Financial Times: Πώς η Αθήνα εξελίσσεται σε πόλο έλξης υπερπλουσίων – Το φορολογικό «δέλεαρ» και το ράλι στα ακίνητα

Η Αθήνα σταματά σταδιακά να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ένας ελκυστικός τουριστικός προορισμός και μετατρέπεται σε στρατηγική βάση μόνιμης εγκατάστασης για δισεκατομμυριούχους, διαχειριστές επενδυτικών κεφαλαίων και διεθνείς επιχειρηματίες. Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ των Financial Times, η ελληνική πρωτεύουσα βιώνει έναν δομικό μετασχηματισμό, οδηγούμενη από ένα άκρως ανταγωνιστικό φορολογικό πλαίσιο και την αναγέννηση της Αθηναϊκής Ριβιέρας.

Ενδεικτική της τάσης είναι η απόφαση του δισεκατομμυριούχου διαχειριστή hedge funds Κρις Ρόκος να αποχωρήσει από το Λονδίνο και να ιδρύσει γραφείο στην Αθήνα. Η μετακίνηση αυτή προκάλεσε έντονο προβληματισμό στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς ο γνωστός επενδυτής είχε καταβάλει περίπου 330 εκατομμύρια λίρες σε φόρους την προηγούμενη χρονιά.

Το φορολογικό οπλοστάσιο: Από το καθεστώς non-dom έως το carried interest

Καθοριστικός μοχλός για την προσέλκυση κεφαλαίων υψηλής καθαρής θέσης αποτελεί η δέσμη φορολογικών κινήτρων που θεσπίστηκε το 2020. Στο επίκεντρο βρίσκεται το πρόγραμμα non-dom, το οποίο προβλέπει ετήσιο κατ’ αποκοπή φόρο 100.000 ευρώ για εισοδήματα που παράγονται στο εξωτερικό, υπό την προϋπόθεση ελάχιστης επένδυσης 500.000 ευρώ στην Ελλάδα. Παράλληλα, οι συνταξιούχοι του εξωτερικού επωφελούνται από σταθερό συντελεστή 7% για 15 έτη, ενώ εργαζόμενοι και επαγγελματίες που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία απολαμβάνουν απαλλαγή φόρου στο 50% του εισοδήματός τους.

Επιπλέον, η πρόσφατη μείωση του φόρου στο carried interest από το 15% στο 5% για διαχειριστές κεφαλαίων με σημαντικές ετήσιες δαπάνες στη χώρα ενίσχυσε ακόμη περισσότερο το επενδυτικό ενδιαφέρον. Σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών, έχουν ήδη κατατεθεί περίπου 500 αιτήσεις για το non-dom, 1.500 από συνταξιούχους και σχεδόν 10.000 από εξειδικευμένους επαγγελματίες. Όπως σημειώνει ο σύμβουλος του υπουργείου Βασίλης Καρατζάς, στόχος δεν είναι απλώς η προσέλκυση καταναλωτικής δαπάνης, αλλά η συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου επιχειρηματικού οικοσυστήματος.

Έκρηξη τιμών και αρχιτεκτονικός μετασχηματισμός στα νότια προάστια

Η αυξημένη ζήτηση έχει επιφέρει θεαματικές αλλαγές στο αστικό τοπίο των νοτίων προαστίων. Στη Γλυφάδα, τη Βούλα και τη Βουλιαγμένη, οι παραδοσιακές μονοκατοικίες παραχωρούν τη θέση τους σε υπερσύγχρονα συγκροτήματα κατοικιών υψηλών προδιαγραφών. Οι τιμές αντανακλούν αυτή τη δυναμική: ενώ οι μέσες τιμές πολυτελών ακινήτων κινούνται μεταξύ 6.000 και 10.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, σε νεόδμητες αναπτύξεις αγγίζουν τις 15.000 έως 20.000 ευρώ, φτάνοντας σε ειδικές περιπτώσεις ακόμη και τα 30.000 ευρώ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι τιμές των κατοικιών έχουν καταγράψει ανάκαμψη της τάξης του 85% από τα χαμηλά επίπεδα του 2017, υπερκαλύπτοντας τις απώλειες της δεκαετούς κρίσης. Καταλύτη στην εξέλιξη αυτή συνιστά η επένδυση στο Ελληνικό, όπου έχουν ήδη προπωληθεί περίπου 900 από τις 1.300 διαθέσιμες κατοικίες, με έντονο το ενδιαφέρον τόσο από την εγχώρια αγορά όσο και από την ομογένεια.

Η πρόκληση της βιωσιμότητας και οι αναγκαίες υποδομές

Όπως επισημαίνουν οι Financial Times, η βασική πρόκληση για την ελληνική πρωτεύουσα έγκειται πλέον στη μακροπρόθεσμη διατήρηση αυτής της τάσης. Για να εδραιωθεί η Αθήνα ως μόνιμο κέντρο για διεθνείς επενδυτές και τις οικογένειές τους, απαιτείται ταχεία αναβάθμιση των κοινωνικών και εκπαιδευτικών υποδομών, όπως η ίδρυση διεθνών σχολείων και η βελτίωση των υπηρεσιών, διασφαλίζοντας ότι το αναπτυξιακό αυτό κύμα θα αποκτήσει βάθος και διάρκεια.