Γαλλία: Μπροστά σε δημοσιονομική «χιονοστιβάδα» – Στα ύψη τα spreads και βλέμμα στην ΕΚΤ

Στο επίκεντρο έντονων πιέσεων και κλιμακούμενης δυσπιστίας εκ μέρους των διεθνών αγορών βρίσκεται η Γαλλία, με τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης να πλησιάζει επικίνδυνα στο χείλος ενός δημοσιονομικού γκρεμού. Οι διαρκείς αποκλίσεις στους δείκτες ελλείμματος και χρέους έχουν προκαλέσει ισχυρούς τριγμούς στα ομόλογα του γαλλικού δημοσίου, αναζωπυρώνοντας τους φόβους για συστημικούς κραδασμούς που θα μπορούσαν να εξαπλωθούν στην υπόλοιπη Ευρώπη. Μέσα σε αυτό το κλίμα ανησυχίας, τα βλέμματα στρέφονται αναπόφευκτα στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία ενδέχεται να κληθεί να λειτουργήσει για άλλη μια φορά ως δίχτυ ασφαλείας απέναντι στις αναταράξεις.

Εκτόξευση αποδόσεων και ρεκόρ στα spreads

Η αποτύπωση της κρίσης στα ταμπλό των αγορών είναι ενδεικτική της σοβαρότητας της κατάστασης. Η απόδοση του γαλλικού 10ετούς ομολόγου ξεπέρασε το 5,08%, κινούμενη υψηλότερα ακόμη και από τον αντίστοιχο τίτλο των Ηνωμένων Πολιτειών. Την ίδια στιγμή, το περιθώριο απόδοσης (spread) σε σχέση με το γερμανικό 10ετές Bund διευρύνθηκε στις 175 μονάδες βάσης, καταγράφοντας επίπεδα που η αγορά είχε να δει από την ευρωπαϊκή κρίση χρέους του 2011.

Η πίεση εντείνεται από τις επικείμενες αποφάσεις των οίκων αξιολόγησης, καθώς η αναμενόμενη αξιολόγηση από τη Moody’s κρατά σε εγρήγορση τους επενδυτές. Οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι συγκυριακό, αλλά δομικό, αντανακλώντας τη δυσκολία διαμόρφωσης ενός βιώσιμου προϋπολογισμού. Το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα έτη, ενώ η χώρα καλείται να αναχρηματοδοτήσει περίπου 340 δισεκατομμύρια ευρώ το 2027.

Ο κίνδυνος ενός μη βιώσιμου φαύλου κύκλου

Το Γαλλικό Ελεγκτικό Συνέδριο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιούν για τον κίνδυνο το κόστος δανεισμού να υπερβεί μόνιμα τον ονομαστικό ρυθμό ανάπτυξης. Με το δημόσιο χρέος να κινείται κοντά στο 120% του ΑΕΠ και το δημοσιονομικό έλλειμμα να παραμένει πάνω από το 5,5%, οι οικονομολόγοι κάνουν λόγο για μια δυναμική «χιονοστιβάδας». Όταν τα επιτόκια δανεισμού υπερβαίνουν τον ρυθμό επέκτασης της οικονομίας, το χρέος αυξάνεται αυτοτροφοδοτούμενο, ακόμη και με ισοσκελισμένο πρωτογενές ισοζύγιο.

Η προοπτική αυτή εγκλωβίζει το Παρίσι σε έναν φαύλο κύκλο: η εκτόξευση των δαπανών για τόκους απαιτεί πρόσθετο δανεισμό, ενώ ενδεχόμενα μέτρα λιτότητας ή φορολογικές επιβαρύνσεις απειλούν να πλήξουν περαιτέρω την αναιμική ανάπτυξη. Σε αυτό το σκηνικό, η συζήτηση για τα εργαλεία παρέμβασης της ΕΚΤ επιστρέφει με ένταση, καθώς μια ενδεχόμενη μετάδοση της κρίσης χρέους στην καρδιά της Ευρωζώνης θα απαιτήσει άμεσες και αποφασιστικές κινήσεις σταθεροποίησης.