Εργασία σε ψηφιακές πλατφόρμες: Μπαίνει τέλος στο «μαύρο κουτί» με νέο νομοθετικό πλαίσιο

Σε ριζική αναμόρφωση του πλαισίου απασχόλησης στις ψηφιακές πλατφόρμες διανομής και παροχής υπηρεσιών προχωρά το υπουργείο Εργασίας. Στόχος της επικείμενης νομοθετικής παρέμβασης είναι να μπει οριστικό τέλος στην εργασιακή αυθαιρεσία, τη μαύρη εργασία και τη μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών, διασφαλίζοντας παράλληλα τα δικαιώματα των εργαζομένων σε έναν ραγδαία αναπτυσσόμενο κλάδο της οικονομίας.

Κομβικό σημείο των νέων ρυθμίσεων, που ευθυγραμμίζονται με τη σχετική Ευρωπαϊκή Οδηγία η οποία πρέπει να κυρωθεί έως την 31η Δεκεμβρίου 2026, αποτελεί η θέσπιση μαχητού τεκμηρίου μισθωτής εργασίας. Πρακτικά, οι απασχολούμενοι στις πλατφόρμες θα λογίζονται και θα προσλαμβάνονται κατά κανόνα ως μισθωτοί, ενώ θα εναπόκειται πλέον στον εκάστοτε εργοδότη να αποδείξει εάν κάποιος λειτουργεί πραγματικά ως ανεξάρτητος ελεύθερος επαγγελματίας.

Το καθεστώς μισθωτής εργασίας και το τέλος στην αδήλωτη απασχόληση

Την ανάγκη άμεσης παρέμβασης υπογράμμισε η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, επισημαίνοντας πως το υφιστάμενο καθεστώς αποτελεί ένα «αχαρτογράφητο τοπίο και μαύρο κουτί». Στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκονται φαινόμενα κατά τα οποία ένας λογαριασμός διανομέα παραμένει ενεργός για περισσότερες από 24 ώρες συνεχόμενα, αποκαλύπτοντας την «υπενοικίαση» προφίλ σε τρίτα πρόσωπα.

Μέσω αυτής της πρακτικής υποκρύπτεται ανασφάλιστη εργασία, συχνά από αλλοδαπούς χωρίς άδεια διαμονής, οι οποίοι εργάζονται χωρίς καμία προστασία, υγειονομική κάλυψη ή μέτρα ασφάλειας σε περίπτωση ατυχήματος. Παράλληλα, το φαινόμενο αυτό προκαλεί στρέβλωση του ανταγωνισμού, εκτεταμένη φοροδιαφυγή και σοβαρές απώλειες εσόδων για τον e-ΕΦΚΑ από μη καταβληθείσες ασφαλιστικές εισφορές.

Έλεγχοι σε πραγματικό χρόνο μέσω ΕΡΓΑΝΗ και εποπτεία των αλγορίθμων

Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία στοχεύει στην αναβάθμιση του πληροφοριακού συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ», ώστε να επιτυγχάνεται ταυτοποίηση σε πραγματικό χρόνο του ατόμου που εκτελεί φυσικά την εργασία σε σχέση με το πρόσωπο που είναι δηλωμένο στον λογαριασμό της πλατφόρμας.

Ταυτόχρονα, μπαίνει στο μικροσκόπιο η διαχείριση της εργασίας μέσω συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης (AI). Μέχρι σήμερα, αλγόριθμοι αναλαμβάνουν αυτόματα την κατανομή παραγγελιών, την αξιολόγηση της ταχύτητας και της αποδοτικότητας των διανομέων, καθώς και τη διαμόρφωση του τελικού εισοδήματός τους βάσει της θέσης τους σε λίστες κατάταξης. Το υπουργείο Εργασίας επιδιώκει να επιβάλει αυστηρή ανθρώπινη εποπτεία και διαφάνεια, διασφαλίζοντας ότι κρίσιμες αποφάσεις για τις βάρδιες, την αξιολόγηση και το εισόδημα των εργαζομένων δεν θα λαμβάνονται ανεξέλεγκτα από αυτοματοποιημένα λογισμικά.