Παχυσαρκία: Γιατί επηρεάζει διαφορετικά άνδρες και γυναίκες – Ο ρόλος του ανοσοποιητικού

Η παχυσαρκία αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες σύγχρονες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, ωστόσο ο τρόπος με τον οποίο επιβαρύνει τον οργανισμό δεν είναι ο ίδιος για όλους. Νέα επιστημονική έρευνα από επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, η οποία δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό PNAS Nexus, αποκαλύπτει ότι οι βιολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών παίζουν καθοριστικό ρόλο, καθώς τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος συμπεριφέρονται με εντελώς διαφορετικό τρόπο στον λιπώδη ιστό ανάλογα με το φύλο.

Ο ρόλος των ηωσινοφίλων και η κυτταρική «επικοινωνία»

Στο επίκεντρο των ευρημάτων βρέθηκαν τα ηωσινόφιλα –ένας τύπος λευκών αιμοσφαιρίων που παραδοσιακά συνδέεται με τις αλλεργίες και το άσθμα– καθώς και η αλληλεπίδρασή τους με τα μακροφάγα, τα οποία ρυθμίζουν την ανοσολογική απόκριση και τις φλεγμονές. Χρησιμοποιώντας προηγμένες τεχνικές αλληλούχισης RNA σε επίπεδο μεμονωμένου κυττάρου (single-cell sequencing), η ερευνητική ομάδα ανακάλυψε έξι διακριτούς υποπληθυσμούς ηωσινοφίλων στον λιπώδη ιστό, οι οποίοι παρουσιάζουν διαφορετικά μοτίβα γονιδιακής έκφρασης.

Όπως διαπιστώθηκε, ορισμένοι από αυτούς τους κυτταρικούς πληθυσμούς ασκούν ασπίδα προστασίας ενάντια στη χρόνια φλεγμονή που πυροδοτεί η παχυσαρκία, ενώ άλλοι εντείνουν τις μεταβολικές διαταραχές. Η κρίσιμη διαφοροποίηση εντοπίστηκε στο βιολογικό φύλο: στα θηλυκά ποντίκια καταγράφηκε ένας ισχυρά προστατευτικός πληθυσμός ηωσινοφίλων, ο οποίος επικοινωνούσε αποτελεσματικά με τα μακροφάγα, διατηρώντας ένα υγιέστερο μεταβολικό περιβάλλον. Αντίθετα, στα αρσενικά ποντίκια που κατανάλωναν διατροφή υψηλών λιπαρών, κυριάρχησαν πληθυσμοί κυττάρων με προφλεγμονώδη χαρακτηριστικά.

Η πρωτεΐνη RELMα και το πλεονέκτημα του γυναικείου οργανισμού

Κομβικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία φαίνεται πως διαδραματίζει η πρωτεΐνη RELMα, η οποία εκκρίνεται από τα μακροφάγα. Στα θηλυκά ποντίκια, η συγκεκριμένη πρωτεΐνη σταθεροποιεί την επικοινωνία των μακροφάγων με τα ηωσινόφιλα, ενισχύοντας την προστατευτική ανοσολογική λειτουργία στον λιπώδη ιστό.

Τα δεδομένα αυτά καθιστούν σαφές ότι για την αξιολόγηση της παχυσαρκίας δεν έχει σημασία μόνο ο όγκος του λιπώδους ιστού ή ο απόλυτος αριθμός των ανοσοκυττάρων, αλλά κυρίως η λειτουργική τους κατάσταση και η μεταξύ τους «συνεργασία».

Προς εξατομικευμένες θεραπείες με βάση το φύλο

Αν και τα συμπεράσματα προέρχονται από μελέτη σε πειραματόζωα και χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης στον άνθρωπο, ανοίγουν νέους δρόμους για την ιατρική επιστήμη. Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει ήδη τη δημιουργία τρισδιάστατων οργανοειδών λιπώδους ιστού στο εργαστήριο, ώστε να εξετάσει κατά πόσο είναι δυνατή η θεραπευτική τροποποίηση αυτής της κυτταρικής επικοινωνίας.

Η βαθύτερη κατανόηση των συγκεκριμένων μηχανισμών αναμένεται να συμβάλει καθοριστικά στην ανάπτυξη στοχευμένων, εξατομικευμένων θεραπειών για την παχυσαρκία και τις μεταβολικές παθήσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις ξεχωριστές βιολογικές ανάγκες ανδρών και γυναικών.