OFF THE RECORD: Άντε καλέ σιγά, κόβονται τα ρουσφέτια;
Ο Σταύρος Παπασταύρου παρουσιάζει τη στρατηγική «ενεργειακού ρεαλισμού» της Ελλάδας με αιχμή LNG, υδρογονάνθρακες, ΑΠΕ και διατλαντικές συμμαχίες.
Η Ελλάδα επιχειρεί να κατοχυρώσει ρόλο-κλειδί στον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου, επενδύοντας σε ένα μοντέλο «ενεργειακού ρεαλισμού» που συνδυάζει την πράσινη μετάβαση με την ενεργειακή ασφάλεια, τις διεθνείς συμμαχίες και την αξιοποίηση εγχώριων πόρων. Μέσα από άρθρο του στο Atlantic Council, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, περιγράφει τη στρατηγική της Αθήνας ως μια πολυδιάστατη γεωοικονομική πολιτική που συνδέει τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο, με στόχο να μετατρέψει την Ελλάδα σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο, διαμετακομιστική πύλη και πυλώνα σταθερότητας σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
«Ενεργειακός ρεαλισμός» με επίκεντρο ασφάλεια και ανταγωνιστικότητα
Ο κ. Παπασταύρου παρουσιάζει την ελληνική ενεργειακή στρατηγική ως μια πολιτική που επιδιώκει ισορροπία ανάμεσα στην απανθρακοποίηση, την οικονομική βιωσιμότητα και την ασφάλεια εφοδιασμού. Όπως υποστηρίζει, η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να εξελιχθεί με όρους ιδεολογικής μονοκαλλιέργειας, αλλά απαιτεί ένα ρεαλιστικό πλαίσιο που θα προστατεύει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας και την κοινωνική συνοχή.
Στο ίδιο πλαίσιο, σημειώνει ότι η Ευρώπη οφείλει να παραμείνει προσηλωμένη στους κλιματικούς στόχους χωρίς όμως να υπονομεύσει την ενεργειακή επάρκεια ή τη βιομηχανική της βάση, ειδικά σε ένα περιβάλλον διεθνούς αβεβαιότητας και αυξημένων γεωπολιτικών πιέσεων.
Οι τέσσερις πυλώνες της ελληνικής ενεργειακής στρατηγικής
Στο άρθρο του, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας περιγράφει τέσσερις βασικούς άξονες πάνω στους οποίους στηρίζεται η νέα ενεργειακή πολιτική της χώρας:
-Επιτάχυνση των ερευνών για υδρογονάνθρακες
-Διαφοροποίηση ενεργειακών πηγών και μετασχηματισμός του ενεργειακού μείγματος
-Ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου
-Ενίσχυση των περιφερειακών συνεργασιών μέσω του σχήματος 3+1 με Ελλάδα, Κύπρο, Ισραήλ και ΗΠΑ
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επανεκκίνηση των ερευνών υδρογονανθράκων στο Ιόνιο και νότια της Κρήτης, με τη συμμετοχή μεγάλων ενεργειακών κολοσσών όπως η ExxonMobil και η Chevron, ενώ ο κ. Παπασταύρου χαρακτηρίζει ιστορικής σημασίας τη συμφωνία γεώτρησης στο Οικόπεδο 2 στο Βορειοδυτικό Ιόνιο.
Όπως επισημαίνει, η αξιοποίηση εγχώριων κοιτασμάτων δεν συνιστά υπαναχώρηση από την πράσινη μετάβαση, αλλά εργαλείο ενίσχυσης της ενεργειακής αυτονομίας και της γεωπολιτικής ανθεκτικότητας της χώρας κατά την περίοδο μετάβασης.
Από χώρα εισαγωγής σε ενεργειακό κόμβο
Ο υπουργός παρουσιάζει τον Κάθετο Διάδρομο ως μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές πρωτοβουλίες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα μετατρέπεται πλέον από τελικό σημείο εισαγωγής ενέργειας σε στρατηγικό διαμετακομιστικό κόμβο.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ενίσχυση των εισαγωγών αμερικανικού LNG και η ανάπτυξη νέων ενεργειακών διασυνδέσεων εντάσσονται στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό για περιορισμό της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, με την Ελλάδα να αποκτά αναβαθμισμένο ρόλο στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής.
Παράλληλα, σημειώνει ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καλύπτουν πλέον πάνω από το 50% της ηλεκτροπαραγωγής στη χώρα, υπογραμμίζοντας ότι το νέο ενεργειακό μοντέλο θα στηριχθεί στον συνδυασμό ΑΠΕ, φυσικού αερίου, αποθήκευσης ενέργειας και ισχυρότερων δικτύων.
Το σχήμα 3+1 και η γεωπολιτική της ενέργειας
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται και στη συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών μέσω του σχήματος 3+1, το οποίο ο κ. Παπασταύρου χαρακτηρίζει πυλώνα σταθερότητας για την Ανατολική Μεσόγειο.
Όπως αναφέρει, η ενεργειακή συνεργασία λειτουργεί ως καταλύτης περιφερειακής συνεργασίας, επενδύσεων και κοινών στρατηγικών συμφερόντων, περιορίζοντας ταυτόχρονα τα περιθώρια αποσταθεροποιητικών κινήσεων στην περιοχή.
Στο ίδιο πλαίσιο, συνδέει την ελληνική ενεργειακή στρατηγική με τη διατλαντική συνεργασία, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα αποκτά ολοένα και πιο αναβαθμισμένο ρόλο στις συζητήσεις της Ουάσιγκτον για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
«Η ενέργεια είναι γεωπολιτική ισχύς»
Ο Σταύρος Παπασταύρου καταλήγει υπογραμμίζοντας ότι στον 21ο αιώνα η ενέργεια αποτελεί εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής και στρατηγικής ισχύος.
Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά, «όποιος ελέγχει την ενέργειά του ελέγχει το πεπρωμένο του», παρουσιάζοντας την Ελλάδα ως χώρα που επιδιώκει να συμβάλει ενεργά στη διαμόρφωση του ενεργειακού μέλλοντος της Ευρώπης μέσα από συμμαχίες, επενδύσεις και ένα μοντέλο ενεργειακού ρεαλισμού που – σύμφωνα με την κυβέρνηση – συνδυάζει ανάπτυξη, ασφάλεια και σταθερότητα.