυξήθηκαν συνολικά κατά 14%. Ειδικότερα, τα στεγαστικά δάνεια σημείωσαν άνοδο 14,6% και τα καταναλωτικά 11,7%. Παράλληλα, περίπου 400 εκατ. ευρώ από ήδη ρυθμισμένες οφειλές έπαψαν να εξυπηρετούνται, γεγονός που αναδεικνύει την εύθραυστη αντοχή των δανειοληπτών απέναντι στο αυξημένο κόστος ζωής. Την ίδια στιγμή, ο δείκτης κάλυψης από προβλέψεις υποχώρησε στο 37,1%, κινούμενος χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ακριβότερο χρήμα για τις επιχειρήσεις και απόκλιση από την Ευρωζώνη

Πέρα από τα νοικοκυριά, σοβαρές προκλήσεις αντιμετωπίζει και ο παραγωγικός ιστός. Το μέσο κόστος τραπεζικού δανεισμού για τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα ανήλθε στο 4,44% τον Αύγουστο, καταγράφοντας αισθητή άνοδο σε σχέση με το 3,73% στο τέλος του προηγούμενου έτους. Η εξέλιξη αυτή διεύρυνε την ψαλίδα με την Ευρωζώνη στις 0,67 ποσοστιαίες μονάδες (έναντι 0,16 μονάδων), πλήττοντας την ανταγωνιστικότητα των εγχώριων εταιρειών.

Η ΤτΕ προειδοποιεί για πρώιμη συσσώρευση συστημικών κινδύνων, εστιάζοντας σε κλάδους υψηλής έντασης όπως οι μεταφορές, η μεταποίηση, οι κατασκευές, η ακτοπλοΐα και η γεωργία, οι οποίοι εκτίθενται άμεσα στις διακυμάνσεις του ενεργειακού κόστους και στις γεωπολιτικές εντάσεις.

Ισχυρή ρευστότητα στις τράπεζες αλλά με νέες πηγές κινδύνου

Στον αντίποδα, το τραπεζικό σύστημα εξακολουθεί να παρουσιάζει θετικά θεμελιώδη μεγέθη. Τα καθαρά κέρδη των τραπεζικών ομίλων ανήλθαν σε 2,6 δισ. ευρώ το α’ εξάμηνο (+3,8%), ενώ η ρευστότητα παραμένει ισχυρή, με τον δείκτη δανείων προς καταθέσεις να διαμορφώνεται στο 69,4% και τον δείκτη κάλυψης ρευστότητας στο 197,8%. Παρ’ όλα αυτά, ο δείκτης βασικών εποπτικών κεφαλαίων (CET1) υποχώρησε ελαφρώς στο 14,8%, καθώς τα λειτουργικά έξοδα (+9,3%) υπερκέρασαν την αύξηση των βασικών εσόδων.

Τέλος, η κεντρική τράπεζα εφιστά την προσοχή στα χαρτοφυλάκια χρεογράφων, τα οποία διογκώθηκαν στα 101,5 δισ. ευρώ, καθιστώντας τα ευάλωτα σε ενδεχόμενη μεταβλητότητα των αποδόσεων. Ειδική μνεία γίνεται και στις αναδυόμενες τεχνολογικές προκλήσεις, όπως η εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία αυξάνει τους κινδύνους κυβερνοασφάλειας και ενισχύει την εξάρτηση των ιδρυμάτων από εξωτερικούς παρόχους υποδομών.