Ουκρανία: Στην Ευρωπαϊκή Ένωση το «κλειδί» για το δάνειο του ΔΝΤ – Αγώνας δρόμου για 45 δισ. ευρώ

Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη καμπή εισέρχεται η διεθνής χρηματοδότηση προς το Κίεβο, καθώς η συνέχιση του προγράμματος στήριξης από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) εξαρτάται άμεσα από τη διάθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καλύψει τη νέα δημοσιονομική «μαύρη τρύπα» της χώρας. Με το συνολικό χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας να υπολογίζεται στα 70 δισεκατομμύρια ευρώ για το 2027, οι Βρυξέλλες αναζητούν φόρμουλα για την παροχή τουλάχιστον 45 δισεκατομμυρίων ευρώ, προκειμένου να διασφαλίσουν τη σταθερότητα της ουκρανικής οικονομίας.

Η εμπλοκή του ΔΝΤ και η ανάγκη ευρωπαϊκών εγγυήσεων

Το Κίεβο συμμετέχει σε τετραετές δανειακό πρόγραμμα ύψους 8,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων (περίπου 7,2 δισ. ευρώ) από το ΔΝΤ, εκ των οποίων έχουν εκταμιευθεί έως σήμερα μόλις 2,2 δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, ο διεθνής χρηματοπιστωτικός οργανισμός με έδρα την Ουάσινγκτον απαιτεί αυστηρές διαβεβαιώσεις ότι οι ανάγκες της χώρας παραμένουν πλήρως καλυμμένες για τους επόμενους δώδεκα μήνες ώστε να προχωρήσει στην εκταμίευση των επόμενων δόσεων.

Όπως ξεκαθάρισε ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων, Βάλντις Ντομπρόβσκις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής ώστε η ΕΕ να αναλάβει τη χρηματοδότηση 45 δισεκατομμυρίων ευρώ —ποσό που αντιστοιχεί στα δύο τρίτα του εκτιμώμενου ελλείμματος. Σύμφωνα με τον ίδιο, μια αξιόπιστη ευρωπαϊκή δέσμευση πριν από το τέλος του τρέχοντος έτους κρίνεται απολύτως αναγκαία, καθώς το πρόγραμμα του ΔΝΤ λειτουργεί ως «άγκυρα» εμπιστοσύνης για όλους τους υπόλοιπους διεθνείς εταίρους.

Το διευρυνόμενο έλλειμμα και το εργαλείο του κοινού χρέους

Οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από τις αρχικές προβλέψεις των Βρυξελλών. Ενώ η ΕΕ είχε εκτιμήσει το κόστος στα 135 δισεκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2026-2027, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τοποθέτησε πρόσφατα τις αμυντικές και δημοσιονομικές ανάγκες για το 2027 στα 155 δισεκατομμύρια ευρώ. Η νέα αυτή απαίτηση έρχεται να προστεθεί στο ήδη εγκεκριμένο πακέτο βοήθειας των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και διπλωμάτες επισημαίνουν ότι το επικρατέστερο σενάριο για την κάλυψη του νέου ελλείμματος περιλαμβάνει την έκδοση πρόσθετου κοινού χρέους από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η μέθοδος των κοινών ευρωομολόγων, αν και προσφέρει άμεση ρευστότητα, αναμένεται να προκαλέσει εκ νέου τριβές μεταξύ των κρατών-μελών που διατηρούν δημοσιονομικά επιφυλακτική στάση.

Η κρίσιμη Έκτακτη Σύνοδος Κορυφής του Νοεμβρίου

Το ζήτημα αναμένεται να κυριαρχήσει στην ατζέντα της Έκτακτης Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες στις 26 και 27 Νοεμβρίου. Παρότι η συνάντηση είχε αρχικά ως βασικό θέμα το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η αναγκαιότητα άμεσης στήριξης της Ουκρανίας επιβάλλει την τροποποίηση των προτεραιοτήτων.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούνται να λάβουν αποφάσεις υπό καθεστώς έντονων εσωτερικών πιέσεων. Το αυξημένο κόστος διαβίωσης και η οικονομική επιβράδυνση έχουν προκαλέσει κοινωνική δυσαρέσκεια σε πολλές πρωτεύουσες, καθιστώντας κάθε νέα δέσμευση δισεκατομμυρίων μια εξαιρετικά απαιτητική πολιτική εξίσωση.