Ρωσία: Σχέδια για εξαγωγή πλωτών πυρηνικών σταθμών στην Αφρική – Στο επίκεντρο και η Αίγυπτος

Σε μια στρατηγική κίνηση ενίσχυσης της γεωπολιτικής και ενεργειακής της επιρροής στην αφρικανική ήπειρο προχωρά η Μόσχα, θέτοντας στο επίκεντρο την καινοτόμο τεχνολογία των πλωτών πυρηνικών σταθμών παραγωγής ενέργειας. Η ρωσική κρατική υπηρεσία ατομικής ενέργειας Rosatom βρίσκεται ήδη σε προχωρημένες διαβουλεύσεις με σειρά αφρικανικών χωρών, ανάμεσα στις οποίες εξέχουσα θέση κατέχει η Αίγυπτος, με στόχο την παροχή αξιόπιστης και οικονομικά προσιτής ηλεκτρικής ενέργειας.

Το ενεργειακό άνοιγμα της Rosatom και το υψηλό ενδιαφέρον

Τις συγκεκριμένες εξελίξεις γνωστοποίησε ο γενικός διευθυντής της Rosatom, Αλεξέι Λιχατσόφ, στο περιθώριο της 3ης Συνόδου Κορυφής Ρωσίας-Αφρικής που διεξήχθη στη Μόσχα. Όπως επεσήμανε ο επικεφαλής του ρωσικού πυρηνικού κολοσσού, συγκεκριμένα επιχειρησιακά σχέδια βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση με την Αίγυπτο, την Τανζανία, το Τόγκο και τη Ναμίμπια. Συνολικά, τουλάχιστον εννέα κράτη της ηπείρου έχουν εκδηλώσει έντονο ενδιαφέρον για την απόκτηση πλωτών μονάδων.

Το βασικό συγκριτικό πλεονέκτημα αυτής της προσέγγισης έγκειται στα γεωγραφικά και οικονομικά χαρακτηριστικά της Αφρικής. Σύμφωνα με τον κ. Λιχατσόφ, πολλές οικονομίες της περιοχής καταβάλλουν δυσανάλογα υψηλό κόστος για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που επιβαρύνει τους κρατικούς προϋπολογισμούς και αναστέλλει την ανάπτυξη. Με δεδομένο ότι οι 38 από τις 54 αφρικανικές χώρες είναι παράκτιες, η εγκατάσταση πλωτών πυρηνικών σταθμών προσφέρει άμεση λύση, παρακάμπτοντας τις χρονοβόρες και δαπανηρές υποδομές που απαιτεί η ανέγερση συμβατικών χερσαίων εργοστασίων.

Η τεχνολογική πρωτοπορία και το κυνήγι κρίσιμων πρώτων υλών

Μέχρι σήμερα, η Ρωσία παραμένει η μοναδική δύναμη παγκοσμίως που διαθέτει επιχειρησιακά ενεργό πλωτό πυρηνικό σταθμό. Η μονάδα λειτουργεί από το 2020 στην απομονωμένη περιοχή Τσουκότκα της ανατολικής Σιβηρίας, καλύπτοντας τις ενεργειακές ανάγκες απομακρυσμένων βιομηχανικών και αστικών ζωνών στην Αρκτική. Η Μόσχα σχεδιάζει να διευρύνει τον σχετικό στόλο της, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία της τόσο για εγχώριες εφαρμογές όσο και για εξαγωγές σε αναδυόμενες αγορές.

Παράλληλα με την ηλεκτροπαραγωγή, η ρωσική διείσδυση επεκτείνεται και στον τομέα των κρίσιμων ορυκτών πόρων. Ο επικεφαλής της Rosatom αναφέρθηκε στην έναρξη των εργασιών για την εκμετάλλευση κοιτάσματος ουρανίου στη Ναμίμπια, καθώς και στην επένδυση σε κοίτασμα λιθίου στο Μαλί, τα αποθέματα του οποίου εκτιμώνται στους 4.000 τόνους. Οι πρώτες αυτές ύλες θεωρούνται θεμελιώδους σημασίας τόσο για την πυρηνική βιομηχανία όσο και για την παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση.

Μια νέα γεωπολιτική σκακιέρα στον Παγκόσμιο Νότο

Η στρατηγική της Ρωσίας στην Αφρική υπερβαίνει τα στενά όρια μιας εμπορικής συμφωνίας. Μέσω της παροχής ολοκληρωμένων ενεργειακών λύσεων και της εκμετάλλευσης στρατηγικών πόρων, η Μόσχα επιχειρεί να εδραιώσει μακροχρόνιες συμμαχίες στον Παγκόσμιο Νότο. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις της με τη Δύση παραμένουν στο ναδίρ, η ανάπτυξη πυρηνικής τεχνολογίας σε αναπτυσσόμενες χώρες λειτουργεί ως βασικός μοχλός επιρροής, εξασφαλίζοντας δεσμεύσεις δεκαετιών για τη συντήρηση, τον εφοδιασμό καυσίμων και την ενεργειακή ασφάλεια των συνεργαζόμενων κρατών.