Ρωσία: Κρατικοποίηση της Japan Tobacco με διάταγμα Πούτιν – Ισχυροί κλυδωνισμοί για την Coca-Cola HBC

Σε μια νέα κλιμάκωση του οικονομικού πολέμου εναντίον των δυτικών και συμμαχικών τους επιχειρήσεων προχώρησε η Μόσχα, θέτοντας υπό καθεστώς κρατικής διαχείρισης τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία του κολοσσού Japan Tobacco (JTI). Το σχετικό διάταγμα που υπέγραψε ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, προκάλεσε άμεσες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές, με τη μετοχή της Coca-Cola HBC να δέχεται σφοδρό πλήγμα στο Χρηματιστήριο Αθηνών, καταγράφοντας απώλειες που προσέγγισαν το 12,5%.

Το διάταγμα Πούτιν και ο έλεγχος των περιουσιακών στοιχείων της Japan Tobacco

Με βάση το προεδρικό διάταγμα, η διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων του ιαπωνικού ομίλου μεταβιβάζεται προσωρινά στη ρωσική εταιρεία Promyshlennye Aktivy. Πρόκειται για την πρώτη φορά που ο μηχανισμός της αναγκαστικής προσωρινής διαχείρισης εφαρμόζεται στον κλάδο της καπνοβιομηχανίας. Σε αντίθεση με ομίλους όπως η Imperial Brands και η British American Tobacco, οι οποίοι είχαν επιλέξει να πουλήσουν τις δραστηριότητές τους σε τοπικούς επενδυτές και στελέχη μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, η JTI διατηρούσε ισχυρή παρουσία.

Η JTI κατείχε ηγετική θέση στη ρωσική αγορά καπνού από το 2007, έχοντας ενισχύσει το αποτύπωμά της το 2018 μέσω της εξαγοράς της Donskoy Tabak. Η κρατική παρέμβαση αφορά τέσσερις στρατηγικές παραγωγικές μονάδες: τα εργοστάσια τελικών προϊόντων Petro στην Αγία Πετρούπολη και Donskoy Tabak στο Ροστόφ επί του Ντον, καθώς και τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας πρώτων υλών JTI Yelets στο Λίπετσκ και Kres Neva στην περιφέρεια Λένινγκραντ, με την Petro να αποτελεί τη μεγαλύτερη παραγωγική και κερδοφόρα μονάδα.

Ανησυχίες για την Coca-Cola HBC και τον όμιλο Multon

Η εξέλιξη αυτή πυροδότησε έντονο κύμα ανησυχίας στους επενδυτές σχετικά με το μέλλον και άλλων πολυεθνικών που συνδέονται με τη ρωσική αγορά. Στο επίκεντρο των πιέσεων βρέθηκε η Coca-Cola HBC, καθώς δημοσίευμα της ρωσικής εφημερίδας Kommersant αποκάλυψε ότι η τοπική βιομηχανία αναψυκτικών και ζύθου Bochkari, με έδρα το Αλτάι, απηύθυνε αίτημα στον Βλαντίμιρ Πούτιν για υπαγωγή σε καθεστώς εξωτερικής διαχείρισης των δραστηριοτήτων που συνδέονται με το διεθνές brand.

Το αίτημα επικεντρώνεται στον όμιλο Multon, ο οποίος εμφιάλωνε τα διεθνή αναψυκτικά μέχρι το 2022 και παραμένει κυρίαρχος παίκτης στη ρωσική αγορά μη αλκοολούχων ποτών μέσω τοπικών σημάτων, όπως τα Dobry και Rich. Με την εκτιμώμενη αξία της επιχείρησης να αγγίζει τα 245 δισεκατομμύρια ρούβλια, οι φόβοι για απώλεια του ελέγχου των περιουσιακών στοιχείων αποτυπώθηκαν άμεσα στο ταμπλό του ελληνικού χρηματιστηρίου.

Το ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο και το «μπλόκο» στις ξένες εταιρείες

Η στοχοποίηση της Japan Tobacco δεν συνιστά μεμονωμένο γεγονός, αλλά εντάσσεται σε μια συστηματική στρατηγική αντιποίνων του Κρεμλίνου. Τους προηγούμενους μήνες, σε καθεστώς προσωρινής διαχείρισης τέθηκαν τα περιουσιακά στοιχεία ευρωπαϊκών κολοσσών όπως η Nestlé, η Metro και η Auchan, με τη Μόσχα να επικαλείται τις κυρώσεις της Δύσης και τη δέσμευση ρωσικών κεφαλαίων στο εξωτερικό.

Παράλληλα, η κίνηση εναντίον της JTI αντικατοπτρίζει τη ραγδαία επιδείνωση των σχέσεων Ρωσίας και Ιαπωνίας. Η Μόσχα είχε χαρακτηρίσει πρόσφατα εχθρική πράξη την προμήθεια ιαπωνικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ουκρανία, ενώ το κλίμα επιβαρύνθηκε περαιτέρω από τη σύλληψη Ιάπωνα δημοσιογράφου με την κατηγορία της κατασκοπείας στη νήσο Σαχαλίνη.