Εμπορικός πόλεμος ΕΕ – Κίνας: Στο τραπέζι νέα μέτρα προστασίας και το ευρωπαϊκό «kill switch»

Σε τροχιά δυναμικής αναθεώρησης των εμπορικών της σχέσεων με την Κίνα εισέρχεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, υπό το βάρος του εκρηκτικού εμπορικού ελλείμματος και των σφοδρών πιέσεων που δέχεται η ευρωπαϊκή παραγωγή. Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν πλέον να επεκτείνουν τη συμφωνία περιορισμού των εισαγωγών υβριδικών αυτοκινήτων και σε άλλους κρίσιμους βιομηχανικούς κλάδους, αναζητώντας τρόπους ανάσχεσης της νέας κινεζικής παραγωγικής εξάπλωσης.

Το φαινόμενο «China Shock 2.0» και το εκρηκτικό έλλειμμα

Οι εκπρόσωποι των ευρωπαϊκών παραγωγικών τομέων κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις του λεγόμενου «China Shock 2.0», το οποίο συνδέεται άμεσα με κλείσιμο εργοστασίων και μαζικές απώλειες θέσεων εργασίας εντός της ενιαίας αγοράς. Οι αριθμοί αντικατοπτρίζουν το μέγεθος της ανισορροπίας: το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ σε αγαθά έναντι της Κίνας ξεπέρασε τα 370 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025, ενώ για το τρέχον έτος προβλέπεται να υπερβεί κατά πολύ το όριο των 400 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Σε πρόσφατη συνάντησή τους, οι αρμόδιοι υπουργοί της ΕΕ συμφώνησαν να διατηρήσουν ανοικτούς τους διαύλους διαπραγμάτευσης με το Πεκίνο, δίνοντας προτεραιότητα στον διάλογο, χωρίς ωστόσο να αποκλείουν την επιβολή αυστηρότερων μέτρων προστατευτισμού. Ήδη ο Ευρωπαίος επίτροπος Εμπορίου, Μάρος Σέφτσοβιτς, εξασφάλισε συμφωνία για τη μείωση των εισαγωγών υβριδικών αυτοκινήτων κατά τουλάχιστον 50%, εξασφαλίζοντας παράλληλα ελαφρύνσεις δασμών ύψους 4 δισ. ευρώ για ευρωπαϊκά προϊόντα όπως το ελαιόλαδο και τα ανταλλακτικά αυτοκινήτων, καθώς και ευκολότερη πρόσβαση σε σπάνιες γαίες. Ο ίδιος έχει ορίσει νέο κρίσιμο ραντεβού με τον Κινέζο υπουργό Εμπορίου, Ουάνγκ Ουεντάο, για τον προσεχή Μάρτιο.

Από τα υβριδικά στα χημικά: Έρευνες και μέτρα διασφάλισης

Η στρατηγική της Κομισιόν επικεντρώνεται πλέον στην επέκταση των μηχανισμών προστασίας πέρα από τον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Από τις 25 τρέχουσες έρευνες της ΕΕ για πρακτικές αντιντάμπινγκ και επιδοτήσεις, οι 22 στρέφονται ευθέως κατά της Κίνας, καλύπτοντας κλάδους όπως τα ελαστικά, τα προϊόντα χάλυβα και ευρύ φάσμα χημικών προϊόντων. Υπενθυμίζεται ότι στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα έχουν ήδη επιβληθεί δασμοί που φτάνουν έως και το 35,3%.

Καθώς οι παραδοσιακές έρευνες θεωρούνται από αρκετούς αναλυτές χρονοβόρες, η ΕΕ εξετάζει την εφαρμογή μέτρων διασφάλισης με πλαφόν ποσοστώσεων. Στο στόχαστρο των συγκεκριμένων περιορισμών αναμένεται να μπουν το πλαστικό PET που χρησιμοποιείται στις συσκευασίες, σύνθετα χημικά υλικά, καθώς και βαριά βιομηχανικά μηχανήματα. Για την ενεργοποίηση αυτών των μέτρων απαιτείται πρωτοβουλία κρατών-μελών και έγκριση μέσω ειδικής πλειοψηφίας.

Η πρόταση για το ευρωπαϊκό «kill switch»

Στο τραπέζι των συζητήσεων δεσπόζει επίσης η πρόταση Γαλλίας και Γερμανίας για έναν μηχανισμό άμεσης παρέμβασης, γνωστό ως «kill switch». Το εργαλείο αυτό θα επιτρέπει στην ΕΕ να αναστέλλει ή να περιορίζει με ταχύτατες διαδικασίες την πρόσβαση στην κοινή αγορά σε χώρες που πλήττουν ευθέως τα στρατηγικά ευρωπαϊκά συμφέροντα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να παρουσιάσει νομοθετική πρόταση για τη μείωση της εξάρτησης από μεμονωμένους προμηθευτές κρίσιμων αγαθών, η οποία θα πλαισιωθεί από ένα ειδικό πακέτο αλληλεγγύης. Το μέτρο αυτό θα στοχεύει στη στήριξη των ευρωπαϊκών κλάδων και των οικονομιών που ενδέχεται να βρεθούν στη γραμμή πυρός τυχόν αντιποίνων από την πλευρά του Πεκίνου.