Παραγουάη: Σφοδρή τραπεζική κρίση πυροδοτεί πρόταση καθαίρεσης κατά του προέδρου Πένια

Σε βαθιά πολιτική και οικονομική δίνη έχει βυθιστεί η Παραγουάη, καθώς η κατάρρευση ενός εκ των ταχύτερα αναπτυσσόμενων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της χώρας οδήγησε σε μαζικές κινητοποιήσεις και στην κατάθεση πρότασης καθαίρεσης κατά του προέδρου, Σαντιάγο Πένια. Η απόφαση της κεντρικής τράπεζας να παρέμβει στη λειτουργία της Ueno, επικαλούμενη ανεπάρκεια κεφαλαίων, άφησε σχεδόν 3 εκατομμύρια καταθέτες χωρίς πρόσβαση στις αποταμιεύσεις τους, σε μια χώρα με πληθυσμό μόλις 6,5 εκατομμύρια κατοίκους.

Το χρονικό της κατάρρευσης και η αναταραχή στους δρόμους

Η κεντρική τράπεζα προχώρησε στον άμεσο έλεγχο της Ueno, καθώς διαπιστώθηκε ότι ο οργανισμός απέτυχε να καλύψει τις ελάχιστες απαιτήσεις κεφαλαιακής επάρκειας. Η συγκεκριμένη τράπεζα, που ξεκίνησε ως εταιρεία χρηματοοικονομικής τεχνολογίας προτού εξελιχθεί σε μεσαίου μεγέθους δανειστή, διαχειριζόταν περίπου 850 εκατομμύρια δολάρια δημόσιων και συνταξιοδοτικών πόρων. Η αιφνίδια αναστολή των ψηφιακών και φυσικών λειτουργιών της προκάλεσε άμεσο πανικό στην πρωτεύουσα, Ασουνσιόν.

Εκατοντάδες πολίτες σχημάτισαν ουρές έξω από τα τραπεζικά καταστήματα, ενώ οργανώθηκαν διαδηλώσεις διαμαρτυρίας. Η ανησυχία εντάθηκε όταν παρατηρήθηκαν τεχνικά προβλήματα και σε εφαρμογές άλλων τραπεζικών ιδρυμάτων, τροφοδοτώντας φόβους για γενικευμένη κρίση εμπιστοσύνης. Παρότι η Ένωση Τραπεζών της Παραγουάης διαβεβαιώνει ότι το σύστημα παραμένει σταθερό, η κρίση έχει ήδη οδηγήσει στην παραίτηση του διοικητή της κεντρικής τράπεζας, Κάρλος Καρβάγιο. Παράλληλα, οκτώ ηγετικά στελέχη της Ueno παραδόθηκαν στις διωκτικές αρχές, οι οποίες διέταξαν τη δέσμευση περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο ευρείας εισαγγελικής έρευνας.

Η πρόταση μομφής και οι σκιές για σύγκρουση συμφερόντων

Το χρηματοπιστωτικό σοκ μετατράπηκε άμεσα σε μείζον πολιτικό ζήτημα, με 35 βουλευτές της αντιπολίτευσης να καταθέτουν αίτημα για έκτακτη σύγκληση της κάτω Βουλής με σκοπό την παραπομπή του προέδρου Σαντιάγο Πένια. Η αντιπολίτευση καταλογίζει στον αρχηγό του κράτους σοβαρή σύγκρουση συμφερόντων, κακοδιαχείριση των συνταξιοδοτικών αποθεματικών και συγκάλυψη θεσμικών παραλείψεων. Στο επίκεντρο των κατηγοριών βρίσκεται η προηγούμενη μετοχική σχέση του προέδρου με τον όμιλο Grupo Vazquez, ο οποίος ελέγχει την Ueno.

Παρά τη σφοδρότητα της επίθεσης, η διαδικασία καθαίρεσης προσκρούει σε αυστηρά κοινοβουλευτικά εμπόδια. Για να υπερψηφιστεί η πρόταση απαιτούνται 53 ψήφοι στην 80μελή κάτω Βουλή και ακολούθως 30 ψήφοι στην 45μελή Γερουσία, όπου το κυβερνών Κόμμα Κολοράδο διατηρεί την πλειοψηφία. Εντούτοις, οι τριγμοί στους κόλπους της συμπολίτευσης είναι ορατοί, καθώς ορισμένοι αποσχισθέντες βουλευτές στηρίζουν τις πρωτοβουλίες ελέγχου.

Η επόμενη μέρα και οι επιπτώσεις στην οικονομία

Ο πρόεδρος Πένια απέφυγε την ευθεία αντιπαράθεση για την πρόταση μομφής, τονίζοντας ωστόσο ότι προτεραιότητα αποτελεί η διασφάλιση των καταθέσεων των πολιτών και δεσμευόμενος για πλήρη απόδοση ευθυνών. Για τον σκοπό αυτό, υπεγράφη νόμος που προβλέπει την έναρξη καταβολής των εγγυημένων κεφαλαίων στους δικαιούχους εντός πέντε ημερών.

Πέρα από το άμεσο κοινωνικό κόστος, η υπόθεση επιφέρει σοβαρό πλήγμα στη διεθνή εικόνα της Παραγουάης, η οποία τα τελευταία χρόνια διεκδικούσε ρόλο ασφαλούς επενδυτικού καταφυγίου στη Λατινική Αμερική, προσελκύοντας σημαντικά κεφάλαια, ιδίως από τη γειτονική Βραζιλία. Η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα στην εξυγίανση του τομέα θα κρίνουν εάν η χώρα θα καταφέρει να αποτρέψει ένα βαθύτερο συστημικό ρήγμα.